نویسنده
عزالدین زنجانی
نویسنده اورجینال
عز الدين الزنجاني، أبو المعالي عز الدين عبد الوهاب بن إبراهيم بن عبد الوهاب الزنجاني الخزرجي
موضوع
زبانهای آفریقایی-آسیایی (هامی سامی) / زبانهای دیگر / زبان و زبانشناسی
نوع
kitap
زبان
عربی
دیجیتال
بله
نسخه خطی
بله
ابعاد فیزیکی
210x135-145x62 mm.
کتابخانه
ریاست انجمن نسخ خطی ترکیه
شناسه دارایی کتابخانه
547158
شماره ثبت
547158
محل کتابخانه
کتابخانه بیازیت/ولی الدین افندی
یادداشتها
در صفحات 1 الف و 30 الف نام اثر به صورت ایزی ثبت شده است. نام نویسنده در نسخه یافت نشد. کاتپ چلبی این اثر را الإزی فیت-تصریف نامیده است. نام مؤلف شیخ عزالدین ابوالفضائل عبدالوهاب بن است. این اثر توسط عمادالدین ابراهیم الزنجانی ضبط شده است. کاتپ چلبی این اثر را اثری مختصر، مترقی و مفید توصیف می کند. سویوتی خاطرنشان کرد که نویسنده اثری در تصریف داشته و این اثر به تصریفالعزی معروف است. بیش از شصت شرح، حاشیه و تعلیق بر این اثر نوشته شده است. علاوه بر این، مطالعه آیه نیز در مورد اثر انجام شد. این اثر به ترکی، فارسی و لاتین ترجمه شده است. این اثر بارها چه به صورت تکی و چه همراه با شرح و تفسیر آن منتشر شده است. این اثر در سالهای 1233، 1253، 1254، 1278، 1292 در استانبول منتشر شد. در بولاک 1244، 1251، 1280; در قاهره در 1282، 1298، 1321، 1344 و انور ب. با انتشار ابوبکر الشیخ داغستانی در سال 1428/2008 در بیروت منتشر شد. در حواشی نسخه، توضیحات و نکات تصحیح مختلفی در مورد متن به زبان عربی و ترکی وجود دارد. به جز صفحه 22b، بلوک متن توسط یک خط کش قرمز احاطه شده است. عبارات «فصل» و عناوین فرعی با جوهر قرمز نوشته شده است. علاوه بر این، ابتدای کلمات با جوهر قرمز مشخص شده است. کپی معتبر است. تعداد برگ ها در 30a ثبت می شود. در حاشیه نقل قول هایی از سعدالدین تفتازانی آمده است. در صفحه 30b، مزایایی وجود دارد که عناصری را که باید در مقدمه هر نسخه خطی گنجانده شود، خلاصه می کند. عزالدین زنجانی در یک مقدمه و نه فصل به شیوه ای روشن و قابل فهم، موضوعات اساسی علم صرف را بررسی کرد. این کتاب به عنوان کتاب درسی در مدارس جغرافیای عثمانی تدریس می شد. اثری فشرده است که حلقه چهارم از گروه رساله ها را تشکیل می دهد که به «جمله سرف» معروف است.
متن نمونه
(22ب) بسم الله... الحمدلله رب العالمین و درود و سلام بر سرور ما محمد و آل او همه. بدانید که عطف در زبان تغییر است و در تصنع تبدیل یک اصل واحد به مصادیق مختلف با معانی مورد نظر است که بدون آن حاصل نمی شود. سپس فعل یا سه ضلعی است یا چهارگانه و هر کدام یا مجرد است یا به آن مضاف می شود و هر کدام یا صوت است یا غیر صوت. منظور از سلیم آن است که حروف اصلی آن که مطابق با فا و عین و لم باشد، مانند حروف مصوت و حمزه و حروف ضعیف باشد... (30 الف) توجه به زمان از مصدر ثلاثی مجرد بر یک فعل در فتحه، می گویید: من ضربه زدم و ایستادم. و از آنچه با افزودن «تا» به ثلاث اضافه می شود، مانند دادن و شروع کردن، به جز آنچه حاوی «تا» است، زنانه شدن آنهاست. وصف احدیت واجب است مانند قول شما رحمتش یک رحمت بود و یک مرتبه او را غلت دادم و فعل با کسری برای نوع فعل است پس می گویید خوش ذوق است و نشست کامل شد.
Eserin diğer adları
Tasrîfu’l-İzzî, تصريف العزي
Eser türü
Telif
Tasnif numarası/Konu
492.7 / Arap dili
Koleksiyon no.
V3081/2
Yaprak, satır, sütun sayısı
22b-30a yk., 21 st.
Cilt özellikleri
Sırtı ve sertabı siyah deri, kapakları ebru kâğıt kaplı, miklebli ve şirazeli cilt
Yazım şekli (Mensur/Manzum)
Mensur
Alfabe ve yazı türü
Arap harfli-Talik
Kaynak/Referans
Kâtib Çelebi, Keşfü’z-Zunûn, IV, 695-8; el-Habeşî, Câmi‘u’ş-Şurûh ve’l-Havâşî, I, 680-9; DİA, XLIV, 253-4; Nihat Tarı, “Teftâzânî Ve Sa‘dînî Adlı Şerhi” (Yüksek lisans tezi, Dicle Üniversitesi, 2015) 22-27; Uğur Erman, “Siirt Medreselerinde İcâzetnâme Öncesi Okutulan Kitaplar ve İçerikleri”, Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 3, sy. 1, s. 142-3; Suyûtî, Buğyetu’l-Vu‘ât, II, 122.
Mühürler
Vakıf mührü, Şeyhülislam Veliyyüddin Efendi, Veliyyüddin b. Mustafa b. Hüseyin el-İstanbulî, “Vakafe Şeyhu’l-İslâm Veliyyüddin Efendi ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Mustafa Ağa ibnü’l-Merhûm el-Hâcc Hüseyin Ağa” 1175, 1b…54b
