نویسنده
Kudsî، Abbaskulu Ağa Bakıhanov (متولد 1208/1794 - متوفی 1262-63/1846)
تاریخ انتشار
28/04/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / دیوان ادبیات - tezkire
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
gulistan-i-irem-kudsi
تاریخ
1257/1841
یادداشتها
اثری تاریخی و زندگینامه ای که کودسی با استفاده از آثار محققان ملل مختلف مانند هرودوت، استرابون، تابری، کازوینی، کاتیپ چلبی و کارمزین تهیه کرده است (باکیخانوف، 2010: 6). باکیهانف مدت طولانی روی این اثر کار کرد (Muhtaroğlu 1993: 201). آگاهی باکیهانف از فرهنگ غرب، این اثر را هم از نظر روش و هم از نظر سبک روایت، از آثار مشابه خود در جهان شرق متمایز می کند (Yazıcı 1991: 543-544). Gülistân-ı İrem; بخش مقدمه شامل پنج فصل است که بدنه اصلی کار را تشکیل می دهد. در مقدمه، موقعیت جغرافیایی آذربایجان و داغستان، خاستگاه، زبان و سنت های مردم ساکن در اینجا توضیح داده شده است. در بخش اول، از زمان تولد اسلام تا ورود لشکریان عرب به نواحی شیروان و داغستان بحث شده است. بخش دوم به دوران ورود سپاهیان عرب به منطقه تا حمله مغول اختصاص دارد. بخش سوم از دوره مغول تا ظهور صفویان را در بر می گیرد. در فصل چهارم روند تاریخی از دوران اولیه صفویه تا مرگ نادرشاه توضیح داده شده است. در فصل پنجم، وقایع از زمان مرگ نادرشاه تا قرارداد امضا شده در روستای گلستان قره باغ روشن می شود. در بخش نتیجهگیری، علاوه بر اطلاعاتی که نویسنده درباره خود آورده است، داستان زندگی 24 شاعر، نویسنده و محقق گنجانده شده است (Akpınar 1994: 48; Bakıxanov 2010: 11-12; Bayram 2011: 114). باکیهانف اثر خود را Gülistân-ı İremadlı به فارسی آماده کرد. او برخی از بخش ها را به روسی ترجمه کرد و در روزنامه کافکاز تفلیس در سال های 1846 و 1848 منتشر کرد (Bakıxanov 2010: 8). کل این اثر برای اولین بار در سال 1926 به زبان روسی منتشر شد (Bayram 2013: 151). متن فارسی به طور کامل برای اولین بار در سال 1970 با پیشگفتاری به ترکی آذربایجانی، انگلیسی و فارسی منتشر شد (Yazıcı 1991: 544). اولین ترجمه این اثر به ترکی آذربایجانی توسط میر کافر در سال 1902 انجام شد، اما به دلیل عدم کسب مجوز از سانسور، اثر منتشر نشد. اولین بار در سال 1951 به ترکی آذربایجانی منتشر شد (Aliev 2007: 45). برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به «Kudsî, Abbaskulu Ağa Bakıhanov».فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Araş. Gör. Dr. Orhan Baldane
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Akpınar, Yavuz (1994).Azerî Edebiyatı Araştırmaları. İstanbul: Dergâh Yay.
Aliyev, Emin (2007).Abbaskulu Bakühanlı ve Ahlâk Düşüncesi. Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi.
Bakıxanov, Abbasqulu Ağa (2010).Gülüstani-İrem. Bakü: Hatun Plyus.
Bayram, Ömer (2011). “Gülistan-ı İrem’in Tezkire Kısmı”.Mustafa İsen Adına Uluslararası Sempozyum-Klasik Türk Edebiyatında Biyografi-Bildiriler. Ankara: AKM Yay. 109-120.
Bayram, Parvana (2013). “Abbaskulu Ağa Bakühanov’un Hayatı, Eserleri ve ‘Kitab-ı Askeriye’ Hikâyesi”.Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi6 (27): 145-165.
Muhtaroğlu, Vilayet (1993). “Abbasqulu Ağa Bakıxanov (Azerbaycan XIX.-XX. Yüz Yıl Türk Edebiyatı-1920’ye Kadar)”.Başlangıcından Günümüze Kadar Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi-Azerbaycan Türk Edebiyatı-III. Cilt. Ankara: Kültür Bakanlığı Yay. 200-208.
Yazıcı, Tahsin (1991). “Bâkihanlı”.İslam Ansiklopedisi.C. 4. İstanbul: TDV Yay. 543-544.
Atıf Bilgileri
Baldane, Orhan. "GÜLİSTÂN-I İREM (KUDSÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/gulistan-i-irem-kudsi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
