Yazar Orijinal
Burhâneddîn ez-Zernûcî / برهان الدين الزرنوجي (MS 681); Birgivî Takiyyüddîn Mehmed b. Pîr Alî [d. 981 / 1573] / بركوى، تقى الدين محمد بن پيرعلى (MS 682); Unidentified (MS 683, MS 684)
Basım Yeri
-
Mahmet (MS 682)
Konu
Manuscripts, ArabicEducation -- Early works to 1800Islamic learning and scholarship -- Early works to 1800Islamic education -- Early works to 1800Theology -- Prayer
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Sayfa Sayısı
103
Fiziksel Boyutlar
[27] leaves, (15 lines)/ 20,5x15,5 cm.
Kütüphane
Koç Üniversitesi Suna Kıraç Kütüphanesi
Kayıt Numarası
174433
Lokasyon
Suna Kıraç Kütüphanesi, Özel Koleksiyonlar ve Arşivler / Suna Kıraç Library, Special Collections and Archives
Tarih
1741; 1743; n.d.; n.d.
Notlar
4 different manuscripts bound in one volume without a cover. Written 15 lines per page in Taʿlīq and Naskh scripts and black ink. Birbirinden farklı 4 adet yazmanın bir araya getirilmesiyle oluşturulmuş ve ciltlenmiş bir eserdir (Yazma numaraları : MS 681, MS 682, MS 683, MS 684).
MS 681: El kitabı mahiyetinde yazılmış bir eğitim-öğretim eseridir. Eğitim-öğretim alanın daki boşluğu doldurması, hacimli olmaması ve akıcı üslubu sayesinde ün kazan mış ve elden ele dolaşmıştır. Eser on üç fasıldan oluşmaktadır. Fasıllarda sırasıyla ilmin mahiyeti, niyet, ilim tahsilinde seçim yapmak, ilme hürmet göstermek, gayret, tevekkül göstermek, ilim öğrenirken dikkat edilecekler, nasihat, ilim öğrenirken vakur olmak, hafızaya ve unutkanlığa yol açan şeyler, rızık teminine sebep olan şeyler ele alınmaktadır. İngilizce, Latince ve İspanyolcaya çevrilen eserin çe şitli baskıları da yapılmıştır. Salâh Muhammed el-Haymî ve Nezîr Hamdân eserin tahkikli neşrini yapmıştır (Beyrut-Dımaşk, 1407/1987). Osmanlı döneminde de Türkçeye çevrilen eser İslâm’da Eğitim Öğretim Metodu adıyla Yunus Vehbi Ya vuz tarafından Arapçadan tercüme edilmiştir (İstanbul, 1980, 2003, 2006). Eser hakkında Mehmet Tütüncü sonradan yayımlanmış bir doktora tezi (1984), Hayati Tetik ise yüksek lisans tezi (1991) hazırlamıştır. (bkz. Kaynakça). Ek bilgiler: Dört eserli mecmuanın birinci eseridir. Meçhul bir müstensih tarafından 1154/1741-2’de istinsah edilmiştir. 1a’da elif üzerine fevâid vardır. 1b’de derke narda eserin ismi yer almaktadır. 27b’de kırmızı mürekkeple imlâ edilmiş muh telife ve mu’telife isimli iki tane aruz dairesi bulunmaktadır. Derkenarlar büyük ölçüde boştur. Nüsha reddâdelidir.
MS 682: 16. yüzyılın önemli Osmanlı âlimlerinden Birgivî tarafından namazın ta‘dîl-i erkânı hakkında yazılan eserdir. 975/1567-68 tamamlanan eser mukaddime, matlab, tenbîh ve hâtime olarak düzenlemiştir. Eser Niğdeli Mûsâ b. Ahmed, İsmâil Efendi, Güzel hisârî, Ebü’l-Hasan Muhammed b. Abdurrahman es-Senedî ve Ebû Bekir el-Erzurûmî tarafından şerh edilmiştir. Ahmet Aydın Birgivî’nin bu eseri ve bu eserin şerhi Menhe lü’l-hüdât bağlamında tadil-i erkan kavramını inceleyene bir makale kaleme almıştır. Ek bilgiler: Dört eserli mecmuanın ikinci eseridir. Mehmed isimli bir müstensih tarafından 1156/1743-4’te istinsah edilmiştir. Müstensih istinsah kaydında nüshanın aynı za manda sahibi olduğunu da belirtmektedir. 28a boştur. 42b’de aynı kalemden çıkmış iki adet tevellüt kaydı bulunmaktadır. Bunlardan birincisinde Ahmed kendi doğum tarihini atmıştır (1176/1762-3); fakat Ahmed’in kendisi için kullandığı sıfat silin miştir. Okunabildiği kadarıyla silinen yerde kendisinin bu nüshanın sahibi olduğu anlaşılmaktadır. Diğer temellük kaydını atan kimse ise kardeşinin doğum tarihini (1185/1771-2) yazmıştır. Bu not da az önceki Ahmed tarafından atılmış olmalıdır. 43a’da muhtelif disiplinlere dair fevâid vardır. 43b-44a’da besmele üzerine ta‘lîkât vardır. Bu ta‘lîkât üzerine ayrıca fiş açılmamıştır. 44b-45b’de muhtelif disiplinlere ait fevâid bulunmaktadır. 46a-46b’de kırmızı cetvelle çizilmiş takvim yer alır. Birkaç tane minhuvât ve tashîh kaydı dışında derkenarlar boştur. Nüsha reddâdelidir.
MS 683: Bir yapraklık bu risalede hamdele ve saleleden sonra “Bu nahiv ilminde kaleme alınmış Fevâid isminde bir risaledir,” yazılıdır. Eserin ismi buradaki kayıt dikkate alınarak verilmiştir. Risalede nahivle alakalı kimi terimlerin izahı yapılmaktadır.Ek bilgiler: Dört eserli mecmuanın üçüncü eseridir. İstinsah kaydı yoktur. Derkenarda nahive dair fevâid vardır.
MS 684: Bir buçuk varaklık risalede ‘elif lam’ takısının 22 tane manası olduğu belirtildikten sonra bunların izahı yapılmaktadır. Ek bilgiler: Dört eserli mecmuanı dördüncü eseridir. Nüshada istinsah kaydı yoktur. 51a-b’de nahive dair fevâid, İbn Kemal Paşa, Seyyid Şerif’ten nakil, kelama dair fevâid, Hida ye şerhi Mollazâde’den nakil ve sarfa dair Türkçe fevâid vardır. Nüsha reddâdelidir. Mecmuaya dair: Muhtelif disiplinlerin (Ahlak, fıkıh, nahiv) yer aldığı mekânsız bir mecmuadır. İlk iki nüsha mecmuanın büyük ölçüde 18. yüzyıla ait olduğunu göstermektedir. Mecmuanın derleyenine dair bir bilgi yoktur. İkinci nüshanın müs tensihi (Mehmed) kendisini istinsah ettiği nüshanın sahibi olarak tanıtmakta ve istinsah kaydının bulunduğu yaprakta muhtemelen müstensihin akrabalarına ait olan tevellüt kayıtları bulunmaktadır. Fakat bu durumun tek başına müstensih Mehmed’in mecmuanın derleyeni olduğuna delalet etmesi güçtür.
first_page_id
174330
Başlık / Title
Fevâid
Tarih (Hicri) - Date (Islamic)
1154; 1156; n.d.; n.d.
Kaynakça ve diğer nüshalar / Bibliography and concordances
MS 682 : DİA, XXXIV/294-95; Keşf, I/425; OM, III/136-37. Diğer nüshalar : Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 250’den fazla nüshası bulunmaktadır. MS 683 : DİA.VI.191-4; Ahmet Turan Arslan İmam-ı Birgivi ve Arapça Tedrisatındaki Yeri Seha Neşriyat, 1992, İstanbul; Nihal Atsız, İstanbul Kütüphanelerine Göre Birgili Mehmet Efendi Bibliyografyası, İstanbul 1966. Diğer nüshalar : Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 200’e yakın nüshası vardır.
Yazının tanımlaması / Description of script
MS 681 : Yaprak sayısı : 1b-27a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 15 / Yazı alanı boyutu : 145x80 mm / Kağıt boyutu : 205x155 mm. MS 682 : Yaprak sayısı : 28b-42b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 21 / Yazı alanı boyutu : 145x80 mm / Kağıt boyutu : 205x155 mm. MS 683 : Yaprak sayısı : 47b-48a / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 21-14 / Yazı alanı boyutu : 160x90 mm / Kağıt boyutu : 210x160 mm. MS 684 : Yaprak sayısı : 49a-50b / Sütun sayısı : 1 / Satır sayısı : 23 / Yazı alanı boyutu : 145x80 mm / Kağıt boyutu : 205x155 mm
Kağıt türü / Paper type
MS 681, MS 682, MS 683, MS 684 : Filigranlı, âherli, açık renkli orta kalınlıkta kağıt
Mürekkep rengi / Ink color
Siyah
Ciltleme ve tezhip özellikleri / Binding and script features
Ciltsiz
Kaligrafi stili / Calligraphic style
MS 682, MS 684 : Talik / Taʿlīq script. MS 683 : Nesih / Naskh script
Yazma No. - Volüm No. / MS. No. - Item No.
MS 681, MS 682, MS 683, MS 684No. 341/1, No. 341/2, No. 341/3, No. 341/4
Bib. No. / Call No.
LB14 .B87
Bağışçı / Donator
Salim Erel
Dijital koleksiyon / Digital collection
Koç University Manuscripts Collection
Format / Format
jpeg
Telif hakkı ve kullanım / Copyright and usage
Bu websitesindeki tüm görüntü ve materyaller görüntüleme amaçlıdır bu nedenle kullanıcılar Koç Üniversitesi'nden yazılı izin alınmaksızın herhangi bir biçimde kopyalama, çoğaltma, herhangi bir biçimde dağıtım, değiştirme, uyarlama veya ekleme yapamazlar. İlgili kanuna istinaden izin verilen eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında materyallerin kullanımına bağlı şartlar eser sahibi ve/veya Koç Üniversitesi'ne aittir. Daha fazla bilgi için: [email protected]. / All images and materials are for viewing purposes and users may not copy, reproduce, distribute in any form, perform, alter, adapt or add to materials in whatsoever form without express written consent of Koç University. Any educational and academic uses which are permitted under the compliance to the relevant laws must credit the Author and Koç University. For more information, contact us at: [email protected].
Dijitalleştirme özellikleri / Digitization specifications
Original scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 dpi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as jpeg.
