MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)

Name: MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)
Author: Ziyâ, Yûsuf Ziyâ (d. 1270/1854 - ö. 1336/1918)

İsim	MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)
Yazar	Ziyâ, Yûsuf Ziyâ (d. 1270/1854 - ö. 1336/1918)
Basım Tarihi:	01/06/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - derleme
Tür	Kitap
Dil	Farsça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	muntehabat-i-sehname-i-firdevsi-i-tusi-ziya
Tarih	1306/1888-89
Notlar	Yûsuf Ziyâ’nınŞehnâme’den yaptığı seçkilerden oluşan eseri.Müntehabât-ı Şehnâme-i Firdevsî-i Tûsî, meşhur şair Firdevsî (ö. 1020?)’nin İran’ın millî destanı sayılanŞehnâmeismindeki eserinden yapılan seçkilerden oluşur.Yûsuf Ziyâ, eserinin “mukaddime” bölümünde önce şiir ve düzyazı hakkındaki bazı düşüncelerini ortaya koyar. Ona göre “şiir ve düzyazı, Allah’ın insanlara verdiği özel bir hediyesi olması yanı sıra eşyanın hakikati ve ibret verici bir harikadır. Tarih boyunca ortaya çıkan olaylar, mazide yerini almış birçok insanın durumu, hayal, fikir ve hissiyat bu iki vasıta ile bilinebilir” (Yûsuf Ziyâ 1306: 2).Bu bölümde Yûsuf Ziyâ ayrıcaŞehnâmenüshalarının “pahalı ve nadir” olduğunu belirttikten sonra “meraklı ve izan sahibi” insanların böyle bir eserden mahrum kalmamaları içinŞehnâme’nin bazı fıkra ve beyitlerini seçtiğini söyleyerek eseri derleme sebebini ortaya koyar.Şeçki bölümünden hemen önce Firdevsî’nin “terceme-i hâli” verilir. Ardından manzumeler,Şehnâme’de olduğu sıra ile yerini alır ve Tanrı’yı Övüş, Aklı Övüş, Güneş ve Ay’ın Yaratılışı... gibi başlıklarla seçkiler başlar. Rüstem’in Vakkas Oğlu Sa’d’a Mektup Yazması veŞehnâme’nin Bitiş Tarihi başlıklarıyla da seçki sona erer.Manzumelerin seçilmesinde herhangi bir kıstas gözetilmemiş, derleyicinin zevk-i selimi rol oynamıştır. Manzumelerin çok azı tam olarak verilmiş, çoğu ya manzumenin başından ya da sonraki beyitlerinden başlanarak verilmiştir.223 sayfalık eserin en sonunda metindeki manzumelerde geçen kelimelerin anlamları alfabetik olarak verilmiştir.Eser, Kasbar Matbaası’nda 1306/1888-89 yılında basılmıştır.Yûsuf Ziyâ'nın biyografisi için bk. “Ziyâ, Yûsuf Ziyâ”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Muhittin Turan
Alfabesi	Arap
Yapısı	Manzum
Niteliği	Derleme
Kaynakça	Yûsuf Ziyâ (1306).Müntehabât-ı Şehnâme-i Firdevsî-i Tûsî. Dersaâdet: Kasbar Matbaası.
Atıf Bilgileri	Turan, Muhittin. "MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/muntehabat-i-sehname-i-firdevsi-i-tusi-ziya. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)

Yazar Ziyâ, Yûsuf Ziyâ (d. 1270/1854 - ö. 1336/1918)

Basım Tarihi 01/06/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - derleme

Tür Kitap

Dil Farsça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası muntehabat-i-sehname-i-firdevsi-i-tusi-ziya

Tarih 1306/1888-89

Notlar Yûsuf Ziyâ’nınŞehnâme’den yaptığı seçkilerden oluşan eseri.Müntehabât-ı Şehnâme-i Firdevsî-i Tûsî, meşhur şair Firdevsî (ö. 1020?)’nin İran’ın millî destanı sayılanŞehnâmeismindeki eserinden yapılan seçkilerden oluşur.Yûsuf Ziyâ, eserinin “mukaddime” bölümünde önce şiir ve düzyazı hakkındaki bazı düşüncelerini ortaya koyar. Ona göre “şiir ve düzyazı, Allah’ın insanlara verdiği özel bir hediyesi olması yanı sıra eşyanın hakikati ve ibret verici bir harikadır. Tarih boyunca ortaya çıkan olaylar, mazide yerini almış birçok insanın durumu, hayal, fikir ve hissiyat bu iki vasıta ile bilinebilir” (Yûsuf Ziyâ 1306: 2).Bu bölümde Yûsuf Ziyâ ayrıcaŞehnâmenüshalarının “pahalı ve nadir” olduğunu belirttikten sonra “meraklı ve izan sahibi” insanların böyle bir eserden mahrum kalmamaları içinŞehnâme’nin bazı fıkra ve beyitlerini seçtiğini söyleyerek eseri derleme sebebini ortaya koyar.Şeçki bölümünden hemen önce Firdevsî’nin “terceme-i hâli” verilir. Ardından manzumeler,Şehnâme’de olduğu sıra ile yerini alır ve Tanrı’yı Övüş, Aklı Övüş, Güneş ve Ay’ın Yaratılışı... gibi başlıklarla seçkiler başlar. Rüstem’in Vakkas Oğlu Sa’d’a Mektup Yazması veŞehnâme’nin Bitiş Tarihi başlıklarıyla da seçki sona erer.Manzumelerin seçilmesinde herhangi bir kıstas gözetilmemiş, derleyicinin zevk-i selimi rol oynamıştır. Manzumelerin çok azı tam olarak verilmiş, çoğu ya manzumenin başından ya da sonraki beyitlerinden başlanarak verilmiştir.223 sayfalık eserin en sonunda metindeki manzumelerde geçen kelimelerin anlamları alfabetik olarak verilmiştir.Eser, Kasbar Matbaası’nda 1306/1888-89 yılında basılmıştır.Yûsuf Ziyâ'nın biyografisi için bk. “Ziyâ, Yûsuf Ziyâ”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Muhittin Turan

Alfabesi Arap

Yapısı Manzum

Niteliği Derleme

Kaynakça Yûsuf Ziyâ (1306).Müntehabât-ı Şehnâme-i Firdevsî-i Tûsî. Dersaâdet: Kasbar Matbaası.

Atıf Bilgileri Turan, Muhittin. "MÜNTEHABÂT-I ŞEHNÂME-İ FİRDEVSÎ-İ TÛSÎ (ZİYÂ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/muntehabat-i-sehname-i-firdevsi-i-tusi-ziya. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].