NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)

Name: NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)
Author: Mirza Fethali Ahundzade (d. 1812 - ö. 10 Mart 1878)

İsim	NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)
Yazar	Mirza Fethali Ahundzade (d. 1812 - ö. 10 Mart 1878)
Basım Tarihi:	07/06/2022
Konu	Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı - tenkit
Tür	Kitap
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	nazm-ve-nesr-hakkinda-mirza-fethali-ahundzade-tees-1322
Tarih	1862
Notlar	Mirza Fethali Ahundzade’nin 1862 yılında kaleme aldığı makalesi. Yazar bu yazıyı, Azerbaycan şairlerinden Molla Penah Vâkıf ve Kâsım Bey Zakir’in şiirlerinden oluşturduğu, fakat bastıramadığıMecmua-i Vâkıf ve sair Muasırınisimli eserine mukaddime olarak yazmıştır. Onun bu yazısı, şiir ve nazım hakkındaki görüşlerini içerir.Ahundzade,Nazm ve Nesr Hakkındayazısında, şiiri güzel söz söyleme, ifade güzelliği taşıma, heyecan ve hayranlık uyandırma ve bir insanda etki bırakma açısından tanımını yapar ve şiirin nazımla olduğunu; ancak her nazmın da şiir olmadığını dile getirir. Yazar, hicri tarihinden itibaren nazım ve şiirin bir tutulduğunu, nazımla yazan herkese şair denildiğini; ancak nazımla yazan herkesin şair olamayacağını söyler. Ona göre Firdevsî, Nizamî, Camî, Se’dî, Molla-yı Rumî ve Hâfız gerçek şairlerdir; ancak onların şiirlerinde de çoğu söz mübalağalı tasvirler şeklinde ifade edilir. Eğitim alan her kimse özellikle Fars halkına mensup olanların çoğu sözü nazımla yazmaya kadirdir; fakat bu kimselere şair demek hatadır. Ahundzade, nazımla yazılmış pek çok şeyde gerçek bir mazmun dahi bulunmadığını, özellikle gazellerin insan mizacında hiçbir şekilde şevk ve hayranlık uyandırmadığını dile getirir.Molla Penah Vâkıf’ı ve Kasım Bey Zakir’i şiirlerini çok beğenerek takdir eder. Yazar, onları gerçek bir şair olarak gördüğünü, Molla Penah’ın yol gösterici olduğunu; ancak Kasım Bey’in şiirlerinin hayranlık uyandırdığını söyleyerek tekrardan her nazım yazanın şair olmadığını vurgulayıp boşuna zahmet etmemelerini tembihleyerek yazısını tamamlar. Yavuz Akpınar, doktora tezinde; Ahundzade’nin yeni fikirlerin yeni mazmunlarla anlatılması gerektiğini, gazel, kaside, mesnevi gibi türlerde de yeni fikirlerin ifade edebileceği düşüncesinde olduğunu ve Ahundzade’nin klasik nazım şekillerine değil de mazmunlara karşı çıktığını ifade eder. Nitekim Ahundzade, bu yazısında çoğu şairin şiirinde gerçek bir mazmunun olmadığını dile getirmiştir. Ayrıca Ahundzade, bu yazısında Fuzulî’nin gerçek bir şair olmadığını, yalnızca nazım üstadı olduğunu da yazar; ancak Akpınar, onun bu yorumunu, Ahundzade’nin Türk şiirine aşina olmamasından dolayı yaptığını, aksine Fuzulî’nin Ahundzade’nin şiirde aradığı bütün özellikleri taşıdığını dile getirir.Yazarın biyografisi için bk. "Mirza Fethali Ahundzade".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. Seher Erenbaş Pehlivan
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Akpınar, Yavuz (1980).Mirza Feth-Ali Ahund-zâde (Bütün Yönleriyle).Doktora Tezi.Atatürk Üniversitesi. Kürekçi, Ali İhsan (2015).Mirza Fetali Ahundov’un Eserlerinde Halk Kültürü Unsurları.Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi. Məmmədzadə, Həmid (hzl.) (2005).Mirzə Fətəli Axundzadə-Əsərləri. II Cilt. Bakı: Şərq-Gərb. Rustamli, Naila (2016).M. F. Ahundzade’nin Felsefi ve Toplumsal Görüşleri.Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	Erenbaş Pehlivan, Seher. "NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/nazm-ve-nesr-hakkinda-mirza-fethali-ahundzade-tees-1322. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)

Yazar Mirza Fethali Ahundzade (d. 1812 - ö. 10 Mart 1878)

Basım Tarihi 07/06/2022

Konu Yenileşme Dönemi Türk Edebiyatı - tenkit

Tür Kitap

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası nazm-ve-nesr-hakkinda-mirza-fethali-ahundzade-tees-1322

Tarih 1862

Notlar Mirza Fethali Ahundzade’nin 1862 yılında kaleme aldığı makalesi. Yazar bu yazıyı, Azerbaycan şairlerinden Molla Penah Vâkıf ve Kâsım Bey Zakir’in şiirlerinden oluşturduğu, fakat bastıramadığıMecmua-i Vâkıf ve sair Muasırınisimli eserine mukaddime olarak yazmıştır. Onun bu yazısı, şiir ve nazım hakkındaki görüşlerini içerir.Ahundzade,Nazm ve Nesr Hakkındayazısında, şiiri güzel söz söyleme, ifade güzelliği taşıma, heyecan ve hayranlık uyandırma ve bir insanda etki bırakma açısından tanımını yapar ve şiirin nazımla olduğunu; ancak her nazmın da şiir olmadığını dile getirir. Yazar, hicri tarihinden itibaren nazım ve şiirin bir tutulduğunu, nazımla yazan herkese şair denildiğini; ancak nazımla yazan herkesin şair olamayacağını söyler. Ona göre Firdevsî, Nizamî, Camî, Se’dî, Molla-yı Rumî ve Hâfız gerçek şairlerdir; ancak onların şiirlerinde de çoğu söz mübalağalı tasvirler şeklinde ifade edilir. Eğitim alan her kimse özellikle Fars halkına mensup olanların çoğu sözü nazımla yazmaya kadirdir; fakat bu kimselere şair demek hatadır. Ahundzade, nazımla yazılmış pek çok şeyde gerçek bir mazmun dahi bulunmadığını, özellikle gazellerin insan mizacında hiçbir şekilde şevk ve hayranlık uyandırmadığını dile getirir.Molla Penah Vâkıf’ı ve Kasım Bey Zakir’i şiirlerini çok beğenerek takdir eder. Yazar, onları gerçek bir şair olarak gördüğünü, Molla Penah’ın yol gösterici olduğunu; ancak Kasım Bey’in şiirlerinin hayranlık uyandırdığını söyleyerek tekrardan her nazım yazanın şair olmadığını vurgulayıp boşuna zahmet etmemelerini tembihleyerek yazısını tamamlar. Yavuz Akpınar, doktora tezinde; Ahundzade’nin yeni fikirlerin yeni mazmunlarla anlatılması gerektiğini, gazel, kaside, mesnevi gibi türlerde de yeni fikirlerin ifade edebileceği düşüncesinde olduğunu ve Ahundzade’nin klasik nazım şekillerine değil de mazmunlara karşı çıktığını ifade eder. Nitekim Ahundzade, bu yazısında çoğu şairin şiirinde gerçek bir mazmunun olmadığını dile getirmiştir. Ayrıca Ahundzade, bu yazısında Fuzulî’nin gerçek bir şair olmadığını, yalnızca nazım üstadı olduğunu da yazar; ancak Akpınar, onun bu yorumunu, Ahundzade’nin Türk şiirine aşina olmamasından dolayı yaptığını, aksine Fuzulî’nin Ahundzade’nin şiirde aradığı bütün özellikleri taşıdığını dile getirir.Yazarın biyografisi için bk. "Mirza Fethali Ahundzade".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. Seher Erenbaş Pehlivan

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Akpınar, Yavuz (1980).Mirza Feth-Ali Ahund-zâde (Bütün Yönleriyle).Doktora Tezi.Atatürk Üniversitesi. Kürekçi, Ali İhsan (2015).Mirza Fetali Ahundov’un Eserlerinde Halk Kültürü Unsurları.Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi. Məmmədzadə, Həmid (hzl.) (2005).Mirzə Fətəli Axundzadə-Əsərləri. II Cilt. Bakı: Şərq-Gərb. Rustamli, Naila (2016).M. F. Ahundzade’nin Felsefi ve Toplumsal Görüşleri.Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.

Atıf Bilgileri Erenbaş Pehlivan, Seher. "NAZM VE NESR HAKKINDA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/nazm-ve-nesr-hakkinda-mirza-fethali-ahundzade-tees-1322. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].