نویسنده
شوکری، یوسف شوکری (متوفی ?/?-ö. 1292/1876)
تاریخ انتشار
30/12/2022
موضوع
ادبیات تکیه - تفسیر
نوع
كتاب
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
serh-i-usuli-l-hadis-i-li-davudi-l-karsi-ala-risaleti-l-birgivi-sukri-tees-1362
تاریخ
1251/1835
یادداشتها
شرحی که داوود کارسی (متوفی 1160/1747) به عربی بر اثر بیرگیوی (متوفی 981/1573) با عنوان Risâle fî usûli'l-hadî، و حاشیه نویسی به عربی توسط یوسف شوکری نوشته است. مؤلف کار خود را در سال 1251/1835 در مصر به پایان رساند. این اثر در تاریخ 11 Cemâziye'l-ûlâ 1293/1876 در استانبول Matbaa-i Âmire چاپ شده و در کتابخانه سلیمانیه İzmirli İsmail Hakkı مجموعه شماره 450 به ثبت رسیده است. در این اثر مختصر که حاوی مفاهیم اساسی حدیث است، عناوین روشنی وجود ندارد. متن اصلی داخل پرانتز است. یوسف شوکری کل متن را با همان شدت حاشیه نویسی نکرده است. توضیحات او بیشتر در مورد موضوعاتی است که فکر می کند به اندازه کافی درک نشده اند. گاهی به این بسنده می کرد که معنای یک کلمه، اثر یک نویسنده یا نویسنده اثر را به طور مختصر بنویسد. یوسف شوکری شرح خود را با گفتن بسم الله و حمد و ثنای خداوند آغاز می کند. اولین مسئله ای که در مورد حدیث ذکر شد، تعریف اصطلاح حدیث است. توضیح تکریر و عناصر مشابه موجود در متن، تعریف. با شرح اصطلاحاتی مانند محدث و حافظ ادامه می یابد. سپس احادیث مرفوع، موکوف و مکتوع می آید که با توجه به منبع خود از انواع حدیث هستند. پس از تعريف مفهوم سنند و توضيحات مربوط به آن، بر عبارات حديث معتسل، مُنكتّي، مَلَك، مرسل، معدّل، مُدِلّس با توجه به مقام سنّد تأكيد شده است. پس از اقسام ضعیف حدیثی مانند شذ، معلل و منکر، بحث تقسیم حدیث از نظر صحت آن بیان شده است. شرایطی که یک راوی هنگام پردازش یک حدیث صحیح باید داشته باشد ذکر شده است; در این زمینه به اقسام حدیثی مانند موزوع و حسن نیز اشاره شده است. مفاهیمی مانند عزیز، غریب، معروف، فرد نیز در کار گنجانده شده است. در پایان به برخی از مسائل مهم و ظریف حوزه مربوط به روایات شذ، منکر، صحیح، ضعیف اشاره شده است. این نویسنده که گفته می شود از دوران کودکی عشق خالصانه به پیامبر داشته است، اثر خود را در مورد حز. با فرستادن صلوات بر خاندان و اصحاب پیامبر(ص) و نسل های پس از آن حضرت به پایان رساند. در پایان کار، یوسف شوکری نیز عریضه ای عربی آورد که در آن پیامبر را شفیع قرار داد. حاشیه نویسی یوسف شوکری البته بر اساس تفسیر داوود کارسی بر کار بیرگیوی شکل گرفته است. تا حدودی به همین دلیل است که درباره برخی مسائل از جمله عدالت اصحاب توضیحات نسبتاً بیشتری ارائه کرده است. از سوی دیگر، استناد وی به نمونه احادیث در برخی موضوعات و ارزیابی صحت آنها از ویژگی های بارز مشروحات وی است. علاوه بر این، چنین برداشت میشود که یوسف شوکری تقریباً در همه مسائل همان دیدگاههای داوود کارسی را داشته است. با این حال او نسبت به موضوعاتی که در مورد آنها کمی متفاوت فکر می کرد نیز اعتراض خود را بیان کرد. این اثر از آن جهت حائز اهمیت است که یکی از تألیفات روش حدیثی است که در آخرین دوره های امپراتوری عثمانی نوشته شده است. اما با توجه به علم الحدیث ابن صلاح (متوفی 643/1245) و برخی تفاسیر بر آن که از نقاط گسست روش حدیثی بوده و محتوای آثاری را که بعداً به نگارش در آمده است، شکل داده است، باید توجه داشت که مجموعۀ مذکور دربرگیرنده بسیاری از موضوعاتی است که در آن مباحث به اندازه کافی مورد بررسی قرار نگرفته است. نکته ای هست که باید در مورد کار با آن تماس گرفت. نکته دیگر این است که در تعلق اثری به نام Risâle fî usûli'l-hadisi که گمان می رود اصل آن به بیرگیوی است، تردیدهایی وجود دارد. این اثر با نگارش تفسیر داوود کارسی بر سر زبان ها افتاد. قبلاً در هیچ کتاب تاریخی نیامده است. اگرچه داوود کارسی اظهاراتی کرد و اظهار داشت که این رساله متعلق به بیرگیوی است، یوسف شوکری گفت که داوود کارسی گفت: "این من و شاگردانم را قانع نکرد." او جمله مربوط به تعلق رساله به Birgivî را فهمید. اما توضیح بیشتری نداد. برای حل این مسئله تعلق به مطالعات دقیق تری نیاز است. هیچ مطالعه ای وجود ندارد که فقط روی کار تمرکز کند. با این حال، ابراهیم سایلان (2008) پایان نامه ای با محوریت انتقال و ارزیابی احادیثی که یوسف شوکری در آثار خود به کار برده بود، تهیه کرد و مقاله ای (2020) از این پایان نامه را نوشت. برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به “Şükrî, Yûsuf Şükrî”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Araş. Gör. Münevver Tiyek
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Tercüme
Kaynakça
Altuntaş, Mustafa Celil (2019). “Risâle fi Usûli’l-Hadîs’in İmam Birgivî’ye Aidiyeti”.Balıkesirli Bir İslam Âlimi: İmam Birgivî. 2: 345-350.
Saylan, İbrahim (2008).Yûsuf Sükrü Harpûtî ve Eserlerinin Hadîs Açısından Değeri. Yüksek Lisans Tezi. Elazığ: Fırat Üniversitesi.
Saylan, İbrahim (2020).“Yûsuf Şükrü Harpûtî’nin Hayatı ve Eserleri”.Fırat Üniversitesi Harput Araştırmaları Dergisi7(13): 87-123.
Yusuf Şükrî Harpûtî (1293).Şerh-i Usûli’l-Hadîs-i li Dâvûdi’l-Karsî ‘Alâ Risâleti’l-Birgivî. İzmirli İsmail Hakkı. No: 450.
Atıf Bilgileri
Tiyek, Münevver. "ŞERH-İ USÛLİ’L-HADÎS-İ Lİ DÂVÛDİ’L-KARSÎ ‘ALÂ RİSÂLETİ’L-BİRGİVÎ (ŞÜKRÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/serh-i-usuli-l-hadis-i-li-davudi-l-karsi-ala-risaleti-l-birgivi-sukri-tees-1362. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
