نویسنده
بابا نیمة الله، نیمة الله نخجوانی (متولد ?/؟ - متوفی 920/1514)
تاریخ انتشار
12/05/2022
موضوع
ادبیات تکه - Tercüme-i Nakş-ı Fusûs یا Hâşiye alâ Fusûsu'l-Hikem
نوع
كتاب
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
tercume-i-naks-i-fusus-veya-hasiye-ala-fususi-l-hikem-baba-nimetullah
تاریخ
?
یادداشتها
نخجوانی از مفسران و علمای مهم عصر خود آثار دینی- تصوفی تألیف کرد. Tercüme-i Nakş-i Fusûs یا Hâşiye alâ Fusûsu'l-Hikem پسنسخهای است که به فارسی بر فصوص الحیکم محیالدین عربی نوشته شده است. این اثر و بسیاری از آثار منسوب به نیمة الله نخچیوانی در واقع آثار نیمة الله ولی کرمانی است. در رابطه با موضوع، موساخانف در مقاله خود با عنوان «عبدولباکی توران» پدر نیمت الله نخچیوانی و الفواتیحول-الهیه و مفاتیحول-گیبیه تفسیر نامیده شده، از Keşfü'z-II, 197C استفاده می کند. تفسیر فصوص الحیکم را به نخجوانی نسبت می دهد، اما در صفحه مذکور در کشفوز، تنها به «شِرحو سید نیمت الله» اشاره شده است که به «سیدی از تبار کافر السادیک» معروف است آثار نخجوانی در کشفوز-زونون به عنوان «شیح بابا نیمت الله ب. او آن را با نام «محمود النهچیوانی» در اثر خود آورده است (2011: 19-20). به دلیل تشابه اسامی، آثار این دو نویسنده در منابع خلط شده است. اما نیمتالله ولی کرمانی که صدها اثر و رساله صوفیانه دارد، سید است و این موضوع بهویژه بهعنوان «شرحو سید نیممتالله» در Keşfü'z-Zünûn (V. II, 1971: 1263) مورد تأکید قرار گرفته است. Tercüme-i Nakş-ı Fusûs یا Hâşiye ala Fusûsu'l-Hikem شرح و ترجمه اثر مهم ابن عربی است که در سال 1230 در دمشق به رشته تحریر درآمده است. کار با حضرت آدم شروع می شود و به حضرت محمد ختم می شود. «درباره فصوص الحکم که از نظر زبان و همچنین مسائلی که به آن می پردازد، تفسیرها و ردیه های زیادی نوشته شده است. به سختی می توان به اثر دیگری در تاریخ اسلام برخورد کرد که به اندازه این کتاب بحث های موافق و مخالف درباره آن مطرح شده باشد. علاوه بر این، از آنجایی که درک صدها تفسیر بدون کمک فصوص تقریباً غیر ممکن است. تاکنون نوشته شده است» (Kılıç 1996: 231-232). تفسیر نعمت الله ولی کرمانی یکی از آنهاست. برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به «بابا نیمة الله، نیمة الله نهجیوانی»، فرهنگ نامهای ادبیات ترکی،
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Parvana Bayram
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Tercüme
Kaynakça
Bursalı Mehmet Tâhir (1333).Osmanlı Müellifleri.C.I. İstanbul: Matbaa-i Âmire
Kâtib Çelebî, Hacı Halîfe Mustafa İbn Abdullâh (1971).Keşfu’z-Zünûn an Esâmi’l-Kütübi’l-Fünûn.C. I-II (hzl. M. Ş. Yaltkaya ve Kilisli Rifat Bilge). İstanbul: Millî Eğitim Bakanlığı Yay.
Kılıç, Mahmut Erol (1996). “Fusûsu’l-Hikem”.İslam Ansiklopedisi. C.13. İstanbul: TDV Yay. 230-237.
Kılıç, Mahmut Erol (2007). “Ni’metullâh-ı Velî”.İslam Ansiklopedisi.C.33. İstanbul: TDV Yay. 133-135.
Kurt, Yaşar (1998).Nahcuvânî ve Tasavvufi Tefsiri.Doktora Tezi. Samsun: Ondokuz Mayıs Üniversitesi.
Kurt, Yaşar (2013). “Ni’metullah bin Mahmûd”.İslam Ansiklopedisi.C.33. İstanbul: TDV Yay. 132-133.
Muhyiddin ibnu’l-Arabi (2017).Fusûsu’l-Hikem Tercüme ve Şerhi. C.I-II. (Tercüme ve şerh: A. A. Konuk) (hzl. M. N. Tan ve E. Alkan) Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı Yay.
Musakhanov, Orkhan (2011).Ni’metullah Nahçıvânî’nin Hidâyetü’l-İhvân’ı.Yüksek Lisans Tezi. İstanbul: Marmara Üniversitesi
Nurbahş, Cevâd (1972).Resâ’il-i Cenab-ı Şah Ni’metullah-ı Veliyy-i Kirmânî.C.I-VIII.Tahrân.
Öngören, Reşat (1999). “Anadolu’da Sûfîler”.Osmanlılarda Tasavvuf. İstanbul: Ensar Neşriyat.
Tahralı, Mustafa, S. Eraydın (1987-1992).Fusûsu'l-Hikem Tercüme ve Şerhi.İstanbul: Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı Yay.
Terbiyet, Mehemmedeli (1987).Dânişmendân-i Azerbaycan.(hzl. G. Kendli, İ. Şems) Azerneşr. Bakı.
Atıf Bilgileri
Bayram, Parvana. "TERCÜME-İ NAKŞ-I FÜSÛS VEYA HÂŞİYE ALÂ FÜSÛSİ'L-HİKEM (BABA NİMETULLAH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tercume-i-naks-i-fusus-veya-hasiye-ala-fususi-l-hikem-baba-nimetullah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
