نویسنده
Niğdeli Kadı Ahmed (متولد 685/1286 - متوفی 698/1298)
تاریخ انتشار
09/09/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - کتاب تاریخ
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
el-veledu-s-sefik-ve-l-hafidu-l-halik-ahmed
تاریخ
733/1333
یادداشتها
کتاب تاریخ نوشته کادی احمد با ترجمه اطلاعات برخی منابع عربی به فارسی. امروزه تنها نسخه آن در کتابخانه سلیمانیه، فاتح، پ. او اثر خود را که در سال 4518 در نیغده در لژ نظام الدین احمد بن علی یافت شد در 733/1333 نوشت. اگرچه در این نسخه منحصر به فرد که توسط یوسف بن بنکار بن آلپارسلان در سال 741/1340 در آکسارای نسخه برداری شده است، نام هایی که کتاب با آن ها ارائه شده است، عمدا حذف شده است، اما از منابع و صفت های موجود می توان دریافت که این اثر به سلطان ایلخانی، ابوسعید بهادیر حنیری و ابوسعید بهادیر حنیری تقدیم شده است. کادی احمد که «سلطان علوم» و دیگران را «رعایا» می دانست و تاریخ را «شرفاترین و فصیح ترین علوم» می پذیرفت، با استادش شمس الدین مشورت کرد و به تحصیل علم تاریخ که در زمان او آوازه خود را از دست داده بود، همت گماشت. او تصمیم گرفت بر اساس راهنمایی های خداوند متعال و مشورت هایی که انجام داده بود، کتاب تاریخ بنویسد و اخبار رفت و آمد مردم و اخبار حز. او مانند سبک محمد سعی کرد با گردآوری یکی پس از دیگری (ایلتیکادی) و هماهنگ با یکدیگر (تلفیکی) آثار خود را با سبک ایجاز و هنر منحصربهفرد، در بخشهای کوتاه مطابق با لهجه احتصار، به سبکی واضح و مشخص بنویسد. کادى احمد به تحصيل تاريخ، ادبيات، تفسير، حديث پرداخت و اين اثر را که با ترجمه کتب مختلفى که به زبان عربى در زمينه هاى مختلف از قبيل کلام، فقه، عرفان و جغرافيا به زبان فارسى نوشته شده، به پنج بخش تقسيم کرد. او کار را با مقدمه ای به زبان عربی (1b-2a) و مقدمه ای مبسوط به فارسی (2b-9a) آغاز کرد. نویسنده بیان کرد که سه فصل اول اثر که در مورد تاریخ انبیاء (9الف-71ب)، تاریخ اسلام (72الف-156الف)، جغرافیای فیزیکی و آسمانی و آخرالزمان و آخرت (157b-198b) است، در واقع به یکدیگر متصل شده و یک کل را در قالب گذشته-حال تشکیل می دهند. وی گفت: دو فصل آخر که شامل مباحث بینش، طرحواره، اخلاق و فضیلت محمد (201b-256a) و الهیات (257b-298a) است، به نوعی ضمیمه سه فصل اول است. Mehmed Fuad Köprülü (1943)، Mehmet Altay Köymen (1993) و A.C.S. پایان نامه دکتری بر روی اثر معرفی و ارزیابی طاووس (2004) (Ertuğrul 2009) تهیه شد و این پایان نامه بعداً منتشر شد (Ertuğrul 2015).
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. Ali ERTUĞRUL
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Tercüme
Kaynakça
Ertuğrul, Ali (2009).Anadolu Selçukluları Devrinde Yazılan Bir Kaynak: Niğdeli Kadı Ahmed'in el-Veledü'ş-Şefîk ve'l-Hâfidü'l-Halîk'ı. Doktora Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi
Ertuğrul, Ali (2015).Niğdeli Kadı Ahmed’in el-Veledü’ş-Şefîk ve’l-Hâfidü’l-Halîk’ı (Anadolu Selçuklularına Dair Bir Kaynak). 2 C. Ankara: TTK Yay.
Köprülü, Mehmed Fuad (1943). "Anadolu Selçukluları Tarihi’nin Yerli Kaynakları".TTK Belleten, VII (25-27): 379-522.
Köymen, Mehmet Altay (1993). "Türkiye Selçukluları Tarihine Dair Yeni Bir Kaynak: el-Veledü’ş-Şefik".TTK Belgeler, XV (19): 1-22.
Peacock, A. C. S. (2004). "Ahmad of Niğde’s al-Walad al-Shafiq and the Seljuk Past".Anatolian Studies, (54): 95-107.
Atıf Bilgileri
ERTUĞRUL, Ali. "EL-VELEDÜ'Ş-ŞEFÎK VE'L-HÂFİDÜ'L-HALÎK (AHMED)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/el-veledu-s-sefik-ve-l-hafidu-l-halik-ahmed. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
