Yazar
Konevî, Sadreddin (d.?-ö. 673/1274)
Basım Tarihi
08/11/2022
Konu
Tekke Edebiyatı - dinî-tasavvufî ahlaki eser
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
serhu-l-erbaine-hadisen-sadreddin-konevi
Tarih
13. Yüzyıl
Notlar
Sadreddin Konevî’nin (ö. 673/1274), dinî literatürün önemli alanlarından biri olan kırk hadis şerhçiliği kapsamında kaleme aldığı hadis şerhi eseri. Konevî’nin hadis şerhi yöntemini gösteren eser yirmi dokuz hadisin izahını içermektedir. Eser vahdet-i vücûd geleneğine mensup muhakkik sûfîlerin Hz. Peygamber hakkındaki tasavvurlarını anlamaya mühim katkı sağlar. Bunun yanında hadislerdeki lafız-anlam problematiğini dikkate alan geleneksel yorum biçimlerinden ayrışarak yeni bir yaklaşım da önermektedir. Konevî bu durumu kendisinden önceki hadis âlimlerinin hadislerin genellikle dil ve gramer yönlerine dikkat çektikleri, ancak Hz. Peygamber'in ifadelerindeki hikmet ve sırlara değinmedikleri, kitabı bu hikmet ve sırları izah etmek için kaleme aldığı şeklinde ifade eder. Bu kapsamda Konevî, Hz. Peygamber'e bahşedilen “cevâmiü’l-kelim”, yani az kelime ile çok anlam ifade etme özelliğine dikkat çekerek hadislerdeki anlam katmanları ve mertebelerine göre izahlarını gerçekleştirir. Örneğin temizlikten söz eden bir hadisi ele alırken aynı zamanda insanın ezelî âlemdeki varlığına ve oradaki temizliğine; akrabalık ilişkilerini anlatan bir hadisi yorumlarken insandaki ruh ve beden unsurları arasındaki ilişkiye de değinmektedir. Bu yorum yöntemi, Hz. Peygamber'in bütün metafizik ehli muhakkikler için bir referans kaynağı olmasının sonucudur. Bu yönüyle Konevî Hz. Peygamber için “burhânü’l-muhakkikîn” (muhakkiklerin dayandığı delil, kaynak) nitelemesinde bulunur. Ona göre Hz. Muhammed hakikat itibarıyla ilk var olan hakikat, buna karşılık tarihî zuhur bakımından son var olan peygamberdir. Hz. Peygamber'in ruhani hakikati (Hakîkat-ı Muhammediyye), tıpkı bir çekirdeğin bütün unsurlarıyla ağacı kendinde içermesi gibi kendisinden sonra gelen bütün peygamberlerin bilgilerini içerir ve Hz. Peygamber'e verilen cevâmiü’l-kelim özelliği de bu hususiyetinden kaynaklanır. Bu eser, Hasan Kâmil Yılmaz tarafından tahkikli olarak yayımlanmış (İstanbul 1990) ve Ekrem Demirli tarafındanKırk Hadis Şerhiadıyla Türkçeye tercüme edilmiştir (İstanbul 2002).Müellifin biyografisi için bk. "Konevî, Sadreddin", Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü,
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. EKREM DEMİRLİ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Demirli, Ekrem (2008). “Sadreddin Konevî”,TDV İslâm Ansiklopedisi.İstanbul. 35: 420-425.
Demirli, Ekrem (2015).Sadreddin Konevî’de Bilgi ve Varlık. İstanbul: Kapı Yay.
Sadreddin Konevî (2014).Kırk Hadis Şerhi.(çev. E. Demirli). İstanbul: Kapı Yay.
Atıf Bilgileri
DEMİRLİ, EKREM. "ŞERHU'L-ERBAÎNE HÂDİSEN (SADREDDİN KONEVİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serhu-l-erbaine-hadisen-sadreddin-konevi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
