Yazar
Hazînî, (d. 939-941/1530-1532 - ö. 1005/1597)
Basım Tarihi
01/10/2022
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tasavvufî eser
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
tesellau-l-kulub-hazini
Tarih
997/1589
Notlar
Müellifin, Mevlânâ’nınMesnevî’sinin ilk üç beytinin şerhi ile Mevlânâ’nın Şems-i Tebrizî’yle arasında geçen menkıbelerini içeren eseri.11 satır üzerine kaleme alınmış olan bu eser manzum ve mensur karışık olarakta’lik hatlayazılmıştır.Cevâhiru’l-Ebrâr'da ve bu eserinde İlâhî aşk, tasavvufî zevkler, Peygamberler ve büyük zatların menkıbelerine yer vermektedir. Hazînî’nin Allah’a hamd, peygamberimize na’at maksadıyla yazdığı gazel, kaside ve rubâi tarzında kaleme aldığı birçok manzûmeleri mevcuttur. Çeşitli tabiat olaylarını ve güzelliklerini, memduh ve sevgilisinin özelliklerini dile getiren tavsîfî şiirler, bu muhtevaya sahip beyitler, yer yer güzel teşbihlerle donatılmışlardır. Hazînî’nin eserlerinde kelimeler arası münasebet güçlüdür. Tenasüp ve iştikâk sanatlarına çokça rastlanmaktadır. Şair, sanat yapmakta hiç zorlanmamıştır. Lafız sanatlarına dikkat etmekle beraber, sanat yapmak için vezin ve manayı zorlamamış, sıkıntıya sokmamıştır. Üslûp ve dili akıcı olmakla beraber, iyi Arapça bildiğinden bazı az kullanılan Arapça kelimeleri de kullanmış, bu da yer yer anlamada zorluklar oluşturmuştur (Kunt 2002). Hazînî’nin şiirlerinde Hâfız-ı Şirâzî, Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî ve Ferîduddîn-i Attar gibi mutasavvıf şairlerin etkisi vardır.Eserinde Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî, Hâfız-ı Şîrâzî, Ferîduddîn-i Attar, Şems-i Tebrîzî ve Seyyid Mansur hakkında beyitler vardır. Bunun yanı sıra kendisinin mensup olduğu Yeseviyye tarikatı ve Ahmed Yesevî hakkında da bilgiler aktarmıştır. Şair ayet ve hadislerle anlatmaya çalıştığı konulardan örnekler de vermiştir. Eserin manzum kısımlarında aruz vezinleriyle şiirler ortaya koymuştur ve bu şiirler genel itibariyle tasavvufî şiirlerdir. Şiirlerinde iştikak, telmih, tenâsüb ve teşbih sanatları başta olmak üzere birçok edebî sanat kullanmıştır.Tesellâ’u’l-Kulûbadlı eserinin bilinen tek nüshâsı, Paris Milli Kütüphanesi Farsça yazmalar Bölümü 263 numara (Paris Bibliotheque Nationale, Pers. A.F. 263)’da kayıtlı,Dû MersiyeveHuccetu’l-Ebrârile birlikte toplam üç eserden oluşan bir mecmuanın 2b ve 84b varakları arasındadır.Müellifin biyografisi için bk. "Hazînî".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi Ahmet Kara
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Hazînî (1002/1594).Cevâhirü’l-Ebrar Min Emvâc-ı Bihâr.İstanbul Üniv. Merkez Ktp. TY. No: 3893
Hazînî (997/1589).Tesellâ’u’l-Kulûb.Paris Bibliotheque Nationale, Pers. A.F. 263 (vr. 2b-84b)
Köprülü, M. Fuad (1976).Türk Edebiyatında İlk Mutasavvıflar.Ankara: TTK Basımevi.
Kunt, İbrahim (2002).Hazînî ve Dîvânı (İnceleme-Metin). Yayımlanmamış Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Storey, C.A. (1972).Persian Literature. London: Luzac. Vol: 2.
Atıf Bilgileri
Kara, Ahmet. "TESELLÂU’L-KULÛB (HAZÎNÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tesellau-l-kulub-hazini. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].