Yazar
Seyyid Şerîf Cürcânî
Yazar Orijinal
السيد الشريف الجرجاني، أبو الحسن علي بن محمد بن علي الجرجاني الحنفي
Konu
Afro-Asyatik diller
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Fiziksel Boyutlar
259x158-192x92 mm.
Kütüphane
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası
305259
Kayıt Numarası
305259
Lokasyon
Süleymaniye Kütüphanesi/Mehmed Ağa Cami
Tarih
25-30 Şaban 885.
Notlar
1a sayfasında eser-müellif bilgileri, nüshanın fiziksel ve koleksiyon bilgilerine dair malumat bulunmaktadır. Sayfa kenarlarında metnin içeriğine dair açıklama ve notlar bulunmaktadır. Kırmızı cetveli bulunan nüshada söz başları kırmızı mürekkeple yazılmıştır. Nüshada müşirler kullanılmıştır.11a-11b sayfaları parçalanmıştır. Eser, Sekkâkî’nin Miftâhu’l-Ulûm adlı eserinin belâgata dair olan kısmı üzerine yazılan şerhtir.
Örnek Metin
(1b)
Bismillahirrahmanirrahim... Rabbim, tamam... Açıklama harikalarıyla bizi yönlendirdiğin, ispatlı gerçekleri delillerle gösterdiğin manalar için sana hamd ediyor, dinlerin en şereflisi Elçisi olan Peygamberine, Enamların efendisi Adnan oğullarından seçilmiş Elçin Muhammed'e ve onun şerefli ailesine ve büyük sahabelerine dua ediyoruz... Uzun zamandır aklımdaydı ve öyle de oldu. Miftah-ı Ulum'un üçüncü bölümünü, onun zorluklarını aşacak, bağımlılıklarından arındıracak bir anlatımla düzenlemeyi düşünüyorum. Bir birlik... Zamanın olayları ve iki olayın birbiriyle bağlantılı olması benim ve onun arasında geçti, ta ki hayatımın sonunda nehrin ötesine geçmek zorunda kaldım ve orada ciğerleri susamış, kitabın içinde dolaşan ve kaynaklarına yol bulamayan insanlar ve yoldan sapmış insanlar buldum... ve kompozisyonlarını çözerken ve yöntemlerinin esprilerini ortaya koyarken, çoğu yaralayıcı ve en belirgini olan açıklamalara dayandılar. Hastalığın tedavisinin ya da hastalığın tedavisinin bulunmadığı “enfekte olmuş” ve “yaralı”. Ey Kitap Ehli, siz hiçbir şeye dayanmıyorsunuz... Biz, onların arzularını arayan kimsenin istikametine yönlendiririz, onları dalaletten kurtaracak ve en bol başarıyı bahşedecek şeyleri onlara dikte ederiz, diktesiz açık ifadelerle, ön yargısız zarif işaretlerle, fayda ilkelerini ortaya koyarız ve içinde getiri tabloları hazırlarız... (2a)
Al-Mas şunları söyledi: Kitabın üçüncü bölümü anlamlar ve açıklamalar konusunda bilimseldir. Kitabını üç bölüme ayırdığını söylüyorum... (274a)
Müellif, bu ilimden istifade etmek için yola çıktığında, ona ait olan hiçbir şeye inanmaması vacip olduğundan, burada aktardığı ve tasdik ettiği gibi, belâgat ilminin bir parçası olduğu için, tanım bilgisini içeren muhakeme ilmini de eserinde yer alması vaciptir. Bu, Cenab-ı Hakk'ın, lütuf ve nezaketiyle, bu ilmin faydalarını ortaya çıkarmada ve öncülerini örgütlemede kolaylaştırdığı son şeydir. Cenâb-ı Hakk'tan hidayet edenlere bundan faydalanmasını ve kıyamet gününde onu bize bir kazanç kılmasını niyaz ederiz. Hamd O'nun Velisine olsun. Ve salat onun Peygamberine olsun...
Eser türü
Şerh.
Tasnif numarası/Konu
492.7 / Arap dili
Koleksiyon no.
00158
Yaprak, satır, sütun sayısı
I+274+I yk., 25 st. ;
Cilt özellikleri
Yeşil bez kaplı ve miklebli.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)
Mensur.
Alfabe ve yazı türü
Arap harfli-Talik.
Telif tarihi
10-20 Şevval 803.
Temellük ve Vakıf kayıtları
Vakıf kaydı, Mahpeyker Vâlide Sultan, 1a
Mühürler
Şahıs mührü, Mahpeyker Valide Sultan, “Yâ Hafiyye’l-Eltâf neccinâ min mâ nehâf”, 1a…274aŞahıs mührü, Sultan II. Bâyezid, “Bâyezid b. Mehmed Han Muzaffer Dâ’imâ” 1a, 274b
İstinsah kaydı (Arap harfli)
(274a)
قد وقع الفراغ من كتب هذا الكنز اللطيف المنسوب إلى السيد الشريف المشهور شرح المفتاح بعناية الملك الفتاح أواخر شعبان من شهر سنة خمس وثمانين وثمانمائة