FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)

Name: FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)
Author: Nâbî, Yûsuf Nâbî Efendi (d. 1052/1642 - ö. 1124/1712)

İsim	FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)
Yazar	Nâbî, Yûsuf Nâbî Efendi (d. 1052/1642 - ö. 1124/1712)
Basım Tarihi:	02/04/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	farsca-divance-nabi-yusuf-nabi-efendi
Tarih	?
Notlar	Nâbî’nin Farsça şiirlerinin yer aldığı eseri. Eser,Divânçe-i Gazeliyât-ı Fârisîbaşlığı ile Nâbî’ninTürkçe Divânı’nın son kısmında yer almaktadır. Bu eserin, mevcut bulunan yazma ve matbu nüshalarında, uzunlukları ortalama 7 ile 10 beyit arasında değişen 33 gazel ile Mevlânâ, Molla Câmî, Hâfız, Sâib-i Tebrîzî, I. Sultan Selim, Feyzî-i Hindî, Şifâyî, Urfî, Kelîm, Nazîrî, Şevket, Meylî, Garibî ve Tâlib gibi pek çoğu İran şairi olan ünlü şairlerin gazellerine nazire olarak yazdığı 20 tahmis ve tarih düşürülmüş 1 kıt’a mevcuttur.Divânçe’de yer alan şiirler kafiye fihristine göre alfabetik olarak tertip edilmiştir (Ördek 2012a: 28).Nâbî’nin Farsça şiirlerinin önemli bir bölümü gazellerden diğer bölümü ise tahmislerden oluşmaktadır. Nâbî, Farsça gazellerinin sonunda gazellerinin eksik kaldığını belirtir. Gazellerin toplamı 222 beyittir. Tahmisler ise toplam 540 beyittir (Ördek 2012a: 28). Gazellerinde ve tahmislerinde remel, hezec, müctes ve muzari olmak üzere dört farklı bahrin aruz kalıplarını kullandığı görülür (Ördek 2012a: 29-30).Şairin Farsça gazelleri, aşk, şarap ve sevgiliden ziyade hikemî hususlar ve bilgece öğütler içerir. Bazı gazellerinde ise az da olsa kendi sıkıntı ve şikâyetlerini dile getirdiği görülür. Zaman zaman bazı tasavvuf büyüklerine duyduğu özlemi de açıkça vurgular ve öteden beri tasavvuf ocağı olarak bilinen Horasan’a ve manevî büyüklerine selam göndermekle duygularını açığa vurur. Tahmislerinde ise nazire oluşturduğu şairlerin şiirlerinin konusundan hareket ederek içeriği kendi zevki doğrultusunda geliştirmeye çalışır. Özellikle kendisine nazire yazdığı söz konu şairlere derin sevgisini belirterek sanatsal başarıları üzerinde durur. Nâbî, eserinde yer verdiği 1 kıta manzumesine ise Nizâmî’nin söz ustalığına vurgu yaparak başlar. Şairin bu manzumeye düştüğü tarih vefatından iki yıl öncesi olan 1122 yılını gösterir (Ördek 2012a: 29-30).Nâbî’nin Farsça şiirlerini ihtiva eden bu eseri adından da anlaşılacağı üzere, hacimli bir eser değildir. Bazı yazmalardaki Farsça şiir sayısı da birbiriyle eşit değildir. Ancak eserin nüshaları arasında ciddi farklılıklar bulunmamaktadır. Nâbî’ninTürkçe Divânı’nda,Farsça Divânçe’den hariç farklı nazım şekilleriyle yazılmış 30 civarında Farsça manzume yer almaktadır (Ördek 2012a: 28). Bu manzumeler arasında yer alan 3 Farsça kaside yayımlanmıştır (Ördek 2021). Diğer Farsça manzumeler ise yayın aşamasındadır.Şairin biyografisi için bkz. “Nâbî, Yûsuf Nâbi Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Şebnem Şerife Şahinkaya
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ördek, Şerife (2012a).Nâbi’nin Farsça Divançesi (İnceleme- Türkçeye Çeviri- Tenkidli Metin). Yüksek Lisans Tezi. Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. Ördek, Şerife (2012b)."Nâbî'nin Farsça Divançesine Genel Bir Bakış".Şair Nâbî. Ankara: KTB Yay. 309-318. Ördek, Şebnem Şerife (2021). "Nâbî’nin Farsça Kasideleri ve Türkçe Tercemesi".Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi(4): 409-441.
Atıf Bilgileri	Şahinkaya, Şebnem Şerife. "FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/farsca-divance-nabi-yusuf-nabi-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)

Yazar Nâbî, Yûsuf Nâbî Efendi (d. 1052/1642 - ö. 1124/1712)

Basım Tarihi 02/04/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - şiirler

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası farsca-divance-nabi-yusuf-nabi-efendi

Tarih ?

Notlar Nâbî’nin Farsça şiirlerinin yer aldığı eseri. Eser,Divânçe-i Gazeliyât-ı Fârisîbaşlığı ile Nâbî’ninTürkçe Divânı’nın son kısmında yer almaktadır. Bu eserin, mevcut bulunan yazma ve matbu nüshalarında, uzunlukları ortalama 7 ile 10 beyit arasında değişen 33 gazel ile Mevlânâ, Molla Câmî, Hâfız, Sâib-i Tebrîzî, I. Sultan Selim, Feyzî-i Hindî, Şifâyî, Urfî, Kelîm, Nazîrî, Şevket, Meylî, Garibî ve Tâlib gibi pek çoğu İran şairi olan ünlü şairlerin gazellerine nazire olarak yazdığı 20 tahmis ve tarih düşürülmüş 1 kıt’a mevcuttur.Divânçe’de yer alan şiirler kafiye fihristine göre alfabetik olarak tertip edilmiştir (Ördek 2012a: 28).Nâbî’nin Farsça şiirlerinin önemli bir bölümü gazellerden diğer bölümü ise tahmislerden oluşmaktadır. Nâbî, Farsça gazellerinin sonunda gazellerinin eksik kaldığını belirtir. Gazellerin toplamı 222 beyittir. Tahmisler ise toplam 540 beyittir (Ördek 2012a: 28). Gazellerinde ve tahmislerinde remel, hezec, müctes ve muzari olmak üzere dört farklı bahrin aruz kalıplarını kullandığı görülür (Ördek 2012a: 29-30).Şairin Farsça gazelleri, aşk, şarap ve sevgiliden ziyade hikemî hususlar ve bilgece öğütler içerir. Bazı gazellerinde ise az da olsa kendi sıkıntı ve şikâyetlerini dile getirdiği görülür. Zaman zaman bazı tasavvuf büyüklerine duyduğu özlemi de açıkça vurgular ve öteden beri tasavvuf ocağı olarak bilinen Horasan’a ve manevî büyüklerine selam göndermekle duygularını açığa vurur. Tahmislerinde ise nazire oluşturduğu şairlerin şiirlerinin konusundan hareket ederek içeriği kendi zevki doğrultusunda geliştirmeye çalışır. Özellikle kendisine nazire yazdığı söz konu şairlere derin sevgisini belirterek sanatsal başarıları üzerinde durur. Nâbî, eserinde yer verdiği 1 kıta manzumesine ise Nizâmî’nin söz ustalığına vurgu yaparak başlar. Şairin bu manzumeye düştüğü tarih vefatından iki yıl öncesi olan 1122 yılını gösterir (Ördek 2012a: 29-30).Nâbî’nin Farsça şiirlerini ihtiva eden bu eseri adından da anlaşılacağı üzere, hacimli bir eser değildir. Bazı yazmalardaki Farsça şiir sayısı da birbiriyle eşit değildir. Ancak eserin nüshaları arasında ciddi farklılıklar bulunmamaktadır. Nâbî’ninTürkçe Divânı’nda,Farsça Divânçe’den hariç farklı nazım şekilleriyle yazılmış 30 civarında Farsça manzume yer almaktadır (Ördek 2012a: 28). Bu manzumeler arasında yer alan 3 Farsça kaside yayımlanmıştır (Ördek 2021). Diğer Farsça manzumeler ise yayın aşamasındadır.Şairin biyografisi için bkz. “Nâbî, Yûsuf Nâbi Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Şebnem Şerife Şahinkaya

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Telif

Kaynakça Ördek, Şerife (2012a).Nâbi’nin Farsça Divançesi (İnceleme- Türkçeye Çeviri- Tenkidli Metin). Yüksek Lisans Tezi. Nevşehir: Nevşehir Hacı Bektaş Veli Üniversitesi. Ördek, Şerife (2012b)."Nâbî'nin Farsça Divançesine Genel Bir Bakış".Şair Nâbî. Ankara: KTB Yay. 309-318. Ördek, Şebnem Şerife (2021). "Nâbî’nin Farsça Kasideleri ve Türkçe Tercemesi".Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları Dergisi(4): 409-441.

Atıf Bilgileri Şahinkaya, Şebnem Şerife. "FARSÇA DÎVÂNÇE (NÂBÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/farsca-divance-nabi-yusuf-nabi-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].