نویسنده
خوشنویس نامعلوم
تاریخ انتشار
ساعت 948 [1541-1542]
محل انتشار
ایران، شیراز -
نوع
كتاب
زبان
عربی
دیجیتال
بله
نسخه خطی
بله
تعداد صفحات
236
ابعاد فیزیکی
19,3 x 12,4 cm; 236 yaprak, sayfada 17 satır
کتابخانه
دانشگاه سابانجی موزه ساکیپ سابانجی
شناسه دارایی کتابخانه
100-0278
شماره ثبت
unknown_id_1758338845
تاریخ
ساعت 948 [1541-1542]
یادداشتها
با بررسی تذهیب های بین 1b تا 235a کتاب، مشاهده می شود که شبیه تذهیب آثاری است که در دهه 1580 در شیراز در دوره صفویه نسخه برداری شده است. نوشتن آیه 88 سوره اسراء در وسط تذهیب زهریه نیز در نسخه های قرآنی که در شیراز در دوره صفویه در قرن شانزدهم نسخه برداری شده است، رایج است. همانطور که در نورپردازی های بین برگ های 1b-3a مشاهده می شود، مشخص می شود که برگ های نورانی به سبک صفویه به 2 سانتی متر بریده شده است. با این حال، چنین وقفه ای در روشنایی برگ های 235b-236a وجود ندارد و سبک آن بسیار متفاوت از سایرین است. این مانند یک کاربرد اوایل قرن بیستم از سبک تذهیب قرن 16 عثمانی است. این نسخه از قرآن که در حدود سال 1580 در زمان صفویه در شیراز نسخ، تذهیب و صحافی شده است، باید به نحوی به استانبول رسیده باشد. از آنجایی که صحافی فرسوده یا گم شده است، صاحب جدید کتاب احتمالاً کتاب را در اوایل قرن بیستم توسط یک خوشنویس چیره دست نوشته است. علاوه بر این، برای افزایش ارزش کتاب، باید دو صفحه آخر را یکی از استادان تذهیب آن دوره تزئین کرده و سپس صحافی کرده باشد. صحافی احتمالاً باید صفحات کتاب را به تناسب صحافی می برید.
Cilt
Miklepli vişne çürüğü deri cildin dışı bulutlar, rumiler, hatayilerle kalıpla bezemeli yaldız gömme şemseli ve köşebentlidir. Miklebi ve sertabı yenilenmiş, bu yenileme sırasında eski sertaba ait "Masun ve mahfuz bir kitaptır. O'na yalnız pak olanlar dokunabilir" ayetlerinin (Vâkıa: 78-79) kalıpla yazılı olduğu kartuş korunmuştur. Onarımda iç kapaklara kestane rengi sade deri kaplanmış olmalıdır. Cildin dış kapaklarının 16. yüzyıl sonlarına ait olduğu söylenebilir.
Ketebe ve zehebe kaydı
Yaprak 235b'de unvan tezhibinin altına rıka hatla, Esadullah Kirmanî'nin talebesi Ahmed el-Karahisarî'nin hattıyla h. 948 [1541-1542]'de istinsah edildiği yazılıdır. Ketebe kaydının sonradan yazıldığı düşünülmektedir.
Malzemeler
Âharlı kâğıt üzerine siyah mürekkep, renkli boyalar, altın
Müzeye Geliş Şekli
Sakıp Sabancı tarafından Şevket Rado'dan satın alınmış ve 1998'de SSM'ye bağışlanmıştır.
Telif Hakkı
© Sabancı Üniversitesi Sakıp Sabancı Müzesi. Tüm hakları saklıdır.
Tezhipler
Sanatlı elyazma kitaplarda genelde ilk iki yaprakta, bazen birinci yaprağın a yüzünde tezhipli oval, dairevi, yıldız biçimi veya daha farklı tasarımlarla yapılmış süslemeli sayfalar vardır. Bu süslemelerin orta alanına çoğu kez kitabın, yazarının ismi, kitabın kim için hazırlandığı, kitap bir Kuran ise bir ayet yazılır. Bu orta alan tamamen tezhiplendiği gibi boş da bırakılabilir. İşte bu sayfalara zahriye adı verilir. Buradaki zahriye yapraklarında (y. 1b-2a) ortada etrafı minik çiçeklerle halkârî ve mavi renkli rumi tığlarla çevrili, salbekli ve sekiz kollu bir şemse ile köşebentler vardır. Şemsenin ortasına altın zemine beyaz rıka hatla "De ki: Yemin ederim eğer insanlar ve cinler Kuran'ın benzerini getirmek üzere toplansalar, birbirlerine arka çıksalar da bir mislini getiremezler" ayeti (İsra: 88) yazılmıştır. Tezhibin temel renkleri altın, lacivert ve turuncudur. Kuran'ın Fatiha ve Bakara sureleri geleneğe uygun olarak haşiyeli enli pervazlı serlevha tezhiplidir (y. 2b-3a). Kitabın sayfa kenarındaki gülleri, sure başları da tezhiplidir. Cüz, hizb, aşr, secde işaretleri altın rıka hatla sayfa kenarına yazılmıştır. Yaprak 235b'de unvan tezhibinin altına rıka hatla ketebe kaydı yazılıdır. Bu satırların altındaki alana altın ve lacivert zeminli, bulut ve rumi motifli levha tezhip yapılmıştır. Aynı sayfanın kenarında siyah mürekkeple yazılıp sonra silinmiş notların izleri seçilmektedir. Etrafı pervazlı, mavi zeminli oval şemseli bir diğer levha tezhip de yaprak 236a'da yer alır.
Yazı Cinsi
Nesih
Rıka
