Câmi‘u’l-Mebânî li-Mesâ’ili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî.
(جامع المباني لمسائل شرح فقه الكيداني.)

Name: Câmi‘u’l-Mebânî li-Mesâ’ili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî.
Author: Mahmud Efendi.

İsim	Câmi‘u’l-Mebânî li-Mesâ’ili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî.
İsim Orijinal	جامع المباني لمسائل شرح فقه الكيداني.
Yazar	Mahmud Efendi.
Yazar Orijinal	محمود أفندي
Konu	İbadetler / Fıkıh ilmi.
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Evet
Yazma	Evet
Kütüphane:	Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası	358404
Kayıt Numarası	358404
Lokasyon	Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa
Notlar	Ia varağında “şerh-i fıkhı Keydânî” ibaresi yer almaktadır. Vikaye varağında temellük ve vakıf sahibinin oğluna kitabın emanet olarak verildiğine dair kayıt bulunmaktadır. 1a varağında vakıf mührü yer almaktadır. Derkenarda tashih kayıtları, açıklamalar ve alıntılar mevcuttur. Bazı kelimeler ve şerhi yapılan cümlelerin üst çizgileri kırmızı mürekkeplidir. Muhtelif yerlerde (1-21) ve kapağın köşelerinde kurt yenikleri görülmektedir. Ciltte (1b-2a) açılma görülmektedir. Varak numaraları kurşun kalemle gösterilmiştir. Varaklar satır altı reddadelidir.Müellif mukaddimede eserin adını Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî olarak isimlendirirken kendi adını zikretmemektedir. Keşfu'z-Zunûn, Îzâhü’l-Meknûn, Hediyyetü’l-Ârifîn, Muʿcemu'l-Muʾellifîn vb. tabakat kitaplarının tamamında ve yazma nüsha kataloglarının ekserisinde bu eserin müellifinin Kuhistânî olduğu belirtilmektedir. Ancak bu eser ile Kuhistânî’nin eseri karşılaştırıldığında her eserin aynı olmadığı, bilakis bu eserin Kuhistânî’nin eserinin şerhi olduğu anlaşılmaktadır. Mukaddimede Kuhistânî ve onun şerhi hakkında kısa bilgi verilmesinden ve hemen alt satırlarda “semmeytuhu” ile Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî ifadesinden dolayı müellifler karıştırılmış olabilir. Oysaki mukaddime tamamen okunduğunda müellifin Kuhistânî dışında bir kimse olduğu anlaşılacaktır. Pertevniyal, 318 numarada kayıtlı nüshanın 1a’sında “Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî li’l-Mevlâ Mehmud Efendi”ve Nuruosmaniye, 1440’nın 1a’sındaki “Küçük Kuhistâni Şerhi Mahmud Efendi İsmî Câmi‘ü’l-Mebânî” kayıtlarından eserin müellifinin Mahmud Efendi adında biri olduğu anlaşılmaktadır. Eser, Keydânî’nin (ö.750/1349) fıkhın namaz konusu ile ilgili Fıkhu’l-Keydânî (Mukaddimetü’s-Salât, Metâlibu’l-Musallî) olarak da bilinen risalesine Kühistânî’nin (ö. 962/1555) yaptığı şerhe [Şerhu Fıkhı’l-Keydânî] Mahmud Efendi’nin Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî adıyla yaptığı şerhtir.
Örnek Metin	(1b-2a) Bismillahirrahmanirrahim... Namaz kılmayı ve orta namazı bize nasip eden Allah'a hamd olsun... Ve ulaşılan meselelerden biri de alimlerin ittifakıdır... Ve ne zaman ki, ilahi bir lütufla, seçkin alim Muhammed el-Kahistani'nin el-Kidani fıkhına ilişkin risalesinin bir açıklamasına rastladım, kesin tartışmaları içeren bir açıklama, evet... Onun meselelerini okumanın perdelerine bağlanmayı severdim... Bazılarına yorum yaptım gözüme çarpan delil ve hükümler ile akitlerin çözülmesi ve perdenin açılması ile ilgili olanları ve konuların özetini topladım... El-Kidani'nin içtihatlarını açıklayan konulara Cami'ül-Mebanani adını verdim... Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla kitabını besmele ile açtı (225a) ... Belki de manevi evlilikleri sayesinde, irtibat saadetini kazanarak, ideallerin ötesindeki güzelliğini görerek, kemalin en üst seviyelerine ulaştıran salih amellerden ahlaklı çocuklar doğacaktır. Ve o değişim ve tamamlanma, yıl ve yıllardan dokuz yüz kırk yedi yılının bayram gününde meydana geldi. Bu tamamlamanın hayırlı bir sonuç ve sonuçla sonuçlanmasını Cenâb-ı Hakk'tan niyaz ediyorum. Tamamlama ve sonuçlandırma nimetinden dolayı Allah'a hamd olsun. Salat ve selam ümmetlerin Efendisi'ne ve onun şerefli ailesine olsun, ey Allah, bana kapanış nimetini bahşettiğin gibi, bize iman ve İslam armağanını da tamamla, bizi iyilik ve hayırla mühürle ve bizi Muhammed'in ümmetinin bilginleri topluluğunun barış ve huzur yurduna getir, barış ve bereket onun üzerine olsun.
Tasnif numarası/Konu	297.541 / İbadetler
Koleksiyon no.	00210
Yaprak, satır, sütun sayısı	225 yk. ; 29 st.; 260x153-185x80 mm.
Cilt özellikleri	Vişne rengi meşin deri, miklebli, şemse salbekli ve tığlı, bordür, zencirek ve şemse varaklıdır.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)	Mensur.
Alfabe ve yazı türü	Arap harfli-Talik.
Telif tarihi	947.
Kaynak/Referans	Süleymaniye Ktp., Pertevniyal, nr. 318, vr. 1a; Nuruosmaniye, nr. 1440, vr. 1a.
Mühürler	Kad Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-İmâm bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr Mülhakan bi-Kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-Câmi‘i’l-Mezkûr, 1a, 255b.

Kaynağa git Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Câmi‘u’l-Mebânî li-Mesâ’ili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî.

(جامع المباني لمسائل شرح فقه الكيداني.)

Yazar Mahmud Efendi.

Yazar Orijinal محمود أفندي

Konu İbadetler / Fıkıh ilmi.

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Evet

Yazma Evet

Kütüphane Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı

Demirbaş Numarası 358404

Kayıt Numarası 358404

Lokasyon Süleymaniye Kütüphanesi/Yusuf Ağa

Notlar Ia varağında “şerh-i fıkhı Keydânî” ibaresi yer almaktadır. Vikaye varağında temellük ve vakıf sahibinin oğluna kitabın emanet olarak verildiğine dair kayıt bulunmaktadır. 1a varağında vakıf mührü yer almaktadır. Derkenarda tashih kayıtları, açıklamalar ve alıntılar mevcuttur. Bazı kelimeler ve şerhi yapılan cümlelerin üst çizgileri kırmızı mürekkeplidir. Muhtelif yerlerde (1-21) ve kapağın köşelerinde kurt yenikleri görülmektedir. Ciltte (1b-2a) açılma görülmektedir. Varak numaraları kurşun kalemle gösterilmiştir. Varaklar satır altı reddadelidir.Müellif mukaddimede eserin adını Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî olarak isimlendirirken kendi adını zikretmemektedir. Keşfu'z-Zunûn, Îzâhü’l-Meknûn, Hediyyetü’l-Ârifîn, Muʿcemu'l-Muʾellifîn vb. tabakat kitaplarının tamamında ve yazma nüsha kataloglarının ekserisinde bu eserin müellifinin Kuhistânî olduğu belirtilmektedir. Ancak bu eser ile Kuhistânî’nin eseri karşılaştırıldığında her eserin aynı olmadığı, bilakis bu eserin Kuhistânî’nin eserinin şerhi olduğu anlaşılmaktadır. Mukaddimede Kuhistânî ve onun şerhi hakkında kısa bilgi verilmesinden ve hemen alt satırlarda “semmeytuhu” ile Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî ifadesinden dolayı müellifler karıştırılmış olabilir. Oysaki mukaddime tamamen okunduğunda müellifin Kuhistânî dışında bir kimse olduğu anlaşılacaktır. Pertevniyal, 318 numarada kayıtlı nüshanın 1a’sında “Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî li’l-Mevlâ Mehmud Efendi”ve Nuruosmaniye, 1440’nın 1a’sındaki “Küçük Kuhistâni Şerhi Mahmud Efendi İsmî Câmi‘ü’l-Mebânî” kayıtlarından eserin müellifinin Mahmud Efendi adında biri olduğu anlaşılmaktadır. Eser, Keydânî’nin (ö.750/1349) fıkhın namaz konusu ile ilgili Fıkhu’l-Keydânî (Mukaddimetü’s-Salât, Metâlibu’l-Musallî) olarak da bilinen risalesine Kühistânî’nin (ö. 962/1555) yaptığı şerhe [Şerhu Fıkhı’l-Keydânî] Mahmud Efendi’nin Câmi‘ü’l-Mebânî li-Mesâili Şerhi Fıkhi’l-Keydânî adıyla yaptığı şerhtir.

Örnek Metin (1b-2a) Bismillahirrahmanirrahim... Namaz kılmayı ve orta namazı bize nasip eden Allah'a hamd olsun... Ve ulaşılan meselelerden biri de alimlerin ittifakıdır... Ve ne zaman ki, ilahi bir lütufla, seçkin alim Muhammed el-Kahistani'nin el-Kidani fıkhına ilişkin risalesinin bir açıklamasına rastladım, kesin tartışmaları içeren bir açıklama, evet... Onun meselelerini okumanın perdelerine bağlanmayı severdim... Bazılarına yorum yaptım gözüme çarpan delil ve hükümler ile akitlerin çözülmesi ve perdenin açılması ile ilgili olanları ve konuların özetini topladım... El-Kidani'nin içtihatlarını açıklayan konulara Cami'ül-Mebanani adını verdim... Rahman ve Rahim olan Allah'ın adıyla kitabını besmele ile açtı (225a) ... Belki de manevi evlilikleri sayesinde, irtibat saadetini kazanarak, ideallerin ötesindeki güzelliğini görerek, kemalin en üst seviyelerine ulaştıran salih amellerden ahlaklı çocuklar doğacaktır. Ve o değişim ve tamamlanma, yıl ve yıllardan dokuz yüz kırk yedi yılının bayram gününde meydana geldi. Bu tamamlamanın hayırlı bir sonuç ve sonuçla sonuçlanmasını Cenâb-ı Hakk'tan niyaz ediyorum. Tamamlama ve sonuçlandırma nimetinden dolayı Allah'a hamd olsun. Salat ve selam ümmetlerin Efendisi'ne ve onun şerefli ailesine olsun, ey Allah, bana kapanış nimetini bahşettiğin gibi, bize iman ve İslam armağanını da tamamla, bizi iyilik ve hayırla mühürle ve bizi Muhammed'in ümmetinin bilginleri topluluğunun barış ve huzur yurduna getir, barış ve bereket onun üzerine olsun.

Tasnif numarası/Konu 297.541 / İbadetler

Koleksiyon no. 00210

Yaprak, satır, sütun sayısı 225 yk. ; 29 st.; 260x153-185x80 mm.

Cilt özellikleri Vişne rengi meşin deri, miklebli, şemse salbekli ve tığlı, bordür, zencirek ve şemse varaklıdır.

Yazım şekli (Mensur/Manzum) Mensur.

Alfabe ve yazı türü Arap harfli-Talik.

Telif tarihi 947.

Kaynak/Referans Süleymaniye Ktp., Pertevniyal, nr. 318, vr. 1a; Nuruosmaniye, nr. 1440, vr. 1a.

Mühürler Kad Vakafe hâza’l-Kitâb el-Hâcc Mahmûd el-İmâm bi-Câmi‘i Mihrimâh Sultân fi’l-Üsküdâr Mülhakan bi-Kütübi’l-Hâcc Yusuf fi’l-Câmi‘i’l-Mezkûr, 1a, 255b.