Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme

Name: Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme
Author: Muhammed Hüsnü Çiftçi

İsim	Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme
Yazar	Muhammed Hüsnü Çiftçi
Basım Yeri	Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı - Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı
Konu	Islamic law
Tür	Kitap
Dil	ara,eng
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	ISSN: 1304-1045, DOI: 10.59777/ihad.1534328
Kayıt Numarası	cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_cb25db398af746cc850d6efdea809855
Lokasyon	DOAJ Directory of Open Access Journals
Notlar	Sakal ve bıyığın şekillenmesi etrafındaki tartışmalar günümüze kadar devam edegelmiştir. Bu husustaki görüşleri, genel olarak üç noktada özetlemek mümkündür: a) Sakal kesmek/kazımak haram veya tahrîmen mekruhtur. b) Sakal kesmek tenzîhen mekruhtur. c) Sakal kesmek mubahtır. Hz. Peygamber’in kavlini ve fiilî uygulamalarını esas alan âlimlerin çoğunluğu sakal kesmenin haram veya tahrîmen mekruh olduğunu söylerken, Şâfiî mezhebinde iki farklı yaklaşım söz konusudur. Kâhir ekseriyeti (Hanefîlerdeki tenzîhen mekruha denk) mekruh hükmünü tercih ederken İmam Şâfiî’nin de aralarında bulunduğu bir kısım Şâfiî fakihi, çoğunluğun görüşüne uygun olarak sakal kesmenin haram olduğu kanaatine sahip olmuşlardır. Son dönem bazı ilim adamları ise konuyla ilgili rivayetleri örf ve âdet ekseni etrafında değerlendirerek sakal kesmenin haram veya mekruh kabilinden herhangi bir dinî/şer’î hüküm içermediğini, aksine kişiyi temiz ve düzenli olmaya teşvik edici mubah söz ve fiiller olarak değerlendirmişlerdir. Makalede -daha önce yapılmış benzer çalışmalardan farklı olarak- Şâfiî mezhebindeki sakal kesmenin mekruh olduğu görüşünün kaynağı ve dayandığı delil mercek altına alınmıştır. Bu görüşün temsilcisi olduğu kabul edilen İmam Gazzâlî’nin konuya dair yorum ve yaklaşımları incelenmiştir. Gazzâlî’nin bu yaklaşımı doğal olarak mezhep içinde kendisinden sonra gelen özellikle Nevevî ve İbn Hacer el-Askalânî gibi yetkin pek çok âlim üzerinde etkili olmuş ve Gazzâlî’nin kullanmış olduğu “mekruh” kavramı, mezhebin genel usulüne göre “tenzîhen mekruh” şeklinde anlaşılmıştır. Bu nedenle makalede ilk dönem fukahânın kullanmış olduğu mutlak kerâhet lafzının delâleti incelenmeye tabi tutulmuştur. Gerek Gazzâlî’nin gerekse Nevevî’nin kullanmış olduğu “mekruh” kavramının “haram” veya “tahrîmen mekruh”a delâlet edip etmeyeceği konusu genişçe irdelenmiştir. Çalışmanın bir kısmında ise sakal kesmenin sosyal hayat üzerindeki yansımaları üzerinde durulmuştur. Din İşleri Yüksek Kurulu ile TDV İslâm Ansiklopedisi’nin ilgili maddesinde yer alan konuya dair yaklaşımlar, zikredilen deliller etrafında yeniden yorumlanmıştır. Bu çerçevede özellikle Türkiye’deki dinî bazı çevreleri temsilen Said Nursî’nin sakal hususundaki görüş ve yaklaşımları fıkhî ölçüler çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Detaylı Başlık	Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme

Kaynağa git Mektup Kütüphanesi Leitir Library

Aramaya Dön

Mektup Kütüphanesi

Kaynağa git

Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme

Yazar Muhammed Hüsnü Çiftçi

Basım Yeri Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı - Gençleri Evlendirme ve Mehir Vakfı

Konu Islamic law

Tür Kitap

Dil ara,eng

Dijital Evet

Yazma Hayır

Kütüphane Mektup Kütüphanesi

Demirbaş Numarası ISSN: 1304-1045, DOI: 10.59777/ihad.1534328

Kayıt Numarası cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_cb25db398af746cc850d6efdea809855

Lokasyon DOAJ Directory of Open Access Journals

Notlar Sakal ve bıyığın şekillenmesi etrafındaki tartışmalar günümüze kadar devam edegelmiştir. Bu husustaki görüşleri, genel olarak üç noktada özetlemek mümkündür: a) Sakal kesmek/kazımak haram veya tahrîmen mekruhtur. b) Sakal kesmek tenzîhen mekruhtur. c) Sakal kesmek mubahtır. Hz. Peygamber’in kavlini ve fiilî uygulamalarını esas alan âlimlerin çoğunluğu sakal kesmenin haram veya tahrîmen mekruh olduğunu söylerken, Şâfiî mezhebinde iki farklı yaklaşım söz konusudur. Kâhir ekseriyeti (Hanefîlerdeki tenzîhen mekruha denk) mekruh hükmünü tercih ederken İmam Şâfiî’nin de aralarında bulunduğu bir kısım Şâfiî fakihi, çoğunluğun görüşüne uygun olarak sakal kesmenin haram olduğu kanaatine sahip olmuşlardır. Son dönem bazı ilim adamları ise konuyla ilgili rivayetleri örf ve âdet ekseni etrafında değerlendirerek sakal kesmenin haram veya mekruh kabilinden herhangi bir dinî/şer’î hüküm içermediğini, aksine kişiyi temiz ve düzenli olmaya teşvik edici mubah söz ve fiiller olarak değerlendirmişlerdir. Makalede -daha önce yapılmış benzer çalışmalardan farklı olarak- Şâfiî mezhebindeki sakal kesmenin mekruh olduğu görüşünün kaynağı ve dayandığı delil mercek altına alınmıştır. Bu görüşün temsilcisi olduğu kabul edilen İmam Gazzâlî’nin konuya dair yorum ve yaklaşımları incelenmiştir. Gazzâlî’nin bu yaklaşımı doğal olarak mezhep içinde kendisinden sonra gelen özellikle Nevevî ve İbn Hacer el-Askalânî gibi yetkin pek çok âlim üzerinde etkili olmuş ve Gazzâlî’nin kullanmış olduğu “mekruh” kavramı, mezhebin genel usulüne göre “tenzîhen mekruh” şeklinde anlaşılmıştır. Bu nedenle makalede ilk dönem fukahânın kullanmış olduğu mutlak kerâhet lafzının delâleti incelenmeye tabi tutulmuştur. Gerek Gazzâlî’nin gerekse Nevevî’nin kullanmış olduğu “mekruh” kavramının “haram” veya “tahrîmen mekruh”a delâlet edip etmeyeceği konusu genişçe irdelenmiştir. Çalışmanın bir kısmında ise sakal kesmenin sosyal hayat üzerindeki yansımaları üzerinde durulmuştur. Din İşleri Yüksek Kurulu ile TDV İslâm Ansiklopedisi’nin ilgili maddesinde yer alan konuya dair yaklaşımlar, zikredilen deliller etrafında yeniden yorumlanmıştır. Bu çerçevede özellikle Türkiye’deki dinî bazı çevreleri temsilen Said Nursî’nin sakal hususundaki görüş ve yaklaşımları fıkhî ölçüler çerçevesinde değerlendirilmiştir.

Detaylı Başlık Sakal Kesmenin/Kazımanın ve Bıyık Kısaltmanın Fıkhî Hükmü: Şâfiî Mezhebindeki Yaklaşımlar Üzerine Bir Deneme