MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)

Name: MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)
Author: Sadri Maksudi Arsal (متولد 5 اوت 1879 - درگذشت 20 فوریه 1957)

عنوان	MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)
نویسنده	Sadri Maksudi Arsal (متولد 5 اوت 1879 - درگذشت 20 فوریه 1957)
تاریخ انتشار:	16/04/2022
موضوع	ادبیات ترکی در دوره نوسازی - رمان
نوع	كتاب
زبان	نامشخص
دیجیتال	خیر
نسخه خطی	خیر
کتابخانه:	فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت	maiset-sadri-maksudi-arsal-tees-1402
تاریخ	1899
یادداشت‌ها	رمان تاتاری نوشته صدری ماکسودی. این تنها اثر ادبی شناخته شده مکسودی است. نویسنده دلیل نگارش رمان را اینگونه توضیح می دهد: «من از جمله کسانی بودم که فهمیدم گویش کازانی حق دارد در میان زبان های ترکی زبان ادبی باشد و خلق ادبیات به این زبان شرط بزرگ و گام مهمی در پیشرفت ملی ماست. او در مقدمه توضیح می دهد که چاپ اول به دلیل آتش سوزی بزرگی که در سال 1902 در کازان رخ داد نتوانست به تعداد کافی دست پیدا کند و به همین دلیل تصمیم گرفتند این اثر را تجدید چاپ کنند. دختر صدری ماکسودی، آدیله آیدا، بیان می‌کند که آیااز ایشکی و صدری ماکسودی که در مدرسه با هم دوست بودند و به ادبیات علاقه داشتند، سعی می‌کردند مخفیانه از یکدیگر رمان بنویسند و صدری مکسودی Maişet را نوشته و به پایان رسانده است. هالیت افندی، شخصیت اصلی مایشت، فردی با ثروت فراوان است که در شهر ک به تجارت چرم می پردازد و به دلیل ثروتش، هر کجا که می رود مورد احترام است و به او گوش می دهند. حلیت افندی به مدرسه محله خود کمک مالی می کند و به همین دلیل احساس می کند که حق دارد در امور مدرسه دخالت کند. با اینکه تحصیلات ندارد، اما در گفت‌وگوهای آموزشی شرکت می‌کند و در هر فرصتی توضیح می‌دهد که با نوآوری در آموزش و پرورش مخالف است. حلیت افندی که مخالف انواع بدعت هاست کاملا طرفدار باستان گرایی است. بزرگترین شانس حلیت افندی این است که با حلیمه ابیستای ازدواج کرد. حلیمه ابیستای زنی زیبا، پاکدامن و با اخلاق از خانواده ای ثروتمند است. او یک پسر به نام فاتح و یک دختر به نام هادیه دارد. وقتی حلیت افندی شصت ساله شد، با اینکه همسرش حلیمه ابیستای زنده است، قصد دارد زن دوم بگیرد. حسین افندی زنی به نام محروی را به عنوان واسطه نزد رابعه، دختر جوانی می فرستد. وقتی مادر رابعه، لطیفه ابیستای، متوجه می شود که ماهروی توسط هلیت افندی فرستاده شده است، خوشحال می شود و فکر می کند که آنها به دخترش برای پسرش فاتح علاقه دارند. اما حلیت افندی رابعه جوان را برای خود می خواهد. لطیفه ابیستای با این موضوع مخالف است. پدر رابعه، حسین افندی، پول را بسیار دوست دارد و این پیشنهاد را می پذیرد زیرا فکر می کند اگر دخترش با هالیت افندی ازدواج کند ثروتمندتر می شود. خانواده حلیت افندی خیلی زود متوجه این وضعیت می شوند. فاتح، جوان تحصیلکرده ای که به زبان روسی و تاتاری نیز خوب صحبت می کند و به ترکی عثمانی می خواند و می نویسد، از اینکه پدرش قصد داشت دختر جوانی را به عنوان همسر دوم بگیرد و این دختر رابعه بود، بسیار ناراحت است. فاتح با رابعه که یک سال و نیم پیش به دیدار خواهرش هادیه آمده بود با رابعه آشنا شد و از او خوشش آمد. او نامه ای به رابعه نوشت و احساسات خود را توضیح داد و از او پاسخ مثبت گرفت. دو جوان مکاتبه کرده و با هم آشنا می شوند. با شنیدن خبر خواستگاری پدرش برای رابعه، فاتح نامه ای به رابعه می نویسد و از او می خواهد که در مقابل پدرش مقاومت کند و بگوید که نمی خواهد ازدواج کند. وقتی سفیر جواب مثبت داد، رابعه نامه ای به فاتح نوشت. او توضیح می دهد که مادرش با این ازدواج موافقت نکرده است، اما آنها نمی توانند کاری انجام دهند. فاتح بر اساس این نامه سه نامه می نویسد. نامه اول به رابعه و نامه دوم به حسین افندی و نامه سوم به حجه. در روز عروسی، حجه به خانه حسین افندی می آید و آنچه را که فاتح در نامه به او نوشته است را به او می گوید و از ازدواج حلیت افندی و رابعه جلوگیری می کند. در همین هفته فاتح و رابعه در یک عروسی بزرگ با هم ازدواج می کنند. حلیت افندی با عصبانیت از اینکه نمی تواند رابعه را بگیرد، سر همه در خانه فریاد می زند. حلیمه ابیستای و هادیه از خانه خارج می شوند و به فاتح و رابعه می روند. حلیت افندی تنها می ماند. بعد از مدتی مریض می شود. فاتح هر روز به دیدن پدرش می آید، هادیه به خانه برمی گردد. دو پسر از پدرشان مراقبت می کنند. حلیت افندی با بیان اینکه زمان زیادی برای او باقی نمانده است می خواهد از حلیمه ابیستای طلب بخشش کند. قبل از مرگ با حلیمه ابیستای خداحافظی می کند و دوباره ازدواج می کند. او در بستر مرگ به فرزندانش نصیحت می کند. پس از مرگ هلیت افندی، فاتح و رابعه به خانه پدری خود نقل مکان می کنند. فاتح و رابعه یک پسر دارند. فاتح نام پسرش را رشید می گذارد. راشیت خوش شانس است که پدر و مادری با اخلاق و رفتار خوب مانند فاتح و رابعه دارد. از آنجایی که در چنین خانواده ای بزرگ می شود، فردی خوش اخلاق و خوش اخلاق خواهد بود. در مرکز رمان Maişe، رسم پیر و ثروتمند گرفتن یک دختر جوان به عنوان همسر دوم توسط هالیت افندی مورد انتقاد قرار گرفته است. در این اثر توضیح داده شده است که مدارس فاسد هستند، پسران و دخترانی که توسط معلمان جاهل و اوستاسیک ها تربیت می شوند، جاهل می مانند و فاقد ادب هستند. توجه به اهمیت مدرن سازی در آموزش، آموزش دختران و آزادی دختران در انتخاب همسرشان جلب می شود. بر اهمیت تربیت و اخلاق نیک مادر در تربیت فرزندان تاکید می شود. حلیت افندی ثروتمند اما نادان است. طرفدار کهنه و مخالف نوآوری در تجارت، آموزش و همه عرصه های زندگی است. فاتح از مادرش حلیمه ابیستای تربیت خوبی می گیرد. اگرچه در ابتدا به خاطر پدرش که به تحصیل اهمیتی نمی داد به دست معلمی نیمه نادان و بد افتاد، اما به لطف معلمش به نام کمیل به سبک جدید آموزش دید. در رمان Maişetro که متعلق به دوره‌ای است که درگیری‌های کادمیستی و جدیدی در میان مسلمانان روسیه رخ می‌دهد، گویی شخصیت فاتح به باستان‌گرایان مخالف آموزش روسی با این فکر پاسخ می‌دهد که باعث روسی شدن می‌شود. فاتح یک جوان تاتار است که با وجود یادگیری زبان روسی و دنبال کردن روزنامه ها و مجلات روسی هویت ملی و مذهبی خود را حفظ کرده است. فاتح رابعه را به خواندن و نوشتن تشویق می کند. در پایان رمان تاکید شده است که رشید بچه بسیار خوش شانسی است. آمده است که برای بزرگ شدن رشید در آینده، عالم بودن پدرش فاتح کافی نیست و بر مادرش رابعه بیشتر از فاتح، عالم و خوش اخلاق لازم است. مایشت با امضای صدرالدین بن ملا نظام الدین مقصودی منتشر شد. چاپ اول در سال 1900 و چاپ دوم در سال 1914 منتشر شد. صدری ماکسودی در مقدمه چاپ دوم Maişet با حروف عربی، که توسط چاپخانه Vakıt در اورنبورگ در سال 1914 تهیه شده است، بیان می کند که او این رمان را در سنین جوانی نوشته است. ببینید. “صدری ماکسودی”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Dr. Öğr. Üyesi Ayşen Uslu
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Ayda, Adile (1991).Sadri Maksudi Arsal.Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. Bayramlı, Ayşen Uslu (2007). “Sadri Maksudi’nin Ölümünün 50. Yılı Anısına: Sadri Maksudi’nin Hayatı ve Maksudi’nin Az Bilinen ‘Maişet’ Romanı Hakkında”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, (17): 101-109. Maksudi, Sadreddin bin Molla Nizameddin (1914).Maişet. Orenburg: Vakıt Matbaası. Remi, İsmail (1993). “Maksudi”.Tatarstan, (6): 81-82.
Atıf Bilgileri	Uslu, Ayşen. "MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/maiset-sadri-maksudi-arsal-tees-1402. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

مشاهده در منبع فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی - موتور جستجوی نسخه های خطی عثمانی

فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی

MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)

نویسنده Sadri Maksudi Arsal (متولد 5 اوت 1879 - درگذشت 20 فوریه 1957)

تاریخ انتشار 16/04/2022

موضوع ادبیات ترکی در دوره نوسازی - رمان

نوع كتاب

زبان نامشخص

دیجیتال خیر

نسخه خطی خیر

کتابخانه فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی

شماره ثبت maiset-sadri-maksudi-arsal-tees-1402

تاریخ 1899

یادداشت‌ها رمان تاتاری نوشته صدری ماکسودی. این تنها اثر ادبی شناخته شده مکسودی است. نویسنده دلیل نگارش رمان را اینگونه توضیح می دهد: «من از جمله کسانی بودم که فهمیدم گویش کازانی حق دارد در میان زبان های ترکی زبان ادبی باشد و خلق ادبیات به این زبان شرط بزرگ و گام مهمی در پیشرفت ملی ماست. او در مقدمه توضیح می دهد که چاپ اول به دلیل آتش سوزی بزرگی که در سال 1902 در کازان رخ داد نتوانست به تعداد کافی دست پیدا کند و به همین دلیل تصمیم گرفتند این اثر را تجدید چاپ کنند. دختر صدری ماکسودی، آدیله آیدا، بیان می‌کند که آیااز ایشکی و صدری ماکسودی که در مدرسه با هم دوست بودند و به ادبیات علاقه داشتند، سعی می‌کردند مخفیانه از یکدیگر رمان بنویسند و صدری مکسودی Maişet را نوشته و به پایان رسانده است. هالیت افندی، شخصیت اصلی مایشت، فردی با ثروت فراوان است که در شهر ک به تجارت چرم می پردازد و به دلیل ثروتش، هر کجا که می رود مورد احترام است و به او گوش می دهند. حلیت افندی به مدرسه محله خود کمک مالی می کند و به همین دلیل احساس می کند که حق دارد در امور مدرسه دخالت کند. با اینکه تحصیلات ندارد، اما در گفت‌وگوهای آموزشی شرکت می‌کند و در هر فرصتی توضیح می‌دهد که با نوآوری در آموزش و پرورش مخالف است. حلیت افندی که مخالف انواع بدعت هاست کاملا طرفدار باستان گرایی است. بزرگترین شانس حلیت افندی این است که با حلیمه ابیستای ازدواج کرد. حلیمه ابیستای زنی زیبا، پاکدامن و با اخلاق از خانواده ای ثروتمند است. او یک پسر به نام فاتح و یک دختر به نام هادیه دارد. وقتی حلیت افندی شصت ساله شد، با اینکه همسرش حلیمه ابیستای زنده است، قصد دارد زن دوم بگیرد. حسین افندی زنی به نام محروی را به عنوان واسطه نزد رابعه، دختر جوانی می فرستد. وقتی مادر رابعه، لطیفه ابیستای، متوجه می شود که ماهروی توسط هلیت افندی فرستاده شده است، خوشحال می شود و فکر می کند که آنها به دخترش برای پسرش فاتح علاقه دارند. اما حلیت افندی رابعه جوان را برای خود می خواهد. لطیفه ابیستای با این موضوع مخالف است. پدر رابعه، حسین افندی، پول را بسیار دوست دارد و این پیشنهاد را می پذیرد زیرا فکر می کند اگر دخترش با هالیت افندی ازدواج کند ثروتمندتر می شود. خانواده حلیت افندی خیلی زود متوجه این وضعیت می شوند. فاتح، جوان تحصیلکرده ای که به زبان روسی و تاتاری نیز خوب صحبت می کند و به ترکی عثمانی می خواند و می نویسد، از اینکه پدرش قصد داشت دختر جوانی را به عنوان همسر دوم بگیرد و این دختر رابعه بود، بسیار ناراحت است. فاتح با رابعه که یک سال و نیم پیش به دیدار خواهرش هادیه آمده بود با رابعه آشنا شد و از او خوشش آمد. او نامه ای به رابعه نوشت و احساسات خود را توضیح داد و از او پاسخ مثبت گرفت. دو جوان مکاتبه کرده و با هم آشنا می شوند. با شنیدن خبر خواستگاری پدرش برای رابعه، فاتح نامه ای به رابعه می نویسد و از او می خواهد که در مقابل پدرش مقاومت کند و بگوید که نمی خواهد ازدواج کند. وقتی سفیر جواب مثبت داد، رابعه نامه ای به فاتح نوشت. او توضیح می دهد که مادرش با این ازدواج موافقت نکرده است، اما آنها نمی توانند کاری انجام دهند. فاتح بر اساس این نامه سه نامه می نویسد. نامه اول به رابعه و نامه دوم به حسین افندی و نامه سوم به حجه. در روز عروسی، حجه به خانه حسین افندی می آید و آنچه را که فاتح در نامه به او نوشته است را به او می گوید و از ازدواج حلیت افندی و رابعه جلوگیری می کند. در همین هفته فاتح و رابعه در یک عروسی بزرگ با هم ازدواج می کنند. حلیت افندی با عصبانیت از اینکه نمی تواند رابعه را بگیرد، سر همه در خانه فریاد می زند. حلیمه ابیستای و هادیه از خانه خارج می شوند و به فاتح و رابعه می روند. حلیت افندی تنها می ماند. بعد از مدتی مریض می شود. فاتح هر روز به دیدن پدرش می آید، هادیه به خانه برمی گردد. دو پسر از پدرشان مراقبت می کنند. حلیت افندی با بیان اینکه زمان زیادی برای او باقی نمانده است می خواهد از حلیمه ابیستای طلب بخشش کند. قبل از مرگ با حلیمه ابیستای خداحافظی می کند و دوباره ازدواج می کند. او در بستر مرگ به فرزندانش نصیحت می کند. پس از مرگ هلیت افندی، فاتح و رابعه به خانه پدری خود نقل مکان می کنند. فاتح و رابعه یک پسر دارند. فاتح نام پسرش را رشید می گذارد. راشیت خوش شانس است که پدر و مادری با اخلاق و رفتار خوب مانند فاتح و رابعه دارد. از آنجایی که در چنین خانواده ای بزرگ می شود، فردی خوش اخلاق و خوش اخلاق خواهد بود. در مرکز رمان Maişe، رسم پیر و ثروتمند گرفتن یک دختر جوان به عنوان همسر دوم توسط هالیت افندی مورد انتقاد قرار گرفته است. در این اثر توضیح داده شده است که مدارس فاسد هستند، پسران و دخترانی که توسط معلمان جاهل و اوستاسیک ها تربیت می شوند، جاهل می مانند و فاقد ادب هستند. توجه به اهمیت مدرن سازی در آموزش، آموزش دختران و آزادی دختران در انتخاب همسرشان جلب می شود. بر اهمیت تربیت و اخلاق نیک مادر در تربیت فرزندان تاکید می شود. حلیت افندی ثروتمند اما نادان است. طرفدار کهنه و مخالف نوآوری در تجارت، آموزش و همه عرصه های زندگی است. فاتح از مادرش حلیمه ابیستای تربیت خوبی می گیرد. اگرچه در ابتدا به خاطر پدرش که به تحصیل اهمیتی نمی داد به دست معلمی نیمه نادان و بد افتاد، اما به لطف معلمش به نام کمیل به سبک جدید آموزش دید. در رمان Maişetro که متعلق به دوره‌ای است که درگیری‌های کادمیستی و جدیدی در میان مسلمانان روسیه رخ می‌دهد، گویی شخصیت فاتح به باستان‌گرایان مخالف آموزش روسی با این فکر پاسخ می‌دهد که باعث روسی شدن می‌شود. فاتح یک جوان تاتار است که با وجود یادگیری زبان روسی و دنبال کردن روزنامه ها و مجلات روسی هویت ملی و مذهبی خود را حفظ کرده است. فاتح رابعه را به خواندن و نوشتن تشویق می کند. در پایان رمان تاکید شده است که رشید بچه بسیار خوش شانسی است. آمده است که برای بزرگ شدن رشید در آینده، عالم بودن پدرش فاتح کافی نیست و بر مادرش رابعه بیشتر از فاتح، عالم و خوش اخلاق لازم است. مایشت با امضای صدرالدین بن ملا نظام الدین مقصودی منتشر شد. چاپ اول در سال 1900 و چاپ دوم در سال 1914 منتشر شد. صدری ماکسودی در مقدمه چاپ دوم Maişet با حروف عربی، که توسط چاپخانه Vakıt در اورنبورگ در سال 1914 تهیه شده است، بیان می کند که او این رمان را در سنین جوانی نوشته است. ببینید. “صدری ماکسودی”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Dr. Öğr. Üyesi Ayşen Uslu

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Ayda, Adile (1991).Sadri Maksudi Arsal.Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları. Bayramlı, Ayşen Uslu (2007). “Sadri Maksudi’nin Ölümünün 50. Yılı Anısına: Sadri Maksudi’nin Hayatı ve Maksudi’nin Az Bilinen ‘Maişet’ Romanı Hakkında”. Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 10, (17): 101-109. Maksudi, Sadreddin bin Molla Nizameddin (1914).Maişet. Orenburg: Vakıt Matbaası. Remi, İsmail (1993). “Maksudi”.Tatarstan, (6): 81-82.

Atıf Bilgileri Uslu, Ayşen. "MAİŞET (SADRİ MAKSUDİ ARSAL)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/maiset-sadri-maksudi-arsal-tees-1402. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].