نویسنده
ابن عربشاه، احمد بن محمد بن عبدالله بن ابراهیم بن محمد، شهاب الدین، ابوالعباس، عجمی، رومی (متوفی 25 Zilkâde 791/15 نوامبر 1389 - متوفی 15 رجب 854/24 اوت 1450)
تاریخ انتشار
09/08/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - رساله منظوم در علم کلام
نوع
كتاب
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
ikdu-l-ferid-fi-ilmi-t-tevhid-ibn-arabsah
تاریخ
?
یادداشتها
رساله ای عربی در علم کلام تألیف ابن عربشاه. معروف است که ابن عربشاه در حلقه درس سید شریف کورجانی (متوفی 816/1413) که از جمله علمایی بود که تیمور (1405-1370) به سمرقند آورده بود، قرار داشت و در رشته کلام از او درس می گرفت. مؤلف بعدها در مدت اقامتش در دمشق بین سالهای 825-841/1422-1428 دستیار ابوعبدالله محمد بخاری (متوفی 841/1438) بود که همراه با کاروان زیارتی به این شهر آمد و حدود 9 سال نزد او به تحصیل علم کلام و علوم مختلف پرداخت. ابن عربشاه در اثر این انباشت علمی، اثری را با عنوان اِکدؤالفرید فی علمتِوهی که در حوزه کلام تألیف کرد، نوشت. اگرچه معلوم نیست این اثر که متنی منظوم و موجز است چند دوبیتی دارد، اما ابن تگریبردی در وفات خود هجده دوبیتی از اثر نقل می کند. این شعر که با عروض متر و مکیّد ریوی سروده شده بود، در محافل علمی قاهره رواج زیادی داشت. او مطالعه کرد و از نویسنده این اثر اجازه گرفت که به عنوان متن درسی در بسیاری از محافل علمی مانند ابن حسر العسکلانی (متوفی 852/1449)، ابن تگریبردی (متوفی 874/1470) و سهاوی (متوفی 902/1497) تدریس می شود. ابن تقی بردی بخشهایی از این اثر را در خاطرات خود با عنوان المنهلو-صافی والمستوفی بعدالوافی نقل کرده است. سهاوی، در گروه معروف خود به نام اد داوؤل لمیلی اهلی کارنیت تاسی، نوشته است که این اثر را از ابن عربشاه در صلاحیه خانکاه محل اقامت خود خوانده است. سهاوی اظهار داشت که ابن عربشاه این اثر را با رسم الخط خود در صلاحیه حنکه نوشته و به او اجازه تدریس در محافل سخنرانی را داده است. نسخه های خطی این اثر تا به امروز باقی نمانده است. مطالعه ای در مورد قسمت موجود شعر مشخص نشده است. برای شرح حال شاعر ر.ک. «ابن عربشاه، احمد بن محمد بن عبدالله بن ابراهیم بن محمد، شهاب الدین، ابوالعباس، عجمی، رومی». فرهنگ نام های ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Büşra Sıdıka Kaya
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
İbn Tagrîberdî (1984).el-Menhelü’s-Sâfî ve’l-Müstevfî ba´de’l-Vâfî.C. 1-12. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyeti’l-Âmme li’l-Kitâb.
Kâtip Çelebi (1971).Keşfü’z-Zünûn an Esâmi’l-Kütüb ve’l-Fünûn. C. 1-2. Ankara: MEB Yay.
Mecdî Efendi (1853)Şekâik Tercümesi.İstanbul: Dârü’t-Tıbaâti’l-Âmire.
Sehâvî, Şemseddîn (2003).ed-Dav’ü’l-Lâmi´li Ehli Karni’t-Tâsi´. C.1-12. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye.
Temîmî, Takiyüddin Abdülkadir (1983).Tabakâtü’s-Seniyye fî Terâcimi’l-Hanefiyye. C.1-4. Riyad: Dârü’r-Rifâî.
Yuvalı, Abdülkadir (1999). “İbn Arabşâh, Şehâbeddin”.İslâm Ansiklopedisi.C. 19. İstanbul: TDV Yay. 314-315.
Atıf Bilgileri
Kaya, Büşra Sıdıka. "IKDÜ’L-FERÎD FÎ İLMİ’T-TEVHÎD (İBN ARABŞÂH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/ikdu-l-ferid-fi-ilmi-t-tevhid-ibn-arabsah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
