نویسنده
عینی، آنتپلی (د. 1180/1766 - ö. 1253/1837)
تاریخ انتشار
06/02/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - اشعار
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
farsca-divance-ayni
تاریخ
1258/1842
یادداشتها
این اثر متشکل از اشعار فارسی آئینی است. دیوانچه فارسی آئینی در مجموع از 444 دوبیتی تشکیل شده است. این اثر شامل 4 قصیده، 32 غزل، 2 تحمیس، 2 بیت و 1 مطلب است. اولین کاسید، شوکتی بوهاریه به عنوان قرینه و در مدح سلطان محمود است. قصیده دوم به مناسبت داماد شدن سایت پاشا سلطان محمود در سال 1252 است. سومین قصیده سوریه است که برای مراسم ختنه پسر داوود پاشا والی سابق بغداد در سال 1249 برگزار شده است. آخرین قصیده مهدیه ای در ستایش سلطان محمود عبادت و عبادالعوضه ایران است. خان. 15 غزل از 32 غزل دیوانچه بیت است. اینها عبارتند از Şevket-i Buharî (6)، Bedil (4)، Saib-i Tebrizi (3)، İsmet-i Buharî (1)، Hoca Neşet (1). غزل دوم به سلم، بیدیل و پرتف و غزل بیست و سوم به بیدل و شوکتی بوهاری است. نام شاعران عثمانی هوکا نشیت و پرتف در عناوین غزلیات نذیره آمده است. اولی از تهمیه ها غزلی از شیخ حلیت است که به صورت مطرب است. دومی به صورت تهمیس برای غزلی از یاووز سلطان سلیم است. بیشتر اشعار فارسی آئینی ابیاتی از شوکت است. قابل توجه است که درک نظیر در این اشعار فارسی تغییر کرده است. در حالی که شرایط لازم برای نظیر بودن را می توان متر، قافیه، ردیف و وحدت موضوع برشمرد، تنها ارتباط شعری که برای سرودن به نظیر بیان شده و شعر ناظری در اشعار فارسی عینی، وحدت متر و ردیف است. در واقع، عینی در آخرین دوبیتی از غزل دوم خود می گوید که او و سلام، بیدل و پرتف، قرینه هایی برای یک غزل نوشتند و «به خاطر یک دانه شبنم» با هم دوست شدند. در اینجا تعبیر «دانه شبنم» اشاره به ماده بی ارزشی دارد که غیر از شعری که ممکن است سروده باشند ارزش چندانی ندارد و با تأثیری اندک از بین می رود. آینی اهل آنتپ که خود را نکشی و سلوتی معرفی می کرد، باید با عشق به مولانا و مولوی تصمیم به مولوییسم گرفته باشد. در میان شاعران متاخر که به فارسی شعر می سرایند، جایگاه مهمی دارد، زیرا به محافل مولوی به ویژه شیخ گالیب و پرطو نزدیک است. دیوانچه در 38-65 مجلد Ayni Külliyatı است که در 1258/1842 منتشر شده است. در میان صفحات است. دیوانچه فارسی آینی (Aksoyak 2016) منتشر شد. برای شرح حال شاعر ر.ک. «آینی، آنتپلی». فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Ismail Aksoyak
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Aksoyak, İ. Hakkı(1990).Aynî Dîvânı. AÜ. DTCF. Lisans Tezi. BT. 976 Ede. Ankara.
Aksoyak, İ. Hakkı (2016). "Antepli Aynî’nin Farsça Dîvânı".Hikmet- Akademik Edebiyat Dergisi [ Journal of Academic Literature ] Prof. Dr. Mine Mengi Özel Sayısı -Yıl 2. Sayı 5. 2016.343-443.
Arslan, Mehmet (1996). “Yeniçeriliğin Kaldırılmasına Dair Edebî Bir Metin: Aynî’nin Manzum Nusretnamesi”.Türklük Bilimi Araştırmaları,13-56.
Arslan, Mehmet (2004).Antepli Aynî Divanı.İstanbul. Kitapevi Yayınları.
Divan-ı Aynî.Millet Kütüphanesi. Manzum. 309.
Dîvân-ı Belâgat-unvân-ı Aynî (1258).İstanbul.
Atıf Bilgileri
Aksoyak, ismail. "FARSÇA DÎVÂNÇE (AYNÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/farsca-divance-ayni. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
