ZEYNÜ'L-A'YÂD

Name: ZEYNÜ'L-A'YÂD
Author: Suhûfî, Mehmed Efendi (1070/1659-60 - ö. 1146/1733)

İsim	ZEYNÜ'L-A'YÂD
Yazar	Suhûfî, Mehmed Efendi (1070/1659-60 - ö. 1146/1733)
Basım Tarihi:	02/06/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - şiir şerhi
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	zeynu-l-a-yad-tees-1296
Tarih	22 Şevval 1118/27 Ocak 1707
Notlar	Hacı Bayrâm-ı Velî’ninİlâhî Taksîmadını taşıyan: “Çalabım bir şâr yaratmış iki cihân âresinde / Bakıcak dîdâr görinür ol şârın kenâresinde” matlaʻlı ilahisine Sahafî Mehmed Efendi’nin (d. 1070/1659-60 - ö. 1146/1733) yaptığı şerhi içeren eser. Sahafî şerhinin Milli Kütüphane, 06 Mil Yz A 8035 ve Milli Kütüphane, 06 Hk 169/19 demirbaş numaralarında kayıtlı iki nüshası tespit edilmiştir.Hacı Bayrâm’ınİlâhî Taksîm’ine başka şârihlerin de şerhleri olmakla birlikte (Ayrıca bk. Erdoğan- Sağlam 2016: 493-526) Sahafî’nin 22 Şevval 1118/27 Ocak 1707 kaleme aldığı eseri bunlar arasında Arap dili ile yapılan tek şerhtir. Bunun yanı sıra Sahafî’nin şerhi, bilinebildiği kadarıyla Türkçe tasavvufî müstakil bir şiire yapılan tek Arapça şerh metni olma özelliğini de taşımaktadır.Sahafî mukaddimede eseri; Hacı Bayrâm-ı Velî’nin ilahisinde lugaz türüne giren, herkese ifşa edilmemesi gereken ve velilerce söylenen nitelikte sözler söylediğini, bu sözleri anlamayanların hayret ve acziyette kalmaları sebebiyle; ilâhî marifete ilişkin şiiri açıklamak (şerh) maksadına binaen kaleme aldığını dile getirmiştir. Sahafî, ilahiyi mısra boyutunda parçalara ayırarak şerh etmiştir. Bu mısraʻlarda geçen bazı lafızların sözlük anlamını vermekle birlikte esas itibarıyla tasavvufî kavramları ve ıstılahı zemine koyarak mısraʻda açıklanmaya muhtaç hususları detaylandırmış, tek bir açıklamayla yetinmeyip Hacı Bayrâm’ın ilgili mısraʻda geçen lafızdan/lafızlardan farklı bir muradının olabileceği ihtimallerine de yer vermiştir. Bu metodu uygularken de anlatımını kuvvetlendirmek adına çoğu kez ayet, hadis, şiir, kelâm-ı kibâr delillendirme hususunda yardımcı olabilecek unsurlardan yararlanmıştır. Şerh, özellikle birçok tasavvufî kavramı ve muhtevayı barındırması yönüyle dikkat çekmektedir.Esere dair, iki nüshasının karşılaştırılması suretiyle tahkiki yapılmış metnini de içeren bir makale çalışması yapılmıştır (Kaplan 2013: 43-73).Şârihin biyografisi için bk. “Suhufî, Mehmed Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Yılmaz
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Sahafî, Mehmed Efendi (1118).Zeynü’l-Aʻyâd. Milli Kütüphane. 06 Mil Yz A 8035. Kaplan, Hayri (2013). “Zeynü’l-A’yâd: Şeyh Sahâfî’nin Hacı Bayram-ı Velî’ye Ait “Çalabım Bir Şâr Yaratmış” Şiirine Yazdığı Şerh”.Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 32 (2013/2): 43-73. Erdoğan, Mustafa-Sağlam, Hacer (2016). “Çalabım Bir Şar Yaratmış” Ya da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin Bir Şiirine Yazılan Şerhler Üzerine”.I. Uluslararası Hacı Bayrâm-ı Velî Sempozyumu Bildiriler Kitabı. C. 2. Ankara: Kalem Neşriyat. 493-526.
Atıf Bilgileri	yılmaz, oğuz. "ZEYNÜ'L-A'YÂD".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/zeynu-l-a-yad-tees-1296. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

ZEYNÜ'L-A'YÂD

Yazar Suhûfî, Mehmed Efendi (1070/1659-60 - ö. 1146/1733)

Basım Tarihi 02/06/2022

Konu Tekke Edebiyatı - şiir şerhi

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası zeynu-l-a-yad-tees-1296

Tarih 22 Şevval 1118/27 Ocak 1707

Notlar Hacı Bayrâm-ı Velî’ninİlâhî Taksîmadını taşıyan: “Çalabım bir şâr yaratmış iki cihân âresinde / Bakıcak dîdâr görinür ol şârın kenâresinde” matlaʻlı ilahisine Sahafî Mehmed Efendi’nin (d. 1070/1659-60 - ö. 1146/1733) yaptığı şerhi içeren eser. Sahafî şerhinin Milli Kütüphane, 06 Mil Yz A 8035 ve Milli Kütüphane, 06 Hk 169/19 demirbaş numaralarında kayıtlı iki nüshası tespit edilmiştir.Hacı Bayrâm’ınİlâhî Taksîm’ine başka şârihlerin de şerhleri olmakla birlikte (Ayrıca bk. Erdoğan- Sağlam 2016: 493-526) Sahafî’nin 22 Şevval 1118/27 Ocak 1707 kaleme aldığı eseri bunlar arasında Arap dili ile yapılan tek şerhtir. Bunun yanı sıra Sahafî’nin şerhi, bilinebildiği kadarıyla Türkçe tasavvufî müstakil bir şiire yapılan tek Arapça şerh metni olma özelliğini de taşımaktadır.Sahafî mukaddimede eseri; Hacı Bayrâm-ı Velî’nin ilahisinde lugaz türüne giren, herkese ifşa edilmemesi gereken ve velilerce söylenen nitelikte sözler söylediğini, bu sözleri anlamayanların hayret ve acziyette kalmaları sebebiyle; ilâhî marifete ilişkin şiiri açıklamak (şerh) maksadına binaen kaleme aldığını dile getirmiştir. Sahafî, ilahiyi mısra boyutunda parçalara ayırarak şerh etmiştir. Bu mısraʻlarda geçen bazı lafızların sözlük anlamını vermekle birlikte esas itibarıyla tasavvufî kavramları ve ıstılahı zemine koyarak mısraʻda açıklanmaya muhtaç hususları detaylandırmış, tek bir açıklamayla yetinmeyip Hacı Bayrâm’ın ilgili mısraʻda geçen lafızdan/lafızlardan farklı bir muradının olabileceği ihtimallerine de yer vermiştir. Bu metodu uygularken de anlatımını kuvvetlendirmek adına çoğu kez ayet, hadis, şiir, kelâm-ı kibâr delillendirme hususunda yardımcı olabilecek unsurlardan yararlanmıştır. Şerh, özellikle birçok tasavvufî kavramı ve muhtevayı barındırması yönüyle dikkat çekmektedir.Esere dair, iki nüshasının karşılaştırılması suretiyle tahkiki yapılmış metnini de içeren bir makale çalışması yapılmıştır (Kaplan 2013: 43-73).Şârihin biyografisi için bk. “Suhufî, Mehmed Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Oğuz Yılmaz

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Sahafî, Mehmed Efendi (1118).Zeynü’l-Aʻyâd. Milli Kütüphane. 06 Mil Yz A 8035. Kaplan, Hayri (2013). “Zeynü’l-A’yâd: Şeyh Sahâfî’nin Hacı Bayram-ı Velî’ye Ait “Çalabım Bir Şâr Yaratmış” Şiirine Yazdığı Şerh”.Tasavvuf İlmî ve Akademik Araştırma Dergisi, 32 (2013/2): 43-73. Erdoğan, Mustafa-Sağlam, Hacer (2016). “Çalabım Bir Şar Yaratmış” Ya da Hacı Bayrâm-ı Velî’nin Bir Şiirine Yazılan Şerhler Üzerine”.I. Uluslararası Hacı Bayrâm-ı Velî Sempozyumu Bildiriler Kitabı. C. 2. Ankara: Kalem Neşriyat. 493-526.

Atıf Bilgileri yılmaz, oğuz. "ZEYNÜ'L-A'YÂD".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/zeynu-l-a-yad-tees-1296. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].