نویسنده
کونوی، صدرالدین (متولد؟-متوفی 673/1274)
تاریخ انتشار
08/11/2022
موضوع
ادبیات تکیه - اثر اخلاقی مذهبی- تصوفی
نوع
كتاب
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
miftahu-l-gayb-sadreddin-konevi
تاریخ
قرن سیزدهم
یادداشتها
مهمترین اثر صدرالدین کونوی (متوفی 673/1274) که در آن به مسائل اصلی متافیزیک بر محور تصوف می پردازد. این اثر که نام کامل آن مفتاحو گیبیل جمعی وول ووکود فیل کشفی وش-شوهو است، به مفتاحول گیب شهرت یافته است. مفتاح الگایب، همراه با فصوص الحکم ابن العربی، متن اساسی است که فهم جدید از تصوف حول آن شکل می گیرد. اگرچه دقیقاً مشخص نیست که کونوی این کتاب را در چه زمانی نوشته است، اما به احتمال زیاد آن را در قونیه نوشته است، جایی که سی سال آخر عمر خود را در آنجا گذرانده است. هدف این کتاب که مشتمل بر یک مقدمه، مقدمه، یازده فصل و پیشگفتار است، ارائه چارچوبی است که تصوف را بر تفاسیر ذهنی می بندد و به آن هویتی منظم و منسجم و عاری از تناقض می بخشد. کونوی برای انعکاس این مدعا، مباحث اساسی متافیزیک را بر محور تصوف تفسیر می کند و در مقدمه کتاب، تصوف را به «علم ایلاحی» (متافیزیک) معرفی می کند. این علم بیش از آنکه مبتنی بر قضاوت ها و تفسیرهای شخصی افرادی باشد که راه تصوف را می پیمایند، علمی عینی و دارای معیارها و قواعد است. در این زمینه، تصوف متافیزیکی است که موضوع آن را می توان وجود خدا، موضوع آن را ارتباط خدا-عالم-انسان و اصول آن را اسماء الهی بیان کرد. کونوی در این اثر، فلسفه را ناکافی و الهیات را از نظر روش های معرفتی ناسازگار می داند و بیان می کند که رسیدن به حقیقت را نمی توان به روش های عقلی محدود کرد; او طرفدار این است که اطلاعات را می توان از طریق روش مشاهده مبتنی بر زهد و مبارزه به یقین رساند. سپس کونوی در مقدمه به بیان ماهیت علم الهی و معیارها و قواعدی پرداخت که تمایز بین اطلاعات صحیح و نادرست را در این علم تضمین می کند. کونیوی در بخش اصلی یازده فصلی با عنوان «تبیین راز کلی و تبیین موضوع اصلی» به مباحث اساسی متافیزیک از قبیل رابطه وحدت و کثرت، وحدت و انواع حقیقت و نیز موضوع آفرینش در چارچوب مفاهیمی مانند آما، نفس، رحمانی، روحان، روحان، روحان، روحان، روحان، روحان، روحان، روحان، روحان، روحانى، روحانى. بشقاب، قلم؛ همچنین به موضوعاتی مانند معنای نماز، احکام، شرایط آن، ارتباط خداوند با عالم و انسان و رابطه علم و عمل می پردازد. در بخش حاتم که یک سوم کتاب را تشکیل میدهد، ویژگیهای انسان کامل را در بر میگیرد و در مجموع به هفده سؤال پاسخ میدهد، از جمله اینکه واقعیت انسان چیست، کجا، کجا و چرا پدید آمده، چه کسی او را آفریده، هدفش از آمدن به این دنیا چیست و به کجا خواهد رفت. مفتاح الگایب یکی از پر تفسیرترین آثار ادبیات تصوف است. در این میان تفسیر ملا فناری (متوفی 834/1431) با نام مصباحول الونصاد از همه مهمتر است. کتاب مفتاح الگایب توسط محمد هاچوی همراه با تفسیر فناری (تهران 1995) منتشر شد و توسط اکرم دمیرلی با نام متافیزیک تصوف به ترکی ترجمه شد. (استانبول 2002)، همچنین به فارسی و بخشی به فرانسوی ترجمه شده است. برای بیوگرافی نویسنده رجوع کنید به "Konevî، Sadreddin"، فرهنگ نامهای ادبیات ترکی،
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Prof. Dr. EKREM DEMİRLİ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Demirli, Ekrem (2008). “Sadreddin Konevî”,TDV İslâm Ansiklopedisi.İstanbul. 35: 420-425.
Demirli, Ekrem (2015).Sadreddin Konevî’de Bilgi ve Varlık.İstanbul: Kapı Yay.
Sadreddin Konevî (2014).Tasavvuf Metafiziği: Miftâhu’l-gayb.(çev. E. Demirli). İstanbul: Kapı Yay.
Atıf Bilgileri
DEMİRLİ, EKREM. "MİFTÂHU'L-GAYB (SADREDDİN KONEVÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/miftahu-l-gayb-sadreddin-konevi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
