Yazar
Kudsî, Abbaskulu Ağa Bakıhanov (d. 1208/1794 - ö. 1262/1846)
Basım Tarihi
08/12/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - ahlaki ve tasavvufi eser
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
miskatu-l-envar-kudsi
Tarih
1245?/1829?, 1261?/1844?
Notlar
Abbaskulu Ağa Bakıhanov’un ahlaka dair manzum eseri. Şairin konu itibariyle güzel hâl ve tavırları nazma çektiğini söylediğiMişkâtu’l-Envâr’da hayat ve evrenin sırları, aşk, nefs, ruh ve akıl gibi konular ele alınır. Eserde devlet yönetimi, adaletli hükümdar vb. hikâyeler ağırlıktadır.Mişkâtü’l-Envar, şekil ve muhteva bakımından Attar’ınMantıku’t-Tayr,Nizamî-i Gencevî’ninSırlar Hazinesi(Mahzenü'l-Esrâr)ve Şah Kasım Envar’ınEnisü’l-Ârifinadlı eserleri ve Mevlana’nınMesnevî’si ile benzerlik göstermektedir (Kasımzade 2017: 166). Eser, Bakühanlı’nın ahlak ve tasavvufa dair görüşlerini tespit etme açısından büyük öneme sahiptir.Eserin yazım tarihi Feyzulla Kasımzade’ye göre 1261/1844 yılıdır (Kasımzade 2017: 166). Elmin Aliyev ise 1245/1829 yılı veya öncesinde yazılmış olabileceğini söyler (Aliyev 2007: 39).Mişkâtü’l-Envar’ın 1956’da M. Sultanov tarafından bulunmuş nüshası bilinen tek yazma nüshasıdır (Azerbaycan Milli Elmler Kütüphanesi Nu. M-120/11099, vr.1b-20b). Eser, Türkçeye tercüme edilmiştir (Sultanov 1984a: 19–56; 1984b: 19–56).Şairin biyografisi için bk. “Kudsî, Abbaskulu Ağa Bakıhanov”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. Beyhan KESİK
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Aliyev, Elmin (2007).Abbaskulu Bakühanlı ve Ahlak Düşüncesi.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Bayram, Parvana (2013). “Abbaskulu Ağa Bakühanov’un Hayatı, Eserleri ve “Kitab-ı Askeriye” Hikâyesi”.Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi The Journal of International Social Research(27): 145-165.
Kasımzade, Feyzulla (2017).XIX Esr Azerbaycan Edebiyatı Tarihi.Bakü: Elm ve Tahsil.
Köçerli, Firudun Bey (2005).Azerbaycan Edebiyatı.İki Cildde I Cild. Bakı. Avrasiyya Press.
Sultanov, Memmedağa (1984a).Abbasgulu Ağa Bakıhanov: Bedii Eserleri.Bakü: Azerbaycan Devlet Neşriyatı.
Sultanov, Memmedağa (1984b).Abbasgulu Ağa Bakıhanov Güdsî: Seçilmiş Eserleri.Bakü: Yazıçı.
Sultanov, Memmedağa (2005).Abbasgulu Ağa Bakıhanov Güdsî: Seçilmiş Eserleri.Bakü: Avrasiya Press.
Atıf Bilgileri
KESİK, Beyhan. "MİŞKÂTU’L-ENVÂR (KUDSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/miskatu-l-envar-kudsi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].