نویسنده
فصیح، احمد فسیح دده (متولد ?/? - متوفی 1111/1699-1700)
تاریخ انتشار
19/10/2022
موضوع
ادبیات دیوان تکیه - اشعار
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
farsca-divance-fasih-ahmed-dede
تاریخ
?
یادداشتها
اثر فصیح احمد دده مشتمل بر اشعار فارسی. در اثری که علاوه بر دیوان ترکی سرودهی شاعر، فقط به اندازهای شعر فارسی را در خود جای داده است که یک دیوان نیز در آن گنجانده شود. 5 قصیده، 4 مثنوی، 35 غزل، 27 رباع، 8 مصراع، 6 بیت، 14 مطلب و 14 برنامه درسی وجود دارد (آتالای 1386: 3). در اثر می توان دانش فصیح احمد دده از زبان فارسی و شعر فارسی را دید که شاعری مولوی است. در دیوانی که رگه های قوی از شخصیت صوفی احمد دده را می بینیم; پنج مداحی است که سه تای آن نعت و یکی مداحی کربلاست. این قصیده ها، هرتز شاعر. به وضوح نشان دهنده عشق و احترام عمیقی است که او نسبت به پیامبر و خاندانش احساس می کرد. قصیده پنجم به دلیل «ناقص» بودن جلب توجه می کند. مثنوی کوتاهی که شاعر خطاب به نظامی گنجوی سروده است و در مثنوی هایش از خداوند برای گناهان خود به عنوان لازمه صوفی بودنش انتظار بخشش دارد، حائز اهمیت است. او در غزلیات فارسی خود از نظر موضوع و سبک از غزل ترکی پیروی می کرد. وقتی اشعار هر دو زبان به صورت مقایسه ای خوانده شوند، این شباهت بلافاصله نظر را جلب می کند. در غزلیات فصیح احمد دده، شاعر بیبند و باری، سبکی پرهیجان حاکم است. سبک صمیمانه و رنگارنگ شاعری که در زندگی شخصی خود اینگونه زندگی می کند بسیار موفق است. این غزلیات که با شادی ملامت (Çıpan 1995: 213) توسط پدربزرگ، که تقریباً سی سال آخر عمر خود را در لژ گالاتا مولوی گذرانده، خوانده است، با تخیل غنی تزئین شده است. همچنین لازم به ذکر است که احمد دده بر اساس دیوان خود علاقه خاصی به بیت رباعی داشت. می توان گفت که شاعر توانسته است فارسی را روان و قابل فهم در تمام قالب های بیت به کار برد. علاوه بر خوشنویسی خوب، این یک واقعیت شناخته شده است که فسیح احمد دده دیوان او را به خط خود کپی کرده است (Odunkıran 2020: 2348). در همین راستا، در میان نسخههای مختلف دیوان فارسی، نسخههایی با خط مؤلف نیز وجود دارد. نسخه ثبت شده در کتابخانه ملی علی امیری 326 یکی از آنهاست. نسخه های دیگر دیوانچه عبارتند از: کتاب های کمیاب دانشگاه استانبول Ktp. (TY. 492, 1776, 5537, 5561), کتاب خطی Süleymaniye. (اساد افندی 2682/1، حسرف پاشا 554/1)، کتابخانه خطی موزه قصر توپقاپی. (Emanet Haz. Ktb. 1629)، موجود در کتابخانه ملی (550/2، 553/1) (Çıpan 1991: 59). تنها کار روی کار توسط مهمت آتالای انجام شد. در این تحقیق، متن انتقادی اثر ایجاد شد و توضیحات کوچکی برای دیوانچه اضافه شد (Atalay 2007). برای زندگینامه شاعر رجوع کنید به «فصیح، احمد فصیح دده». فرهنگ نام های ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi Fatih Odunkıran
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Atalay, Mehmet (2007).Fasîh Ahmed Dede Farsça Divançe. İstanbul: Çantay Kitap Kırtasiye.
Çıpan, Mustafa (1991).Fasîh Ahmed Dede Hayatı, Edebî Kişiliği, Eserleri ve Dîvânı’nın Tenkitli Metni.Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.
Çıpan, Mustafa (1995). “Fasîh Ahmed Dede”.İslam Ansiklopedisi. C. 12. İstanbul: TDV Yay.
Fasîh Ahmed Dede.Farsça Dîvânçe. Millet Kütüphanesi AE Mnz 326.
Odunkıran, Fatih (2020).Mevlevî Tezkiresi: Sefîne-i Nefîse-i Mevleviyân (inceleme-Metin). Doktora Tezi. İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Odunkıran, Fatih. "FARSÇA DÎVÂNÇE (FASÎH, AHMED DEDE)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/farsca-divance-fasih-ahmed-dede. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
