نویسنده
Kâsım-ı Anvâr، معین الدین علی بن. ناصر ب. هارون ب. ابوالکاسم حسینی (متوفی 756/1355 - متوفی 837/1433)
تاریخ انتشار
23/03/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - مثنوی صوفیانه
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
enisu-l-arifin-kasim-i-envar-tees-1382
تاریخ
?
یادداشتها
مثنوی فارسی با محتوای صوفیانه از شاعر صوفی ایرانی ترک الاصل، Kâsım-ı Envâr. شاعر در حین نوشتن انیسول-آریفین تحت تأثیر اثر نظامی به نام ماهزنولاسرالی قرار گرفت. در مثنوی; او دیدگاه خود را در مورد روح، روح، قلب، ذهن و عشق بیان می کند (Heyet and Şadiyev 2004: 391). قاسم در قسمتی از مثنوی با عنوان «حکایت در معرفت کلب» سفر استادش صفی الدین اردبیلی به شیراز و گفتگوهای او با شیخ سعدی شیرازی را روایت می کند. (Kopuz Çetinkaya 2020: 3). مناظره بین شمع، بادبزن و آتش در Enîsü'l-Arifin تحت عناوین «El-Hikâyet fî-Kemâli'l-Aşk ve't-Tevhîd»، «Hitâbu' Ma'an-Nâr, Hitâbâşı-Şemâbé-Hitâbé-Hitâbé-Hitâbâ't-Tevhîd است. در داستان به رسیدن به وحدت و وجود مطلق در چارچوب تصوف اشاره شده است. قاسم انوار حتی پس از سوختن پروانه در آتش و دوباره به هم پیوستند، داستان را ادامه داد. او از شمع که با جدا دانستن خود از آتش ادعای خود بودن را دارد انتقاد کرد و تأکید کرد که شخص نمی تواند حقیقت هستی را درک کند مگر اینکه از انسانیت جدا شود (کوپوز چتینکایا 2020: 8-13). احسان یارشاتیر بیان کرده است که سبک کاسم انوار در انیسول اریفین بین مولانا و سعدی است. کار؛ از نظر روان و استحکام دوبیتی به بستان سعدی و با سبک حکیمانه اش به مسنوی مولانا شباهت دارد. علاوه بر این، یارشاتیر ذکر کرده است که شاعر در مثنوی خود از مفاهیم تصوف دوره اولیه و تصوف نظری به ارث رسیده از ابن العربی استفاده کرده است (Yârşâtır به نقل از Ceylan 2020: 329). نسخه های زیادی از این اثر در کتابخانه ها وجود دارد. دو نفر از آنها دانشگاه آنکارا، دانشگاه، نو. A 106/II، vr. 227a-259a و دانشگاه، شماره. A 13/I، vr. واقع در 1b-27a. علاوه بر این، متن در کتابخانه خطی ارزن استانبول، مجموعه علی امیری، شماره. 34 Ae Şeriyye ترجمهای دارد که در سال 1024 با نام Terceme-i Enîsü'l-Ârifîn انجام شده است. مجموعه شاعر در ایران منتشر شد (نفیسی، 1337). Fatma Kopuz Çetinkaya مقاله ای در مورد بحث بین شمع، پنکه و آتش در Enîsü'l-Arifin (2020) نوشت. برای شرح حال شاعر ر.ک. “Kâsım-ı Envâr, Muîneddîn Alî b. Nâsir b. Hârûn b. Ebü’l-Kâsım Hüseynî”.فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Hiclal Demir
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Ceylan, Kübra (2020). “Kâsım-ı Envâr’ın Edebî Mirâsı ve Klasik Türk Edebiyatına Etkisi: Sarı Abdullah Efendi Örneği”.Türk Kültürü İncelemeleri Dergisi, (43): 305-348.
Heyet, Cevat ve E. Şadiyev (2004). “Kasım, Envâr”.Türk Dünyası Ortak Edebiyatı - Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi. C. V. Ankara: AKM Yay. 391.
Kopuz Çetinkaya, Fatma (2020). “Kâsım-ı Envâr’ınEnîsü’l-ÂrifînAdlı Mesnevisinde Mum, Pervâne ve Ateş Arasındaki Münazara”.Uluslararası Dil, Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi, 3 (1): 1-14.
Nefîsî, Sa’îd (1337).Külliyât-ı Kâsım-ı Envâr. Tahrân: Çâphâne-i Haydarî.
Atıf Bilgileri
Demir, Hiclal. "ENÎSÜ’L-ÂRİFÎN (KÂSIM-I ENVÂR)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/enisu-l-arifin-kasim-i-envar-tees-1382. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
