نویسنده
تعزیر تبریزی (متوفی 1060/1650 - ö. 1129/1716-1717)
تاریخ انتشار
19/11/2021
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - اشعار
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
kulliyat-te-sir-i-tebrizi
تاریخ
?
یادداشتها
اثر تسیر مشتمل بر تمام اشعار اوست. قدیمی ترین نسخه خطی این اثر پیش از مرگ شاعر تدوین شده است. اشعار نویسنده بی نقص، حاوی مضامین تازه و منعکس کننده سبک شاعران اخیر است. تسیر این اشعار را برای حکیم الممالک شیخ حسین شوهرت در شاهچیان آباد فرستاد و به همین مناسبت بسیاری از شاعران ساکن هند از او بهره بردند. کلیات تسیر شامل بخشهای زیر است: 1- کسعید: توحید، اسلام، تشیع، درباره امامان، سلاطین و وزیران صفوی، نعت و افسانهها. مؤلف در قصیده های خود از سعدی شیرازی، انوری ابیوردی، هاکانی شیروانی، نذیری نیشابوری پیروی کرده و در دو قصیده از شاه سلیمان و در یک قصیده از وزیر او ستایش کرده است. او با قصیدههای شاعرانی چون «تسیر»، «حکانی شیروانی»، «ظهیر فریابی»، «سلمان ساوِیسی» و «انوری ابیوردی» قرائتهایی سروده است. در قصیده ها مفاهیم اخلاقی، مذهبی و فرقه ای گنجانده شده بود که از نظر فصاحت و بلاغت قوی است. 2-ترکیب بند: نویسنده دارای دو بند ترکیبی است که اولی شامل هفده بند و دومی شامل هشت بند می باشد. نویسنده که در هر دو بند از کاشانی باشکوه پیروی می کند، واقعه کربلا را به گونه ای رقت انگیز بیان کرده است. 2- جهاننوما: در این مثنوی از ائمه و میر محمد باکر داماد ستایش شده و باغهای انگور و کاخهای ناحیه فروهآباد اصفهان شرح داده شده است. این اثر به تقلید از مثنوی Mahzenü'l-Esrâradlı نظامی Gencevî نوشته شده است. 3-Minhâcü'l-Mi'râc: کار هرز. درباره معراج پیامبر است. 4- داووتول عاشیقین: در این مثنوی نام برخی از استادان موسیقی آن دوره آمده است که در مورد عشق، عاشق، معشوق، مجالس شرب خوری و شادی است. 5- گلزاری سعادت: در این مثنوی باغات انگور و بناهای محله سعادت آباد اصفهان شرح داده شده است. 6- سمره الحکاب: بیان شده است که اخلاق نیک در زندگی اجتماعی چه چیزی برای مردم به ارمغان می آورد. این اثر با تقلید از اثر نظامی Gencevî به نام Heft Peyker نوشته شده است. 7- Hüsn-i ttifâk: نویسنده در مورد آب و هوای شهر تفت و آثار عمومی خود در شهر یزد صحبت کرده است. 8-میمنه نامه: در باب اخلاق نیکو و زیبایی آداب است که شاهنامه آن را نوشته است. 9- غزالیات: استعاره های جدید و کلمات لطیف فراوانی در این اثر نویسنده وجود دارد. غزل تسیر متاثر از حافظ شیرازی، صائب تبریزی، اسیر اصفهانی، طالب امولی، نذیری نیشابوری بود و به غزلیات عرفی شیرازی، سلیم تهرانی فیگانی، و فیژیبینی پاسخ می داد. شیرازی. غزلیات تسیر دارای مضامین مذهبی، معنوی، اخلاقی، اجتماعی و عشقی است. 10- رباعیات: 11- کیتاات طریحی: در این بخش، مرگ برخی از افراد و تاریخ به سلطنت رسیدن آنها بیان شده است. 12- اشعار ترکی: از قصیده، مصراع های تاریخی، مثنوی، ترک بند، مرعباس و غزل تشکیل شده است. تأثیر فضولی و نوایی در اشعار ترکی نویسنده به چشم می خورد. سخنان تسیر که اشعار خود را به سبک سبک هندی می سرود یکنواخت نیست. برخی از شعرهای او دارای مضامین و مفاهیم بسیار زیبا، ساده، شاعرانه و برخی از شعرهای او دارای مضامین بسیار خشک، بی اساس، ضعیف، پیچیده، پیچیده و منفور است. این اثر شامل هنرهای ادبی، مسائل بی اهمیت، ریز و سطحی و بسیاری از مضامین فلسفی و معنوی است. تأثیر نظامی در مثنویهای تسیر دیده میشود که نظامی گنجوی را در اشعار خود از سعدی شیرازی محترمتر میدانست. اثر منتشر شد. (Celâlî 1373) برای شرح حال شاعر ر.ک. “Te’sîr-i Tebrîzî”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Celâlî, Emîn Paşa (1373).Dîvân-i Muhsin Te’sîr-i Tebrîzî.Tahran: Merkez-i Neşr-i Dânişgâhî.
Eclâlî, Emîn Paşa (1374). “İşârât-i Târîhî-i Şehr-i Isfahân der Dîvân-i Mîrzâ Muhsin Te’sîr-i Tebrîzî Şâ’ir-i Muâsır-i Şâh Süleymân ve Şâh Sultân Hüseyin-i Safevî”.Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tebrîz(153/154): 1-14.
Ensârî, Alî Mîr (1385) “Te’sîr-i Tebrîzî”.Dânîşnâme-i Bozorg-i İslâmî.C. 14.Tahran: Merkez-i Dâiretü’l-Maârif-i Bozorg-i İslâmî. 205-206.
Hüseyin-i Nahcivânî (1327). “Mîrzâ Muhsin-i Tebrîzî Mutehallis be Te’sîr”.Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tebrîz (1/): 47-52.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "KÜLLİYÂT (TE’SÎR-İ TEBRÎZÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kulliyat-te-sir-i-tebrizi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
