SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)

Name: SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)
Author: Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi (d. ?/? - ö. 1041/1631)

İsim	SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)
Yazar	Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi (d. ?/? - ö. 1041/1631)
Basım Tarihi:	04/08/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Mesnevî şerhi
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	simatu-l-mukinin-rusuhi-seyh-ismail-efendi
Tarih	1017/1608
Notlar	17. yüzyıl Mevlevî Şeyhi İsmâîl Rüsûhî Efendi’nin Mevlânâ’ya aitMesnevî-i Ma’nevî’nin Arapça olan mukaddimesine aynı dilde yazdığı şerh.Simâtu’l-Mûkinîn, İsmâîl Rüsûhî Efendi’ninMesnevîşerhi bağlamında kaleme aldığı eserlerden ilki sayılabilir. Mevlevîlerin tarihini kaydeden Sahîh Ahmed Dede’nin verdiği bilgilere göre bu eser şârihin Mısır seyahatinden sonra, yani 1017/1608 yılında kaleme alınmıştır (2003: 297). Rüsûhî Efendi’nin zihninde var olan çoklu şerh projesinin ilk adımı olan bu risâle,Mesnevî’nin ilk cildinin Arapça mukaddimesine aynı dilde yapılan şerhtir. Şârih, Mısır’da ilim tahsil edip döndükten sonraMesnevîkırâatine başlamış, ilk olarak mukaddimesiniSimâtu’l-Mûkinînadıyla Arapça şerh etmiştir. Büyük Mesnevî şerhine başlarken de bu risâlenin geliştirilmiş Türkçe tercümesini, ilk on sekiz beyit şerhi olanFâtihu’l-Ebyâtile beraber şerhin başına koymuştur. BuradaMesnevî’nin mukaddimesindeki Arapça cümleler Türkçeye çevrilerek şerh edilmiştir. İleri sürülen fikirler âyet, hadis ve manzum parçalarla desteklenmiştir. Rüsûhî Efendi, risâlenin mukaddimesindeMesnevî’in dîbâcesindeki bazı müşkül cümlelerin kimi şârihlerce hatalı yorumlandığını fark ettiğini belirtip o dîbâceye uygun bir şerh yazdığını ifade eder. Eserin yazıldığı sıralarda gördüğü bir rüyada, kendisine söylenildiği gibi adınıSimâtu’l-Mûkinîn (Yakîn Ehlinin Sofrası)koyar (Tanyıldız 2010: 38).Şârihin büyükMesnevî Şerhi’nin başına aldığı bu tercüme kısım, Semih Ceyhan ve Mustafa Topatan tarafındanFâtihu’l-Ebyâtile beraber müstakil olarak basılmıştır (2008). Bu yayında metnin sadeleştirilmiş biçimi ve orijinal metnin çevriyazısı yer almaktadır.Yazarın biyografisi için bk. “Rüsûhî, Şeyh İsmail Rüsûhî Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ceyhan, Semih ve Topatan, Mustafa (2008).Mesnevî’nin Sırrı-Dîbâce ve İlk On Sekiz Beyit Şerhi.İstanbul: Hayykitap Yay. İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî.Simâtu’l-mûkinîn. Süleymaniye Kütüphanesi, Hasan Hüsnü Paşa Bölümü 659. Sahih Ahmed Dede (2003).Mecmûatü’t-Tevârihi’l-Mevleviyye-Mevlevîlerin Târîhi.(hzl. Cem Zorlu). İstanbul: İnsan Yay. Tanyıldız, Ahmet (2010).İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî Şerh-i Mesnevî (Mecmû’atu’l-Letâyif Ve Matmûratu’l-Ma’ârif) (I. Cilt) (İnceleme-Metin-Sözlük). Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi.
Atıf Bilgileri	TANYILDIZ, Ahmet. "SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/simatu-l-mukinin-rusuhi-seyh-ismail-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)

Yazar Rüsûhî, Şeyh İsmâîl Efendi (d. ?/? - ö. 1041/1631)

Basım Tarihi 04/08/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - Mesnevî şerhi

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası simatu-l-mukinin-rusuhi-seyh-ismail-efendi

Tarih 1017/1608

Notlar 17. yüzyıl Mevlevî Şeyhi İsmâîl Rüsûhî Efendi’nin Mevlânâ’ya aitMesnevî-i Ma’nevî’nin Arapça olan mukaddimesine aynı dilde yazdığı şerh.Simâtu’l-Mûkinîn, İsmâîl Rüsûhî Efendi’ninMesnevîşerhi bağlamında kaleme aldığı eserlerden ilki sayılabilir. Mevlevîlerin tarihini kaydeden Sahîh Ahmed Dede’nin verdiği bilgilere göre bu eser şârihin Mısır seyahatinden sonra, yani 1017/1608 yılında kaleme alınmıştır (2003: 297). Rüsûhî Efendi’nin zihninde var olan çoklu şerh projesinin ilk adımı olan bu risâle,Mesnevî’nin ilk cildinin Arapça mukaddimesine aynı dilde yapılan şerhtir. Şârih, Mısır’da ilim tahsil edip döndükten sonraMesnevîkırâatine başlamış, ilk olarak mukaddimesiniSimâtu’l-Mûkinînadıyla Arapça şerh etmiştir. Büyük Mesnevî şerhine başlarken de bu risâlenin geliştirilmiş Türkçe tercümesini, ilk on sekiz beyit şerhi olanFâtihu’l-Ebyâtile beraber şerhin başına koymuştur. BuradaMesnevî’nin mukaddimesindeki Arapça cümleler Türkçeye çevrilerek şerh edilmiştir. İleri sürülen fikirler âyet, hadis ve manzum parçalarla desteklenmiştir. Rüsûhî Efendi, risâlenin mukaddimesindeMesnevî’in dîbâcesindeki bazı müşkül cümlelerin kimi şârihlerce hatalı yorumlandığını fark ettiğini belirtip o dîbâceye uygun bir şerh yazdığını ifade eder. Eserin yazıldığı sıralarda gördüğü bir rüyada, kendisine söylenildiği gibi adınıSimâtu’l-Mûkinîn (Yakîn Ehlinin Sofrası)koyar (Tanyıldız 2010: 38).Şârihin büyükMesnevî Şerhi’nin başına aldığı bu tercüme kısım, Semih Ceyhan ve Mustafa Topatan tarafındanFâtihu’l-Ebyâtile beraber müstakil olarak basılmıştır (2008). Bu yayında metnin sadeleştirilmiş biçimi ve orijinal metnin çevriyazısı yer almaktadır.Yazarın biyografisi için bk. “Rüsûhî, Şeyh İsmail Rüsûhî Efendi”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Prof. Dr. Ahmet TANYILDIZ

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Ceyhan, Semih ve Topatan, Mustafa (2008).Mesnevî’nin Sırrı-Dîbâce ve İlk On Sekiz Beyit Şerhi.İstanbul: Hayykitap Yay. İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî.Simâtu’l-mûkinîn. Süleymaniye Kütüphanesi, Hasan Hüsnü Paşa Bölümü 659. Sahih Ahmed Dede (2003).Mecmûatü’t-Tevârihi’l-Mevleviyye-Mevlevîlerin Târîhi.(hzl. Cem Zorlu). İstanbul: İnsan Yay. Tanyıldız, Ahmet (2010).İsmâîl Rusûhî-yi Ankaravî Şerh-i Mesnevî (Mecmû’atu’l-Letâyif Ve Matmûratu’l-Ma’ârif) (I. Cilt) (İnceleme-Metin-Sözlük). Doktora Tezi. Kayseri: Erciyes Üniversitesi.

Atıf Bilgileri TANYILDIZ, Ahmet. "SİMÂTU'L-MÛKINÎN (RÜSÛHÎ, ŞEYH İSMÂÎL EFENDİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/simatu-l-mukinin-rusuhi-seyh-ismail-efendi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].