ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)

Name: ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)
Author: Refî-i Kâlâyî (d. 1174/1760 - ö. 1239/1823)

İsim	ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)
Yazar	Refî-i Kâlâyî (d. 1174/1760 - ö. 1239/1823)
Basım Tarihi:	22/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - manzum sözlük
Tür	Diğer
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	ermenice-turkce-lugat-refi-i-kalayi
Tarih	?
Notlar	Refî-i Kâlâyînin Osmanlı manzum sözlük geleneğini takip ederek yazdığı manzum lugat. Mehmet Süreyya,Sicill-i Osmanî'de şairinDîvân'ından başkaErmenice Lügati’ni de anarak esere önem verdiğini de gösterir (1311: 413).Toplam 78 beyit olan eser, Türkçe ve Ermenice yan yana olma üzere iki dillidir.Manzumede belli bir sıra gözetmeden kelimelerin sırayla Türkçesi ve Ermenicesi karşılıklı olarak anılır. Başlangıçta da "tanrıya asvas kiristos didiler peygambere" dizesiyle tanrı ve peygamber gibi iki dinî kelime verilerek başlanması geleneğe uygun hareket edildiğinin göstergesidir. Manzumenin sonunda Kâlâyî böyle bir sözlük yazmakla birlikte kendisinin Ermeni olmadığını söyleme gereği duyar.Osmanlı sözlük geleneğinde manzum sözlükler genellikle Türkçe, Arapça; Türkçe, Farsça ve elsine-i selase denilen Arapça, Farsça, Türkçe ile üç dilde yazılmaktadır. Fevzi'ninTuhfetü'l-Uşşâkadında Türkçe-Rumca ve Yusuf Halis'ınMiftah-ı Lisanadında Türkçe-Fransızca manzum sözlüğünün dışında farklı bir dil olan Ermenice ile yazılan eldeki tek manzum sözlüktür. Ayrıca eldeki dokuman ile Batı Anadolu'daki 19. yüzyıl Ermenice konuşma dilini de kayıtlara geçmiştir (Dankoff 1996: 21)Ermenice-Türkçe Lugat, dört nüshadan yararlanılarak Dankoff, Robert, A. Turgut Kut ve J.J.S Weitenberg tarafından Amerika'da bastırılmıştır (Dankoff 1996: 199).Şairin biyografisi için bk. "Refî-i Kâlâyî".Türk edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Ismail Aksoyak
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Aksoyak, İ. Hakkı (2001). “Refî-i Kâlâyî'ye Dair Yeni Bilgiler ve “Geçme Çubuk” ile İlgili Manzumesi”.Türk Kültürü İncelemeleri. (4):159-172. Aksoyak, İ. Hakkı (2009). “Şerh Kitapları George Prior’u Tanır mı?”.Turkish Studies. (4): 13-21. Alpaydın, Bilal (hzl.)(2007).Refî‘-i Kâlâyî Dîvânı (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Dankoff, Robert, A. Turgut Kut ve J.J.S Weitenberg (1996).The Versified Armenian-Turkish Glossary by Kâlâyî. Cleveland State University.
Atıf Bilgileri	Aksoyak, ismail. "ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/ermenice-turkce-lugat-refi-i-kalayi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)

Yazar Refî-i Kâlâyî (d. 1174/1760 - ö. 1239/1823)

Basım Tarihi 22/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - manzum sözlük

Tür Diğer

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası ermenice-turkce-lugat-refi-i-kalayi

Tarih ?

Notlar Refî-i Kâlâyînin Osmanlı manzum sözlük geleneğini takip ederek yazdığı manzum lugat. Mehmet Süreyya,Sicill-i Osmanî'de şairinDîvân'ından başkaErmenice Lügati’ni de anarak esere önem verdiğini de gösterir (1311: 413).Toplam 78 beyit olan eser, Türkçe ve Ermenice yan yana olma üzere iki dillidir.Manzumede belli bir sıra gözetmeden kelimelerin sırayla Türkçesi ve Ermenicesi karşılıklı olarak anılır. Başlangıçta da "tanrıya asvas kiristos didiler peygambere" dizesiyle tanrı ve peygamber gibi iki dinî kelime verilerek başlanması geleneğe uygun hareket edildiğinin göstergesidir. Manzumenin sonunda Kâlâyî böyle bir sözlük yazmakla birlikte kendisinin Ermeni olmadığını söyleme gereği duyar.Osmanlı sözlük geleneğinde manzum sözlükler genellikle Türkçe, Arapça; Türkçe, Farsça ve elsine-i selase denilen Arapça, Farsça, Türkçe ile üç dilde yazılmaktadır. Fevzi'ninTuhfetü'l-Uşşâkadında Türkçe-Rumca ve Yusuf Halis'ınMiftah-ı Lisanadında Türkçe-Fransızca manzum sözlüğünün dışında farklı bir dil olan Ermenice ile yazılan eldeki tek manzum sözlüktür. Ayrıca eldeki dokuman ile Batı Anadolu'daki 19. yüzyıl Ermenice konuşma dilini de kayıtlara geçmiştir (Dankoff 1996: 21)Ermenice-Türkçe Lugat, dört nüshadan yararlanılarak Dankoff, Robert, A. Turgut Kut ve J.J.S Weitenberg tarafından Amerika'da bastırılmıştır (Dankoff 1996: 199).Şairin biyografisi için bk. "Refî-i Kâlâyî".Türk edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Ismail Aksoyak

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Aksoyak, İ. Hakkı (2001). “Refî-i Kâlâyî'ye Dair Yeni Bilgiler ve “Geçme Çubuk” ile İlgili Manzumesi”.Türk Kültürü İncelemeleri. (4):159-172. Aksoyak, İ. Hakkı (2009). “Şerh Kitapları George Prior’u Tanır mı?”.Turkish Studies. (4): 13-21. Alpaydın, Bilal (hzl.)(2007).Refî‘-i Kâlâyî Dîvânı (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi. Dankoff, Robert, A. Turgut Kut ve J.J.S Weitenberg (1996).The Versified Armenian-Turkish Glossary by Kâlâyî. Cleveland State University.

Atıf Bilgileri Aksoyak, ismail. "ERMENİCE-TÜRKÇE LÜGAT (REFÎ'-İ KÂLÂYÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/ermenice-turkce-lugat-refi-i-kalayi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].