Yazar
İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde (d. 1469/?-ö.1534/?)
Basım Tarihi
27/12/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Hamriyye Kasidesi'nin şerhi
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
serhu-l-kasideti-l-hamriyye-ibn-kemal
Tarih
940/1534
Notlar
İbnü'l-Kemâl'in İbnü’l-Fâriz’inHamriyyekasidesine yazdığı Arapça şerh. Eserine herhangi bir mukaddime yazmayan İbnü’l-Kemâl, besmeleden sonra şerhe geçmiş, 41 beyitten oluşan kasidenin sadece 33 beytini şerh etme geleneğini devam ettirmiştir. Daha önce kasidenin tasavvufi ve irfanî manası üzerinde duran Kayserî, Hemedânî, Bitlîsî ve Câmî gibi şârihlerin aksine İbnü'l-Kemâl, kasideyi çoğunlukla dil ve gramer açısından incelemiş, kelimelerin mana ve irapları üzerinde durmuş, bazen de belagatle ilgili hususiyetleri açıklamıştır. Bunun için ayet ve hadislerden alıntı yoluna gitmişse de daha çok İbnü’s-Sikkît, Cevherî, Zemahşerî, Râgıbü’l-İsfehânî, Mutarrizî, İbnü Hişâm ve özellikle Cevherî gibi dil ve belâgat alimlerinin görüşlerine başvurmuştur. Bu kaynakların kelimelere verdikleri farklı manaları kaydedip bunları tenkide tabi tutmuş ve hangisinin daha isabetli olacağını yine bu alanda söz sahibi olan mercilere başvurarak görüşünü belirtmiştir (İnce 2018: 28-31).İbnü’l-Kemâl’in özellikle tenkit ettiği isimlerden biri de kasideyi daha önce şerh eden Mollâ Câmî (ö. 1492)’dir. İbnü’l-Kemâl, şerh boyunca isim vermeden, “men kâle..., men vehime...” (... diyen kişi, ... zanneden kişi) şeklinde başlayan cümlelerle Câmî’nin ileri sürdüğü görüşe işaret etmiş, devamında da sunduğu delillerle Câmî’nin görüşlerini 22 yerde reddetmiştir. Yaptığı reddiyelerin havada kalmaması için de bu alanda otorite kabul edilen eserlerden alıntılar yapmıştır (İnce 2019: 131-132).Çok sayıda yazma nüshası olan eser üzerine 1992 yılında bir yüksek lisans tezi (Konur), 2018 yılında bir doktora tezi hazırlanmıştır (İnce). 2011 yılında da eserin tahkikli neşri yapılmıştır (Makbûl).Şairin biyografisi için bk. “İbn Kemâl, Kemâlpaşa-zâde”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi MUHAMMET İNCE
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
İnce, Muhammet (2018).İbnü’l-Fârız’ın Hamriyye Kasidesinin Arapça, Farsça ve Türkçe Şerhleri. Doktora Tezi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi.
İnce, Muhammet (2019). “Reddiye”nin Türk Şerh Edebiyatındaki Gelişimi ve İbnü’l-Kemâl’in Mollâ Câmî’ye Reddiyesi".Hacettepe Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları (HÜTAD)(30): 127-142.
Konur, Himmet (1992).Kemal Paşa-Zâde'nin Kasîde-i Hamriyye Şerhi (Edisyon Kritik ve Tahlil). Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi.
Makbûl, İdrîs (hzl.)(2011).Şerhu Hamriyyeti İbni’l-Fâriz Li-İbni Kemâl Paşa el-Hanefî (Tahkîk ve Takdîm).Ürdün: Alemü’l-Kütübü’l-Hadîs.
Atıf Bilgileri
İNCE, MUHAMMET. "ŞERHU'L-KASÎDETİ'L-HAMRİYYE (İBN KEMÂL)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serhu-l-kasideti-l-hamriyye-ibn-kemal. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
