نویسنده
میرزا فتحعلی آهوندزاده (متوفی 1812 - وفات 10 مارس 1878)
تاریخ انتشار
04/06/2022
موضوع
ادبیات ترکی در دوره نوسازی - نقد
نوع
كتاب
زبان
نامشخص
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
kritika-mirza-fethali-ahundzade-tees-1316
تاریخ
1871
یادداشتها
مقاله انتقادی میرزا فتحعلی آهوندزاده که در سال 1871 به زبان فارسی در تفلیس نوشته شده است. نام کامل اثر «کریتیکا درباره نمایشنامههای میرزا آقا» است. نویسنده در این مقاله به بیان نظرات خود در مورد چهار نمایشنامه ای که میرزا آقا نمایشنامه نویس ایرانی برایش فرستاده است. این چهار نمایشنامه مورد نقد آهوندزاده از نظر نشان دادن افکار و عقاید او درباره تئاتر حائز اهمیت است. آخوندزاده در ابتدای این مقاله ابتدا از زحمات میرزا آقا نمایشنامه نویس ایرانی تقدیر و برای او آرزوی سلامتی می کند. سپس نویسنده تئاتر را «علم شریف» معرفی کرده و تئاتر را تعریف می کند. نمایشنامه های میرزا آقا را یکی یکی بررسی می کند و کمبودها را بیان می کند. اولاً به گفته اهنودزاده، از آنجایی که نمایشنامه ها برای همگان تماشا خواهند شد، نباید سخنان و رفتارهای رکیک و شرم آور در نمایش ها وجود داشته باشد. به همین دلیل است که توالت ها و ناخالصی ها و ... در شرف هانپیه میرزا آقا. او می گوید باید این گونه کلمات را از نمایشنامه حذف کرد. به گفته وی نام تک تک افراد نمایشنامه ها در ابتدا باید نوشته شود. در واقع، افرادی هستند که نامشان در باشگاه شارف نوشته نشده است. هنر نمایش باید اخلاق مردم را ارتقا دهد و نمایشنامه ها مثال زدنی باشد. آهوندزاده خواستار تغییر نام نمایشنامه کووکهب و دهباشی قاسم نوشته میرزا آقا به سرخوششت ای دَهباشی قاسم و کوکب است و بیان می کند که اگرچه این نمایشنامه بسیار خوب نوشته شده است، اما برای بازیگری مناسب نیست، و ذکر آن در شرایط مناسب است. نمایشنامه آهوندزاده نمایشنامه دیگری از میرزا آقا به نام Sərgüzəşti-Şahqulu Mirzə را نامناسب می داند و می گوید سر تا پا بسیار کثیف است و رفتار کثیفی در این نمایش وجود دارد. در نهایت نویسنده بیان می کند که در ایران تئاتر وجود ندارد، اما تئاتر در اروپا بسیار توسعه یافته است و نویسندگان تئاتر از ارزش بالایی برخوردارند. او نقد خود را با این جمله تکمیل کرد که مولیر و شکسپیر در میان آنها بهترین بودند، دوران آثاری مانند گلستان و زینتولمکالیس گذشته و اکنون زمان رمان و تئاتر است. وقتی آهوندزاده از نمایشنامههای میرزا آقا، نمایشنامهنویس ایرانی انتقاد میکرد، میتوان گفت که او هدف تئاتر را آموزش مردم، بیدار کردن مردم و به فکر انداختن آنها میدانست. به گفته آهون زاده، در تئاتر نباید حرف و رفتار زشت و غیراخلاقی وجود داشته باشد و تئاتر باید برای عموم مردم آموزنده باشد. برای اطلاعات بیشتر در مورد بیوگرافی نویسنده، رجوع کنید به. «میرزا فتحالی آهوند زاده».فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Araş. Gör. Seher Erenbaş Pehlivan
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Akpınar, Yavuz (1980).Mirza Feth-Ali Ahund-zâde (Bütün Yönleriyle). Doktora Tezi. Atatürk Üniversitesi.
Kürekçi, Ali İhsan (2015).Mirza Fetali Ahundov’un Eserlerinde Halk Kültürü Unsurları.Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi.
Memmedov, Nadir (Haz.) (2004).Mirzǝ Fǝthǝli Axundzadǝ: Bǝdii vǝ Ədǝbi-Tǝnqidi Əsǝrlǝri. Bakı: Çaşıoğlu.
Məmmədzadə, Həmid (Haz.) (2005).Mirzə Fətəli Axundzadə-Əsərləri. II Cilt.Bakı: Şərq-Gərb.
Rustamli, Naila (2016).M. F. Ahundzade’nin Felsefi ve Toplumsal Görüşleri.Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Erenbaş Pehlivan, Seher. "KRİTİKA (MİRZA FETHALİ AHUNDZÂDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/kritika-mirza-fethali-ahundzade-tees-1316. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
