رابطه تاریخ و پیشرفت در سفرنامه میرزا صالح: پرتوهای تاریخ تطبیقی در عصر قاجار
| عنوان | رابطه تاریخ و پیشرفت در سفرنامه میرزا صالح: پرتوهای تاریخ تطبیقی در عصر قاجار |
|---|---|
| نویسنده | به لطف تحویل، سید محمد مجدی ساده لوح است |
| موضوع | پیشرفت |
| نوع | كتاب |
| زبان | فارسی |
| دیجیتال | بله |
| نسخه خطی | خیر |
| کتابخانه: | کتابخانه سلطنتی دانمارک |
| شناسه دارایی کتابخانه | ISSN: 2008-8841, EISSN: 2538-3507, DOI: 10.22051/hph.2020.27863.1387 |
| شماره ثبت | cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_9d45b03df4914362bab0f2e660b63bb4 |
| محل کتابخانه | دایرکتوری DOAJ از مجلات دسترسی آزاد |
| یادداشتها | سفرنامه میرزا صالح شامل روایتی مفصل از تاریخ غرب است. در این مقاله محتوای تاریخ نگاری این سفرنامه را کشف کرده و به این سوال پاسخ داده ایم که انگیزه، روش و نگرش تاریخ نگاری میرزا صالح چیست؟ با تحلیل موضوعی متوجه شدیم که حجم بالای تاریخ نگاری در این سفرنامه بیانگر اهمیت تاریخ چه به عنوان دانش و چه به عنوان نگرش است. میرزا صالح با ارجاعات مکرر و مفصل به تاریخ غرب کوشیده است مبانی مترقی جوامع غربی را تبیین کند. در نگرش تاریخی میرزا صالح، تحول جوامع بشری تدریجی و محصول انباشت تجربیات آنها در خروجی خاص ویژگی ها و کنش های نخبگان حاکم است. در پس مسائل تاریخی سفرنامه میرزا صالح، جامعه شناسی تاریخی- تطبیقی نهفته است که مبتنی بر تمایز میان سه الگوی جامعه است: «جامعه متمدن»، «وحشی گری» (جامعه غیر متمدن) و «جامعه متمدن». بریتانیا نمونه ای از الگوی اول است، در حالی که امپراتوری عثمانی الگوی دوم را نشان می دهد. روسیه نمونه ای از مدل سوم است. تفاوت در الگوها ناشی از فرصت و سرعت پیشرفت جامعه در آزادی، تجارت و صنعت است. از سوی دیگر به شخصیت و عزم نخبگان حاکم برای پیشبرد اصلاحات در مسیر پیشرفت مربوط می شود. ایران به الگوی عثمانی نزدیک است و راهی جز انتخاب مسیر پیشرفت برای نجات آن وجود ندارد. |
| Görüntüle | تاریخ نگری و تاریخ نگاری, 2019-12, Vol.29 (24), p.95-116 |
