Yazar
Korkut, Beliz
Basım Tarihi
2018-01
Tür
Belge
Dil
İngilizce
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Özyeğin Üniversitesi
Kayıt Numarası
b7e364b2-e4cd-4403-a3dd-178b5850afdd
Lokasyon
Psikoloji Bölümü
Tarih
2018-01
Örnek Metin
Bu tez çalışmasının temel amacı düşük ve yüksek sosyoekonomik düzeydeki (SES) anne ve çocukları, annelerin sosyal desteği, stresi, çocuk niyeti algısı ve çocukların davranış sorunları açısından karşılaştırmaktır. Ayrıca bu çalışma, anneler ve farklı SES gruplarından çocuklar arasında algılanan sosyal destek, anne stresi, annenin çocuğun niyetine ilişkin algısı ve çocuğun içselleştirme ve dışsallaştırma davranış sorunları arasındaki ilişkide bir farklılık olup olmadığını incelemeyi amaçlamıştır. İkinci amaç ise annelerin sosyal desteğinin, stresinin, çocuğa yönelik niyetlilik algısının ve çocukların içselleştirme ve dışsallaştırma sorunlarının 1 yıl içerisinde değişim gösterip göstermediğini veya sabit kalıp kalmadığını incelemek ve algılanan sosyal destek, anne stresi ve annelerin çocuğun kasıtlılık algısının yanı sıra annelerin gelişimsel beklentileri ve çocuk mizacının çocuk davranış sorunları üzerindeki etkisini araştırmaktır. Ana çalışmaya 12-46 ay arası çocuğu olan 463 anne dahil edildi ve takip çalışmasına 19-51 ay arası çocuğu olan 67 anne katıldı. Örneklem genelinde ve farklı SES gruplarındaki (Düşük SES ve Yüksek SES) ilişkileri göstermek amacıyla bir dizi yapısal eşitlik modeli (SEM) çalıştırılmıştır. Takip için, birinci ve ikinci zaman noktalarındaki değişkenlerdeki farklılıkları görmek ve algılanan sosyal desteğin, anne stresinin, annenin çocuğun niyetine ilişkin algısının yanı sıra çocuk mizacının ve annelerin gelişimsel beklentilerinin içselleştirme ve dışsallaştırma sorunlarını nasıl öngördüğünü incelemek için Eşleştirilmiş T testleri ve bir dizi hiyerarşik regresyon analizi yapıldı. Ana çalışmada anne stresinin hem içselleştirme hem de dışsallaştırma sorunlarını pozitif yönde yordadığı, sosyal desteğin ise yalnızca içselleştirme sorunlarını olumsuz yönde yordadığı görülmüştür. Olumsuz niyetlilik, örneklemin tamamı için sorunların içselleştirilmesinde hem yordayıcı hem de aracı olmuştur. Düşük SES grubunda anne stresinin içselleştirme ve dışsallaştırma davranış sorunlarını olumsuz yönde yordadığı, olumsuz niyetliliğin ise içselleştirme sorunlarını yordadığı ve anne stresi ile içselleştirme sorunları arasındaki ilişkiye aracılık ettiği bulunmuştur. Yüksek SES örnekleminde anne stresinin içselleştirme ve dışsallaştırma sorunlarını pozitif yönde yordadığı, sosyal desteğin ise hem içselleştirme hem de dışsallaştırma sorunlarını olumsuz yönde yordadığı görülmüştür. Takipte duygusallık ve anne stresi içselleştirme sorunlarını pozitif yönde yordarken, duygusallık, aktivite ve anne stresi dışsallaştırma sorunlarını pozitif yönde yordadı. Ayrıca anne stresinin, duygusallık ve içselleştirme sorunları arasındaki ilişkiye kısmen aracılık ettiği, duygusallık ve dışsallaştırma sorunları arasındaki ilişkiye ise tam aracılık ettiği görülmüştür. Sonuçlar, annenin stresinin, sosyal desteğinin, çocuğunun davranışları ve durumuna ilişkin yüklemelerinin ve beklentilerinin yanı sıra çocuğun mizacının da problem davranışlara katkıda bulunabileceğini göstermiştir. Ancak bu etkiler Türkiye'deki farklı SES gruplarında farklılık gösterebilmektedir. Gelecekteki çalışmalar ve müdahaleler, erken çocukluk dönemindeki davranışsal sorunları önlemek için farklı SES grupları için koruyucu faktörleri ele alırken annelik stresinin temellerine odaklanmalıdır. Buna ek olarak, bu çalışma farklı sosyoekonomik düzeydeki (SED) annelerin algıladıkları sosyal destek, ebeveynlik stresi, çocuk yetiştirmeye süt verilmesi ve çocuktaki içselleştirme ve dışsallaştırma süreci sorunları arasındaki ilişkilerde bir farklı olup olmadığı araştırmayı hedeflenmiştir. Çalışmanın ikinci amacı annelerin sosyal desteği, stresi, çocuk amaçlılığına ilişkin günlüklerin ve çocukların içselleştirici ve dışsallaştırıcı davranış problemlerinin 1 sene içerisinde değişiklik gösterme gösterilmediğini; ve annenin gelişimsel ortamı ve çocuğun mizacının annelerin algıladıkları sosyal destek, ebeveynlik stresi ve çocuk bilinçliliğine dair görüşlerine ek olarak çocuktaki davranışları problemlerine araştırmaktır. Ana çalışma 12-46 ay arası çocuğu olan 463 anneden, izleme çalışması 19-51 ay arası çocuğu olan 67 anneden oluşmuştur. Toplam bollukta ve farklı sosyoekonomik gruplarda (Düşük SED-Yüksek-SED) esnek özgürlük modeli (SEM) serileri yürütülmüştür. İzleme parçaları ise değişkenlerin iki zaman aralığındaki farkını seçmek için Eşleştirilmiş T-testi; Annelerin algıladıkları sosyal destek, ebeveynlik stresi, çocuk istekliliğine ilişkin gelişme, gelişimsel süreç ve öğrenme mizacının içselleştirme ve dışsallaştırma davranış problemlerine yönelik gözlem için bilimsel regresyon analizi hazırlanmıştır. Ana etkili anne stresi içselleştirme ve dışsallaştırma problemlerini olumlu olarak, sosyal destek ise sadece içselleştirme problemini olumsuz olarak yordamıştır. Koşullarda olumsuz olumsuzluk hem olumsuz yordayıcı hem de aracın değişken olarak içselleştirme problemlerini etkilemiştir. Düşük sosyoekonomik gruptaki anne stresi hem içselleştirme hem dışsallaştırma problemlerini pozitif olarak yordamış ve olumsuz niyetlilik içselleştirme problemlerini negatif olarak yordamış ve anne stresi ile içselleştirme etkisi arasında ara değişken olmuştur. Yüksek sosyoekonomik grup, anne stresi her iki davranışı problemini de olumlu olarak yordamış, annenin algıladığı sosyal destek ise onu iki davranış problemini de olumsuz olarak yordamıştır. İzleme çalışması gösterisine göre aktivite duygusal mizacı ve anne stresi içselleştirme davranış problemlerini pozitif olarak yordarken, duygusal aktivite mizacı ve annenin stresi dışsallaştırma davranışını pozitif olarak yordamıştır. Ayrıca anne stresi duygusal mizaç ile içselleştirme davranışı arasında bir kısmı aracılık yaparken, duygusal mizaç ile dışsallaştırma davranışını arasında temel araçlık yapmıştır. Bu sonuçların sonuçları anne stresinin, sosyal desteğinin, annenin amacına uygunluğunu ayrıntıların ve gelişimsel bölümünün ve çocuğun oyundaki davranışlarının problemlerini göstereceği gösterilmiştir. Ancak bu etkiler Türkiye'deki farklı sosyoekonomik düzeydeki annelerde değişkenlik gösterebilmektedir. Gelecekteki işlemler ve müdahale programları erken çocukluk dönemindeki davranışsal problemler önlemek için anne stresine neden olan faktörlere odaklanırken aynı zamanda farklı sosyoekonomik düzeydeki anneler için koruyucu faktörler de vurgulanmalıdır.
