نویسنده
موریش (عراقی)، ابراهیم بن شهریار (متولد ?/1209/1213؟ - متوفی ?/1289/90؟)
تاریخ انتشار
19/12/2021
موضوع
ادبیات تکه - اشعار
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
divan-tees-645
تاریخ
?
یادداشتها
اثری دیوان مانند مشتمل بر اشعار صوفیانه ابراهیم بن شهریار ایراکی. این اثر شامل 26 قصیده، 317 غزل، 3 خم tercib-i، 2 terci-i خم، 167 روبی، 8 بند و 1 مصطلح است. ایراکی در اثری متشکل از تقریباً 4941 دوبیتی، غزلیاتی بسیار زیبا، پرشور، حکیمانه، لطیف و رقت انگیز بر خلاف سبک شاعران دیگر سرود. ایراکی در اشعار خود در اثر به موضوعاتی چون وحدت وجود، عبادت صورت، کلندریت، ملامییسم، با عشق بودن، دوری از زهد و یاد معشوق پرداخته است. اصطلاحات صوفیانه زیادی در غزلیات موجود در این اثر وجود دارد که شامل سکینه ایراکی است که به طور مستقل به الگوی خم tercî-i نوشته است. در قصاید (763 دوبیتی) در دیوان، حمد حکیم و بزرگ، حمد الله، توحید، ویژگی های کعبه، نعت، عشق و موضوعات عرفانی، شیخ حمیدالدین احمد واعظ، شیخ بهاءالدین ذکریّه-ی ملتّادین المعیّمّزّه، عظیم الشّیخ، عظیم الشّیخ. از صدرالدین تجلیل شد. ایراکی در بیت های (43) به درد عشق، دور افتادن از پسر، بدشانسی، درد جدایی، اشتیاق مولتان و رفتنش از عراق به هند پرداخته است. ایرکی در 7 دوبیتی در دیوان، صفات درویش قلندری را بیان می کند. مؤلف در تألیفات (182 دوبیتی) مضامین عشق و تصوف را توضیح داده، مرثیه ای درباره شیخ بهاءالدین ذکریّه ی ملتانی سروده و حال اسفبار خود را بیان کرده است. ایرکی در بندهای tercî-i (401 دوبیتی) در دیوان بیشتر به مسائل صوفیانه پرداخته و به ویژه به موضوع وحدت وجود پرداخته است. وقتی به غزلیات مشتمل بر 3071 دوبیتی در دیوان نگاه می کنیم، مشاهده می شود که نویسنده غزلیات خود را بر محور عشق ساخته و در سرودن انواع عشق در اشعار خود موفق بوده است. روبی ها (474 زوج) در دیوان عاشق، ملایم و خردمند هستند. برای شرح حال شاعر ر.ک. «مغریبی (عراقی)، ابراهیم بن شهریار».فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Alkan, Ercan (hzl.) (2011).Lemaʿât Aşka ve Âşıklara Dair/ Tercüme ve Şerh Ahmed Avni Konuk. İstanbul: İlk Harf Yay.
Bilgin, Orhan (1995). “Fahreddîn-i Irâkî”TDV İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 84-86.
Çetinkaya, Gökhan (çev.) (2016).Fahruddîn-i Irâkî/ Âşıklar Kitabı/ Uşşaknâme. İstanbul: Büyüyenay Yay.
Fahreddîn-i Irâkî (1384).Dîvân-i Irâkî.Tahran: Neşr-ı ‘İlm.
Lugal, Necati (çev.) (2011).Tezkiretü’ş-Şuarâ.İstanbul: Pinhan Yay.
Mollamehmetoğlu, Ceylan (2014).Fahruddîn-i Irâkî'nin Tasavvufî Istılahları ve Dîvân-ı Kebîr'den Şahit Beyitler. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale: Kırıkkale Üniversitesi.
Nesrin Muhteşem (Nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr.
Saîd Nefîsî (Nşr.) (1959).Külliyyât-ı Irâkî.Tahran: Kitâbhâne-i Sanâî.
Zebîhullâh Safâ (1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.
Zehrâ Hânlerî (1348). Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "DİVÂN (MAĞRİBÎ, IRAKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/divan-tees-645. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
