نویسنده
مولانا مصنفیک، علاءالدین علی بن محمد بن مسعود البیستامی شاهرودی (متوفی 803/1400 - متوفی 870/1470)
تاریخ انتشار
30/01/2022
موضوع
لژ ادبیات - Pend-nâme
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
tuhfe-i-mahmudiyye
تاریخ
861/1457
یادداشتها
تحفه محمودیه معروف به توهفتولوزرا توسط علاءالدین علی بن معروف به مسننیفک در زمان سلطان محمد فاتح بنا به درخواست وزیر اعظم محمود پاشا تأسیس شد. محمد ب. به زبان فارسی توسط مسعود البیستامی عش شاهرودی نوشته شده است. این اثر که در 861/1457 نوشته شده، دارای ده فصل و 10 فصل است. فصل اول: فضیلت علم و دانش. 2. فصل: امیران و وزیران با یکدیگر روابط حسنه و حسنه برقرار می کنند و با طبقات مختلف و گروه های گوناگون به خوبی کنار می آیند. قسمت اول: ماهیت زندگی سلاطین و سلاطین. قسمت دوم: رفتار سلاطین سابق و ویژگی های سلاطین قبلی. قسمت 3: رفتار ملکه ها. فصل چهارم: صلاحیت سلاطین و وزیران برای کنار آمدن با گروه های مختلف. 3. باب: اصلاح اخلاق و اخلاقی شدن با اخلاقی که خدا می خواهد، آراسته شدن به صفات حسنه و رهایی از صفات بد. 4. باب: لذت سخاوت و سخاوت، فضیلت و برتری احسان و دلاوری. 5. باب: فضیلت و لذت توبه و حسرت از گناهان. 6. باب: فضیلت و لذت تحقق آرزوها و مقاصد و کوشش در تأمین نیازهای نیازمندان. باب هفتم: شرافت و فضیلت علم به قانون روزی رسان و وفاداری به خداوند صاحب احسان و بخشش. 8. فصل: اعلام حق و بی وفایی دنیا، بیان پریشانی و عذاب این سرزمین شر و بلا، بیان واقعیت مرگ و آنچه وابسته به آن است. قسمت اول: اعلام حقیقت، بی ثباتی و پایان پذیری جهان. قسمت دوم: اعلام واقعیت مرگ و آنچه به آن بستگی دارد. قسمت سوم: اعلام حکمت و فایده مرگ. فصل چهارم: اعلام حقیقت زیارت قبور. فصل پنجم: اعلام مراتب ارواح بشریت. فصل ششم: درباره مشاغل فردی. 9. باب: امر به معروف نکنید و در رفع منکر بکوشید، دین را تقویت نکنید و امت را سعادتمند کنید. 10. باب: رحمت خدا، کمال مغفرت و رحمت او را ذکر مکن. حاتم. فصل دوم شامل چهار فصل و فصل هشتم شامل شش فصل است. در این اثر که بیشتر مشتمل بر توصیه های سیاسی است، بر اهمیت اداره کشور بر اساس احکام شرعی تاکید شده است. نویسنده در اثر خود از آیات و روایات، اشعار شاعران مشهور عرب و پارسی بهره برده و در فصل ششم از فصل هشتم اثر خود به اختصار به شرح زندگی خود پرداخته است. این اثر که به نثر در قرن نهم هجری نوشته شده است مشتمل بر 350 دوبیتی فارسی و 17 عربی، 54 داستان، 5 پرسش، 5 پاسخ، 7 قاعده، 3 رساله، یک نصیحت، دشواری ها، تحلیل و اندرز است. نویسنده در زمان نگارش اثر خود، تاریخ از آثاری چون جهانگوشا، کابوس نامه، سیاهست نامه، کلیله و دیمنه، مرضبان نامه و گلستان بهره برد. واژه ها و اصطلاحات عربی در کار بسیار کم است که ساده و روان است. نویسنده از واژه ها و اصطلاحات ترکی هرچند اندک استفاده کرده است. دو نسخه از این اثر موجود است (کتابخانه سلیمانیه، ایاصوفیه شماره 002855؛ کتابخانه موزه کاخ توپکاپی، گنجینه Emanet، شماره 001342). برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به «مولانا موسانیفک، علاءالدین علی بن محمد بن مسعود البیستامی عش شاهرودی»، فرهنگ نامهای ادبیات ترکی،
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Emîr Âftâbî, Mînâ Sâdât- Dâdbih, Asgar (1398) “Mu’arrifî, Berresî ve Tahlîl-i Nusha-i Hettî-i Tuhfetü’l-Vüzerâ-i Alî Bistâmî-i Şâhrûdî “Musannifek”,Tefsîr ve Tahlîl-i Metûn-i Zebân ve Edebiyyât-i Fârsî (Dehhodâ).11/40: 13-41.
Taşdelen, Sinan (2007).Musannifek Alaaddin Ali bin Muhammed’in Mevlana’nın Mesnevîsi ile İlgili Risalesi. Doktora Tezi. Konya: Selçuk Üniversitesi.
Yasaroğlu, M. Kamil (2006). “Musannifek”,Türkiye Diyanet Vakfı İslâm Ansiklopedisi.C. 31. Ankara: Diyanet Vakfı Yay. 239-240.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "TUHFE-İ MAHMÛDİYYE (MEVLÂNÂ MUSANNİFEK)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tuhfe-i-mahmudiyye. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
