ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)

Name: ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)
Author: Baba Nimetullah, Nimetullah Nahcıvanî (d. ?/? - ö. 920/1514)

İsim	ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)
Yazar	Baba Nimetullah, Nimetullah Nahcıvanî (d. ?/? - ö. 920/1514)
Basım Tarihi:	30/01/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - tasavvufî şerh
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	serh-i-gulsen-i-raz
Tarih	?
Notlar	Mahmûd-ı Şebüsterî’nin kaleme aldığıGülşen-i Râzadlı tasavvufî manzum eserin mufassal mensur şerhidir. Hicri dokuzuncu yüzyılda yazılan bu kâmil şerhte Ni‘metullâh-i Nahcuvânî tasavvuf yoluna yeni girmiş kimselere hitap etmiş, tasavvuf umdelerinin izahını, sûfilerin irfan ve idrak derecelerini beyan etmiş, mutasavvıfların kaş, göz, şarap, mum ve meyhane ile hangi manaları kastettiklerini ifade etmiştir. Vahdet-i vücûd anlayışını ve mecazları tahlil eden bu eser Kur’an-ı Kerim, hadisler ve MevlânâMesnevî’sinden sonra sürekli müracaat edilen eserler arasında yer almıştır. Nahcuvânî eserinde edebî sanatlardan, Arapça terkiplerden, Arapça atasözleri ve şiirlerden, ayet ve hadislerden, mutasavvıfların sözlerinden, hikâyelerden, peygamber kıssalarından, mutasavvıfların hikayelerinden, dinî rivayetlerden, büyüklerin sözlerinden, felsefî, kelâmî ve astronomi ıstılahlardan istifade etmiştir. Nahcuvânî eseri şerh etmeden önce süslü bir mukaddime yazmış, burada dönemin tasavvuf düşüncesini ifade etmiş, daha sonraGülşen-i Râz’ı bazen mısra mısra bazen de beyit beyit şerh etmiş, kendisinden önce yazılan şerhlerden büyük oranda etkilenmiş, diğer şerhlerden farklı olarak az sayıdaki şiirden iktibas yapmıştır. Manayı lafza kurban etmeyen müellif eseri şerh ederken her fırsatta Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin vahdet-i vücûd nazariyesini işlemiştir. Muhakkiklerin nazarında makbul görülen eserde sade, basit ve akıcı bir dil kullanılmamış, ağır, uzun ve girift cümlelere yer verilmiştir. Üçte biri Arapça ibarelerden oluşan şerhin bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Lala İsmail Paşa nr. 168 numarada kayıtlıdır.Şairin biyografisi için bk. “Baba Nimetullah, Nimetullah Nahcıvanî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum-Mensur
Niteliği	Tercüme
Kaynakça	Fîrûz Merdânî (1397). “Mu’arrifî-i Şeyh Bâbâ-i Nahcivânî ve Berresî-i ‘anâsır-i Sebkî ve Muhtevâî-i Nüsha-i Hettî-i Şerh-i Gülşen-i Râz-i Vey”, Neşriyye-i Nesr-i Pejûhî-i Edeb-i Fârsî. 43/21: 155-175. Kurt, Yaşar (1998).Nahcuvanî ve Tasavvufi Tefsiri. Doktora Tezi. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Kurt, Yaşar (2013). “Nimetullah bin Mahmud”.İslam Ansiklopedisi.C.33. İstanbul: TDV Yay. 132-133.
Atıf Bilgileri	Kaska, Çetin. "ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-gulsen-i-raz. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)

Yazar Baba Nimetullah, Nimetullah Nahcıvanî (d. ?/? - ö. 920/1514)

Basım Tarihi 30/01/2022

Konu Tekke Edebiyatı - tasavvufî şerh

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası serh-i-gulsen-i-raz

Tarih ?

Notlar Mahmûd-ı Şebüsterî’nin kaleme aldığıGülşen-i Râzadlı tasavvufî manzum eserin mufassal mensur şerhidir. Hicri dokuzuncu yüzyılda yazılan bu kâmil şerhte Ni‘metullâh-i Nahcuvânî tasavvuf yoluna yeni girmiş kimselere hitap etmiş, tasavvuf umdelerinin izahını, sûfilerin irfan ve idrak derecelerini beyan etmiş, mutasavvıfların kaş, göz, şarap, mum ve meyhane ile hangi manaları kastettiklerini ifade etmiştir. Vahdet-i vücûd anlayışını ve mecazları tahlil eden bu eser Kur’an-ı Kerim, hadisler ve MevlânâMesnevî’sinden sonra sürekli müracaat edilen eserler arasında yer almıştır. Nahcuvânî eserinde edebî sanatlardan, Arapça terkiplerden, Arapça atasözleri ve şiirlerden, ayet ve hadislerden, mutasavvıfların sözlerinden, hikâyelerden, peygamber kıssalarından, mutasavvıfların hikayelerinden, dinî rivayetlerden, büyüklerin sözlerinden, felsefî, kelâmî ve astronomi ıstılahlardan istifade etmiştir. Nahcuvânî eseri şerh etmeden önce süslü bir mukaddime yazmış, burada dönemin tasavvuf düşüncesini ifade etmiş, daha sonraGülşen-i Râz’ı bazen mısra mısra bazen de beyit beyit şerh etmiş, kendisinden önce yazılan şerhlerden büyük oranda etkilenmiş, diğer şerhlerden farklı olarak az sayıdaki şiirden iktibas yapmıştır. Manayı lafza kurban etmeyen müellif eseri şerh ederken her fırsatta Muhyiddin İbnü’l-Arabî’nin vahdet-i vücûd nazariyesini işlemiştir. Muhakkiklerin nazarında makbul görülen eserde sade, basit ve akıcı bir dil kullanılmamış, ağır, uzun ve girift cümlelere yer verilmiştir. Üçte biri Arapça ibarelerden oluşan şerhin bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Lala İsmail Paşa nr. 168 numarada kayıtlıdır.Şairin biyografisi için bk. “Baba Nimetullah, Nimetullah Nahcıvanî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Çetin Kaska

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum-Mensur

Niteliği Tercüme

Kaynakça Fîrûz Merdânî (1397). “Mu’arrifî-i Şeyh Bâbâ-i Nahcivânî ve Berresî-i ‘anâsır-i Sebkî ve Muhtevâî-i Nüsha-i Hettî-i Şerh-i Gülşen-i Râz-i Vey”, Neşriyye-i Nesr-i Pejûhî-i Edeb-i Fârsî. 43/21: 155-175. Kurt, Yaşar (1998).Nahcuvanî ve Tasavvufi Tefsiri. Doktora Tezi. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi. Kurt, Yaşar (2013). “Nimetullah bin Mahmud”.İslam Ansiklopedisi.C.33. İstanbul: TDV Yay. 132-133.

Atıf Bilgileri Kaska, Çetin. "ŞERH-İ GÜLŞEN-İ RÂZ (BABA NİMETULLAH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-gulsen-i-raz. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].