Yazar
Gubârî, Abdurrahman Efendi (d. ?/?-ö. 974/1566)
Basım Tarihi
13/11/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şeh-nâme
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
sah-name-suleyman-name-gubari
Tarih
959/ 1551
Notlar
Gubârî’nin Firdevsî (ö.1020 ?)’ninŞâh-nâme’sini örnek alarak yazdığı Farsça manzum eseri.Şâh-nâmeya daSüleymân-nâmeadıyla bilinen eser, Kanûnî Sultan Süleymân (ö.1566)’ın isteği üzerine 959/1551 yılında mesnevi şeklinde mütekârib bahrinin fe'ûlün fe'ûlün fe'ûlün fe'ûl vezniyle kaleme alınmıştır. Gubârî,Şâh-nâme'nin mensur olarak kaleme alınan dibâcesinde bu eseri padişahın arzusuyla Firdevsî-i Tûsî’ninŞâh-nâme’sine nazire olarak yazdığını ifade etmiştir.Şâh-nâme'nin giriş kısmında Allah ve peygamber övgüsünden sonra miraç hadisesi ve Hz. Muhammed'in doğumu anlatılmıştır. Konunun işlendiği bölüm Yavuz Sultan Selim (ö.1520)’in İran ve Mısır seferlerini, Kanûnî’nin ilk dönemini ve Suriye isyanına kadarki olayları kapsar. Eserde, Yavuz Sultan Selim’in fetihleri ve ölümü, Kanûnî’nin cülûsu, savaş ve kahramanlıkları ile karakter özelliklerinden bahsedilmiş, Ferhâd Paşa, asilere gönderilen mektuplar, Suriye isyanı ve buna karşı alınan tedbirler anlatılmıştır. Şairane bir üslup ve destansı bir dille yazılanŞâh-nâme'deki hadiseler arasında bir kopukluk yoktur. Eserde devlet teşkilatı, devlet kurumları, bazı devlet adamları, ordu, donanma, silahlar, savunma ve savaşta ordunun konuşlanması hakkında önemli bilgiler de yer alır.GubârîŞâh-nâme'sini Firdevsî’den farklı olarak gerçeğe en uygun biçimde ve kronolojik bir düzen içinde kaleme almış, Kanûnî Sultan Süleymân'ın savaş ve kahramanlıkları ile bizzat şahit olduğu olayları anlatmıştır.Eserde Türkçe ve Arapça kelime ve terimlerin yanı sıra derî Farsçası ve Pehleviceden de yararlanılmış, kaside ve tercî-i bendlere de yer verilmiştir. Bir methiye mahiyetini taşıyan bu eserin yazma nüshaları Süleymaniye Kütüphanesi (Hekimoğlu Ali Paşa, nr. 764) ile Manisa İl Halk Kütüphanesi’nde (Muradiye, nr. 1346) bulunmaktadır.Şairin biyografisi için bk. “Gubârî, Abdurrahman Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Alparslan, Ali (1996). “Gubârî, Abdurrahman”.İslâm Ansiklopedisi. C. 14. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 167.
Gül, Âmine (hzl.)(2006).Abdurrahman Gubârî’nin Hayatı Eserleri ve Menasik-i Hac Adlı Eseri (Edisyon Kritik). Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Karadağ, Özay (hzl.)(1999).Gubârî Abdurrahman ve Kâbenâmesi. Yüksek Lisans Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi.
Parmaksızoğlu, İsmet (2011). "Abdurrahman Gubârî’nin Hayatı ve Eserleri".Tarih Dergisi1 (2): 374-356.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "ŞÂH-NÂME/SÜLEYMÂN-NÂME (GUBÂRÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/sah-name-suleyman-name-gubari. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].