KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)

Name: KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)
Author: Kadı Burhâneddîn, Ahmed (d. 745/1345 - ö. 800/1398)

İsim	KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)
Yazar	Kadı Burhâneddîn, Ahmed (d. 745/1345 - ö. 800/1398)
Basım Tarihi:	08/01/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Fıkıh, tasavvuf, vahdet-i vücûd ve ibadetlerin hikmetine dair eser
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	kitabu-iksiru-s-se-adat-fi-esrari-l-ibadat-kadi-burhaneddin
Tarih	798/1395-96
Notlar	Kadı Burhâneddîn’in ibadetlerin hikmet boyutunu ele aldığı mensur Arapça eseri. Nizamettin Karataş'ın verdiği bilgiye göre Kadı Burhâneddîn, Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'ninFüsûsu'l-Hikem'ini okumuş ve bundan etkilenerek tasavvuf ilmiyle ilgili başka kitapları da incelemiştir. Elde ettiği tasavvufi birikimi esere dönüştürmek arzusuylaKitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdât'ı kaleme almıştır. 798/1395-96 yılında yirmi gün içinde kaleme alınan kitabın günümüze ulaşabilmiş 176 varak hacmindeki tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya Bölümü, nu. 1658'dedir (Karataş 2014: 44, 25, 43, 152). Kitapta birincisi varlık (vücûd), ikincisi varlığın mertebeleri, üçüncüsü varlığın hikmeti hakkında olmak üzere üç mukaddime bulunmaktadır. Bu mukaddimelerden sonra ibadetlerin zâhirî ve batıni sırlarının açıklanmasına ilişkin bilgilere yer verilmiştir.Kitap, İbn Arabî’den çok etkilenen Kadı Burhâneddîn’in tasavvufi yönelimini açığa çıkarması bakımından önemlidir. Bu bağlamda eser, vahdet-i vücûd çizgisinde bir tasavvuf anlayışı etrafında şekillenmiştir. Ancak ibadetlerin hikmetini açıklamada yazarın yer yer İbn Arabî’den ayrıldığı da gözden kaçmamaktadır. Bunun sebebi, eserde de vurgulandığı üzere, yazarın kalbine gelen ilhamları dikkate almasıdır. Böylece KadıBurhâneddîn,hem İbn Arabî’den hem de Gazâlî ve Şâh Veliyullâh Dehlevî gibi âlimlerin ibadetlerin hikmeti üzerine yazdıklarından farklı bir eser meydana getirmiştir.Metnin Arapçası Türkçenin mantığına uygundur. Yazarın uzun Arapça cümleler kurmasında, deyimlere yer vermesinde ve Arapça isimlerin çoğullarını yapmasında bu nokta açıkça belli olmaktadır. Öte yandan tasavvuf terimlerini kullanması, eserin üslubunu ağırlaştırmakta ve İbn Arabî’nin oluşturduğu tasavvuf terimlerini bilmeyen birinin kitabı anlamasını oldukça zorlaştırmaktadır(Karataş 2014: 45-49).Kitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdâtüzerinde Nizamettin Karataş tarafından hazırlanan doktora tezinde eserin Arapça tahkikli neşri vardır (2014). Metnin Türkçe tercümesi ise aynı müellif tarafından yapılmış ve kitap olarak yayımlanmıştır (Karataş 2018).Yazarın biyografisi için bk. “Kadı Burhâneddîn, Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Gürol Pehlivan
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Karataş, Nizamettin (2014).Kadı Burhaneddîn’in İksîru’s-Seâdat fî Esrâri’l-İbâdât Eserinin Tahkiki ve İslam Hukuku Açısından Tahlili. Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. Karataş, Nizamettin (2018).İksîru’s-Seâdât fî Esrâri’l-İbâdât. Sivas: Sivas Belediyesi Yay.
Atıf Bilgileri	Pehlivan, Gürol. "KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-iksiru-s-se-adat-fi-esrari-l-ibadat-kadi-burhaneddin. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)

Yazar Kadı Burhâneddîn, Ahmed (d. 745/1345 - ö. 800/1398)

Basım Tarihi 08/01/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Fıkıh, tasavvuf, vahdet-i vücûd ve ibadetlerin hikmetine dair eser

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası kitabu-iksiru-s-se-adat-fi-esrari-l-ibadat-kadi-burhaneddin

Tarih 798/1395-96

Notlar Kadı Burhâneddîn’in ibadetlerin hikmet boyutunu ele aldığı mensur Arapça eseri. Nizamettin Karataş'ın verdiği bilgiye göre Kadı Burhâneddîn, Muhyiddîn İbnü'l-Arabî'ninFüsûsu'l-Hikem'ini okumuş ve bundan etkilenerek tasavvuf ilmiyle ilgili başka kitapları da incelemiştir. Elde ettiği tasavvufi birikimi esere dönüştürmek arzusuylaKitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdât'ı kaleme almıştır. 798/1395-96 yılında yirmi gün içinde kaleme alınan kitabın günümüze ulaşabilmiş 176 varak hacmindeki tek nüshası Süleymaniye Kütüphanesi, Ayasofya Bölümü, nu. 1658'dedir (Karataş 2014: 44, 25, 43, 152). Kitapta birincisi varlık (vücûd), ikincisi varlığın mertebeleri, üçüncüsü varlığın hikmeti hakkında olmak üzere üç mukaddime bulunmaktadır. Bu mukaddimelerden sonra ibadetlerin zâhirî ve batıni sırlarının açıklanmasına ilişkin bilgilere yer verilmiştir.Kitap, İbn Arabî’den çok etkilenen Kadı Burhâneddîn’in tasavvufi yönelimini açığa çıkarması bakımından önemlidir. Bu bağlamda eser, vahdet-i vücûd çizgisinde bir tasavvuf anlayışı etrafında şekillenmiştir. Ancak ibadetlerin hikmetini açıklamada yazarın yer yer İbn Arabî’den ayrıldığı da gözden kaçmamaktadır. Bunun sebebi, eserde de vurgulandığı üzere, yazarın kalbine gelen ilhamları dikkate almasıdır. Böylece KadıBurhâneddîn,hem İbn Arabî’den hem de Gazâlî ve Şâh Veliyullâh Dehlevî gibi âlimlerin ibadetlerin hikmeti üzerine yazdıklarından farklı bir eser meydana getirmiştir.Metnin Arapçası Türkçenin mantığına uygundur. Yazarın uzun Arapça cümleler kurmasında, deyimlere yer vermesinde ve Arapça isimlerin çoğullarını yapmasında bu nokta açıkça belli olmaktadır. Öte yandan tasavvuf terimlerini kullanması, eserin üslubunu ağırlaştırmakta ve İbn Arabî’nin oluşturduğu tasavvuf terimlerini bilmeyen birinin kitabı anlamasını oldukça zorlaştırmaktadır(Karataş 2014: 45-49).Kitâbu İksîrü’s-Se’âdât Fî-Esrâri’l-İbâdâtüzerinde Nizamettin Karataş tarafından hazırlanan doktora tezinde eserin Arapça tahkikli neşri vardır (2014). Metnin Türkçe tercümesi ise aynı müellif tarafından yapılmış ve kitap olarak yayımlanmıştır (Karataş 2018).Yazarın biyografisi için bk. “Kadı Burhâneddîn, Ahmed”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Gürol Pehlivan

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Karataş, Nizamettin (2014).Kadı Burhaneddîn’in İksîru’s-Seâdat fî Esrâri’l-İbâdât Eserinin Tahkiki ve İslam Hukuku Açısından Tahlili. Doktora Tezi. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi. Karataş, Nizamettin (2018).İksîru’s-Seâdât fî Esrâri’l-İbâdât. Sivas: Sivas Belediyesi Yay.

Atıf Bilgileri Pehlivan, Gürol. "KİTÂBU İKSÎRÜ’S-SE’ÂDÂT FÎ-ESRÂRİ’L-İBÂDÂT (KADI BURHÂNEDDÎN)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kitabu-iksiru-s-se-adat-fi-esrari-l-ibadat-kadi-burhaneddin. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].