Yazar
Zemahşerî
Yazar Orijinal
الزمخشري، أبو القاسم جار الله محمود بن عمر بن محمد الخوارزمي الزمخشري
Konu
Afro-Asyatik (Hami-Sami) diller / Diğer diller / Dil ve dilbilim.
Tür
kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Evet
Fiziksel Boyutlar
264x179-162x98 mm.
Kütüphane
Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı
Demirbaş Numarası
249208
Kayıt Numarası
249208
Lokasyon
Süleymaniye Kütüphanesi/Hacı Beşir Ağa (Eyüp)
Tarih
758.
Notlar
Satır aralarında kayıtlar, sayfa kenarlarında tashih kayıtları ve talikat vardır.Başlıklar kırmızı mürekkeple ya da sülüs hatla yazılmıştır. Bazı söz başları kırmızı mürekkeple yazılmışken bazıları kırmızı üst çizgiyle gösterilmiştir. Metin harekelidir (168’e kadar). Varaklar sonradan kurşun kalemle ve on varakta bir numaralandırılmış olup bazı varaklar atlanarak fazla numara verilmiştir (örneğin 179 olması gereken sayfaya 180 numarası verilmiştir). Bu nedenle toplam varak sayısı nüsha sonunda yer alan 273’ten iki varak daha az olacak şekilde 271’dir. Ancak kataloglamada karışıklığa neden olmaması adına mevcut numaralar esas alınmıştır. Numaralandırmada atlamanın sebebi muhtemelen nüshaya ait olmayıp arasında dahil edilen iki varaktan kaynaklanmaktadır. Nüshada 175’ten ve 208’den sonraki birer varak olup yazı türleri ve konularının metinden olmadığı anlaşılmaktadır (ikincisi Beyzâvî tefsiri haşiyesidir). Bu iki varaktan önce ve sonra yer alan Mufassal metni nüsha karşılaştırması yapılarak herhangi bir kopma meydana gelmeden devam ettiği de anlaşılmıştır.Başta Ia’da şemsi-kameri yıl farkı, “yevm-i tenâd”ın manası hakkında bir rivâyet, insani nefsin dört mertebesi, mufâale babından bazı kelimelerin manalarına dair alıntılar, özdeyişler olmak üzere muhtelif fevâid vardır. Müellifin Arap diline dair olup dört ana bölüm ve onların alt bölümleri şeklinde taksim ettiği eseridir.
Örnek Metin
(1b-6a)بسم الله... الله أحمد على أن جعلني من علماء العربية وجبلني على الغضب للعرب والعصبية... هذا وإن الإعراب أجدى من تفاريق العصا وآثاره الحسنة عديد الحصى... ولقد ندبني ما بالمسلمين من الأرب إلى معرفة كلام العرب وما بي من الشفقة والحدب على أشياعي من حفدة الأدب لإنشاء كتاب في الإعراب... فأنشأت هذا الكتاب المترجم بكتاب المفصل في صنعة الإعراب مقسوما أربعة أقسام القسم الأول في الأسماء... وصنفت كلا من هذه الأقسام تصنيفا وفصلت كل صنف منها تفصيلا... فصل في معنى الكلمة والكلام الكلمة هي اللفظة الدالة على معنى مفرد بالوضع... (273b)قال غداة طفت علماء بكر بن وائل / وعاجت صدور الخيل شطر تميم
وإذا كانوا ممن يحذفون مع إمكانه الإدغام في يتسع ويتقي فهم مع عدم إمكانه أحذف يتسع ويتقي
Eserin diğer adları
el-Mufassal fî San‘ati’l-İ‘râb, المفصل في صنعة الإعرابel-Mufassal fi’n-Nahv, المفصل في النحو
Eser türü
Telif.
Tasnif numarası/Konu
492.7 / Arap dili
Koleksiyon no.
00182
Yaprak, satır, sütun sayısı
I+273 yk., 9 st. ;
Cilt özellikleri
Tam meşin kaplı, etrafı yaldızlı şemse, cedvel ve miklebli.
Yazım şekli (Mensur/Manzum)
Mensur.
Alfabe ve yazı türü
Arap harfli-Nesih.
Kaynak/Referans
DİA, XLIV, 235-38 ve XXX, 366-67; Zirikli, el-A‘lâm, VII, 178; Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, II, 1776.
Temellük ve Vakıf kayıtları
Vakıf kaydı, Râbi‘a Hâtûn binti Evliyâ Muhammed Efendi, 1a.
Mühürler
Vakıf mührü, “Vakf-ı Râbi‘a Hâtûn binti Muhammed”, 1057, 1a, …, 273b.
İstinsah kaydı (Arap harfli)
(273b)تم بعون الله... كتب من بعض هذه النسخ... أبو بكر بن صالح... لسنة ثمان وخمسين وسبعمائة
