نویسنده
محمد بن احمد، الطرسوسی، الحنفی، الطرسوسی در تاریخ وفات او اختلاف کرده، گفته اند: 1117 ق، و گفته شده: 1145 ق. مسلم است که وی پس از سال 1104 هجری قمری (تاریخ نگارش شرح بر آینه اصول، نسخه ولی الدین افندی - شماره بایزید: 932) وفات یافته است.
نویسنده اورجینال
محمد بن أحمد، الطرسوسي، الحنفي ، الطرسوسي اختلف في تاريخ وفاته، فقيل هـ، وقيل هـ والمتيقن أنه توفي بعد سنة هـ تاريخ تأليف حاشيته على مرآة الأصول نسخة ولي الدين أفندي بايزيد رقم
محل انتشار
-
خانه نسخ خطی اسلامی
موضوع
نجوم
نوع
kitap
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
بله
تعداد صفحات
8
ابعاد فیزیکی
29.8 19.2 سم.21 14.4 سم
کتابخانه
دارالمختوتات - دار المخطوطات
شماره ثبت
20191983
محل کتابخانه
1097 / مجموع
تاریخ
17 / ربیع الاول / 1164 هجری قمری قرن دوازدهم هجری قمری
یادداشتها
حمد و ستایش مخصوص پروردگار جهانیان است و صلوات و درود بر مولای ما محمد و آل او و همه اصحابش و کسانی که تا روز قیامت از آنان به نیکی پیروی کردند. و اما آنچه در ذیل میآید: همین بسنده است که در کار با ربع طاقها، اعم از آنچه در کار شب و روز لازم است، که از زبان شیوخ بزرگ از کتابهای علمای خوب جمعآوری کردم، و این موضوع کتابت در این عصرها است و اگر به مطلبی برخورد کردید که منافات با عجله روشن است و شاید آن را رد کنید، آن را درست نکنید. که یاری می طلبد و بر او توکل می کنیم و در دو مقدمه و بیست باب تنظیم شده است. مقدمه اول: در توضیح آنچه بر روی ربع ترسیم می شود، مرکز سوراخی است که ریسمان از طریق آن قوس ارتفاع را ایجاد می کند. این کمانی است که ربع را احاطه کرده است که به قسمت های مساوی تقسیم می شود و اعداد آنها به صورت بسته ای از راست به چپ و بالعکس از چپ به راست نوشته می شود. سمت راست قوس همان چیزی است که در ربع بیننده در یک راستا باشد اگر آن را در دستان خود قرار دهد به طوری که محیط بین آن و مرکز و چپ آن متضاد باشد. خط شرق و غرب خطی است که از مرکز تا قوس اول ارتفاع بیرون می آید. خط نیم روز خطی است که از مرکز تا انتهای قوس ارتفاعی بیرون می آید. اولین سمت راست و آخرین آن در سمت چپ قوس سایه است. تراز موازی با قوس ارتفاع و مقاطع آن مساوی نیستند، بلکه به جای آن افست می شوند. اگر انحراف به سمت خط مشرق و مغرب باشد، آن سایه گسترده است.... فصل بیستم: در شناخت راستی و کجی ربع. بدانید که نقطه تقاطع باید مدار قوچ و ترازو با خط نیمروز در یک گذرگاهی برابر با عرض کامل ربع باشد و فاصله استوایی برج جدی و استوایی السرطان، هر یک از آنها، از آن نقطه در خط نیمروز باید برابر باشد با شیب کل از تعداد طاقها، که راه حل بین آنهایی است که از نقطه سرپوش و مایل روز رخ می دهد. از نظر قدر بیشتر از آن چیزی هستند که بین آن و استوایی سرطان از خط ظهر رخ می دهد، همانطور که در علم مسطح ثابت شده است. محل تلاقی افق، خط شرق و غرب، استوایی برج حمل، ترازو و اوج اول نیز باید در یک نقطه باشد. فاصله استوایی برج جدی و استوایی السرطان، هر یک از آنها، از نقطه شرق و غرب در افق نیز باید برابر با وسعت نور سر سرطانی در آن پهنای تعداد آزیموت ها باشد، حتی اگر آنچه بین آن نقطه و استوایی برج جدی از افق رخ می دهد، بیشتر از آن چیزی باشد که از نقطه افق بین آن نقطه استوایی است، و همچنین باید محل تلاقی استوایی برج جدی با خط ظهر بر روی یک قوس مساوی تا ارتفاع برج جدی در عرض یک چهارم و همچنین استوایی السرطان باشد. ریسمان اگر در کنار قوس ارتفاع قرار گیرد باید روی ارتفاع سایه نیز بیفتد. اینها تست های معروف هستند. بنده فقیر به رحمت مولای تواناش محمد بن احمد طرسوسی حنفی که خداوند متعال هر دو را با مهربانی آشکار و پنهان خود رفتار کند. این آخرین چیزی است که در این مقالات میخواهیم به آن اشاره کنیم و به شواهد و قرائن نپرداختهایم که مبادا منجر به زائد شود. و اصحاب ما ملول شدند و ما از اعمال خود بگذریم...
Kaynaklar ve Referanslar
Osmanlı astronomi literatürü tarihi Ekemeleddin İhsanoğlu ( 1
/ 368 ) الأعلام قاموس تراجم لأشهر الرجال والنساء من العرب والمستعربين والمستشرقين خير الدين بن محمود بن محمد بن علي بن فارس الزركلي (1396) ( 6
/ 12 ) İslam Ansiklopedisi türkiye diyanet vakfı ( 40
/ 115 )
Mecmua İçindeki Sıra No
36
Satır Sayısı
21
Yazı Türü
النسخ
