نویسنده
تشکبری زاده، عصام الدین ابوالخیر احمد بن مصطفی بن خلیل قل احمد بن محمد بن خضرالابهری اثیر الدین مفضل بن عمر الفناری شمس الدین محمد بن حمزه الفناری.
نویسنده اورجینال
Taşköprüzâde İsâmuddîn Ebü’l-Hayr Ahmed b. Mustafâ b. Halîl [d. 968 /ö. 1569] / طاشكبري زاده، عصام الدين أبو الخير أحمد بن مصطفى بن خليل (MS 567, MS 568);
Hatibü Dimaşk Celaleddin Muhammed b. Abdurrahman el-Kazvini Ebü'l-Meali [d. 739/ö. 1338] (MS 569);
Kul Ahmed b. Muhammed b. Hıdır [d. 950 /ö. 1543] / قول احمد بن محمد بن خضر (MS 570);
el-Ebheri Esirüddin Mufaddal b. Ömer [d. 663 /ö. 1265] / الابهري اثير الدين مفضل بن عمر (MS 571);
el-Fenârî Şemsuddin Muhammed b. Hamza el-Fenârî [d. 834 /ö
تاریخ انتشار
n.d. 1850; n.d. 1850; n.d. n.d.
موضوع
نسخه های خطی، دیالکتیک عربی -- آثار اولیه تا 1800 مناظره و مناظره -- آثار اولیه تا 1800 پژوهش -- روش شناسی -- آثار اولیه تا 1800 زبان عربی -- بلاغت -- آثار اولیه تا 1800 منطق -- آثار اولیه تا 1800
نوع
كتاب
زبان
نامشخص
دیجیتال
بله
نسخه خطی
بله
تعداد صفحات
248
ابعاد فیزیکی
6 manuscripts in 1 volume, (17 lines and various)/ 20x14,5 cm.
کتابخانه
کتابخانه Suna Kıraç دانشگاه کوچ
شماره ثبت
173047
محل کتابخانه
کتابخانه سونا کراچ، مجموعه ها و آرشیوهای ویژه / کتابخانه سونا کراچ، مجموعه ها و آرشیوهای ویژه
تاریخ
n.d. 1850; n.d. 1850; n.d. n.d.-n.d.; 1266; n.d. 1267; n.d. n.d.
یادداشتها
شش نسخه خطی مختلف صحافی شده در این جلد. خط تعلیق با مرکب سیاه. پشت صحافی با کاغذ مرمر پوشیده شده است.
متن نمونه
این اثری است که با گردآوری 6 نسخه خطی مختلف (شماره های دستنوشته: MS 567, MS 568, MS 569, MS 570, MS 571, MS 572) خلق و صحافی شده است.
567 بعد از میلاد: اثر عربی متعلق به تاشکوپرولوزاده، یکی از متفکران و دانشمندان مشهور عثمانی که در قرن شانزدهم می زیسته است، به موضوع بحث می پردازد که موضوع علم منطق است. در این اثر که با نام هایی مانند رساله فی علم الاداب، رسالت الادب نیز شناخته می شود، به تعریف مناظره، وظایف طرفین در مناظره و مفاهیمی چون رجال، نکز، سائل، معلّل پرداخته شده است. این رساله که حجم کمی دارد، مانند معجم کوچکی از علم مناظره است. خود تاشکوپرولوزاده و اسماعیل حکی بورسوی بر روی این اثر تفسیری نوشتند. ترجمه تحقیقی از اثر منتشر شده (بغداد، 1955) نیز تهیه شده است (رجوع کنید به منابع). اطلاعات تکمیلی: اولین کار مجله با شش اثر است. هیچ سابقه ای از کپی در نسخه وجود ندارد. Ia-b خالی است. در IIa-b قوانینی در مورد دستور زبان و بلاغت وجود دارد. IIIa خالی است. قواعد بیانی در IIIb-IVa، قصیده İbn-i Hâcib که در آن به موئن های بهشتی در Vb، irap در Va، nahvî fevâid در Vb، fevâid در تشبیه در VIa، کاربرد استعاره در VIb، تحلیل کلمه "Allahumme" در VIIa، تجزیه و تحلیل کلمه "Allahumme" در VIIa، پرداخته است. در هشتم، فوائدی بر شریعت و نحوی، و در هشتم ب، فوائدی بر فصاحت آمده است. IXa-b خالی است.
568 بعد از میلاد: شانزدهم. این اثر عربی که متعلق به Taşköprüzâde یکی از متفکران و دانشمندان مشهور عثمانی است که در قرن نوزدهم می زیسته است، به موضوع مناظره می پردازد که موضوع علم منطق است. تاشکورولو زاده در این اثر خود اثر عربی را که قبلا نوشته بود به نام Adabü'l-Bahsi ve'l-Münazara حاشیه نویسی کرد. در کار به شرح مناظره، وظایف طرفین مناظره و مفاهیمی چون ممنوع، نَکز، بادبان، معلّل پرداخته شده است. مؤلف در اثر بیان می کند که آداب بحث نه گانه است و آنها را توضیح می دهد; İsmail Hakkı Bursevi نیز تفسیری بر متن منبع Taşköprülüzade نوشت. اطلاعات تکمیلی: دومین اثر مجله شش کار است. کپی اثری که در اختیار داریم در صفحه آخر موجود نیست. بنابراین سابقه کپی برداری وجود ندارد. 9a خالی است. در برخی از مرزها، تعداد کمی از fevâid، از جمله min huvât وجود دارد. کپی رد می شود.
569 م: خلاصه قسمت سوم مفتاح العلوم، یکی از متون مؤسس در زمینه بلاغت به قلم سکاکی است که توسط سلال الدین محمد الحاطب الکازوینی با نام تلحصول مفتاح تهیه شده است. بسیاری از مردم، به ویژه تفتازانی، تلحیس را که به عنوان کتاب درسی در مدارس عثمانی تدریس می شد، آموخته اند. مفسر برخی از ایرادات ادبی مفتحالعلوم را که از نظر مضمون و تشکیلات با ارزشترین اثر در عرصه بلاغت معرفی میکند، بهعنوان حصویات، تمویلات و تکیدات ذکر میکند. اطلاعات تکمیلی: سومین اثر مجله با شش اثر است. سید حافظ حلیل ب. بخش ist توسط اومر تکمیل شد. اطلاعاتی در مورد زمان و مکان کپی وجود ندارد. 9b، 15a-b خالی هستند. متلپ های لبه های برگه های 21b، 23a، 24b، 27a به صورت دایره هایی با جوهر قرمز نوشته شده اند. دایره های خالی با جوهر قرمز در 32b، 39a، 40a، 41a ترسیم شده اند و احتمالاً برای نوشتن بعدی خالی مانده اند. در 50 ب در اطراف دفتر نسخ، دوبیتی های عربی و ترکی مربوط به نسخ نوشته شده توسط نسخ کننده وجود دارد. 51a-51b خالی هستند. حاشیه نویسی بسیار کمی در حاشیه وجود دارد. کپی رد می شود.
570 بعد از میلاد: آثار زیادی در ژانر Isâgûcî نوشته شد که در مورد جنس، گونه، تقسیم، hasse و araz-ı'am است که در علم منطق به kulliyat-ı hamse معروف است. اثر اسیرالدین الابهری (متوفی 663/1265) معروف به Isâgûcî fi'l-Mantık و Risaletu'l-Esiriyeye fi'l-Mantık مشهورترین اثر ادبیات اساگوسی است. بر این متن ابهری که به عنوان کتاب درسی در مدارس عثمانی تدریس می شد، شرح ها، حاشیه ها و دستورالعمل ها نوشته شد. الفوائدوالفناریه حسین الدین حسن الکتی (متوفی 1359) شرهو عیساگوسی و مولا فناری (متوفی 834/1431) از برترین آنها هستند. حواشی نیز بر الفوائدالفناریه ملا فناری نوشته شده است. احمد بن معروف به کول احمد. محمد ب. حاشیه نویسی Hızır که داریم یکی از این آثار است. این اثر به نام نویسنده اش کول احمد (یا به قول معروف «کاول احمد») نامیده می شود. نسخه های مختلفی از این اثر همراه با الفوائدالفناریه وجود دارد. اطلاعات تکمیلی: چهارمین اثر مجله با شش اثر است. نسخه آن اثر حافظ حلیل ب. این توسط اومر در Rebiulahir 1266 / فوریه-مارس 1850 تکمیل شد. 52a خالی است. در سال 88 ب قصیده ای ترکی در وصف اقسام قیاس و در 89 الف شرحی بر علم تفسیر آمده است. در 88 الف دوبیتی به قلم مصطلح آمده است «نسخه الکتاب تمام است/ کاتب شربت می خواهد». 89b خالی است. در حاشیه آن چند حاشیه و در آخر حواشی 57 الف عبارت «مُسنیفه تعاریزدیر» آمده است. کپی رد می شود.
571 بعد از میلاد: آثار زیادی در ژانر Isâgûcî نوشته شد که در مورد جنس، گونه، تقسیم، hasse و araz-ı'am است که در علم منطق به kulliyat-ı hamse معروف است. اثر اسیرالدین الابهری که با نامهای Isâgûcî fi'l-Mantık و Risaletu'l-Esiriyye fi'l-Mantık شناخته میشود، معروفترین اثر ادبیات ایساگوجی است. بر این متن ابهری که به عنوان کتاب درسی در مدارس عثمانی تدریس می شد، شرح ها، حاشیه ها و دستورالعمل ها نوشته شد. شرهو عیساگوسی حسین الدین حسن الکتی و الفوای دوالفناریه ملّا فناری از برترین ها هستند. علاوه بر این، حاشیههایی بر این تفسیرها نوشته شد. این اثر توسط عبدالکودوس بینگول ترجمه شده است. اطلاعات تکمیلی: پنجمین اثر از مجله شش کار است. هیچ سابقه ای از نسخه برداری وجود ندارد، اما نسخه نویس چهار نسخه این مجله حافظ هلیل ب. باید توسط اومر کپی شده باشد. نظراتی در مورد منطق در سال 90 وجود دارد. نسخ نویس در سال 94 دوبیتی نوشت: «این را برای یادگاری نوشتم/ برای اینکه خواندند دعا شود». سوابق تصحیح در حاشیه وجود دارد. کپی رد می شود.
572 بعد از میلاد: آثار زیادی در ژانر Isâgûcî نوشته شد که در مورد جنس، گونه، تقسیم، hasse و araz-ı'am است که در علم منطق به kulliyat-ı hamse معروف است. اثر اسیرالدین الابهری، معروف به Isâgûcî fi'l-Mantık و Risaletu'l-Esiriyye fi'l-Mantık، مشهورترین اثر ادبیات ایساگوجی است. بر این متن ابهری که به عنوان کتاب درسی در مدارس عثمانی استفاده می شد، شرح ها، حاشیه ها و دستورالعمل هایی نوشته شد. تفسير حسام الدين حسن الكاتي و اين تفسير شيخ الاسلام اول عثماني، ملا فناري، مهمترين آنهاست. بر این تفسیر ملا فناری نیز حواشی نوشته شده است. احمد بن معروف به کول احمد. محمد ب. حزیر، ابوبکر بن. عبدالوهاب و برهان الدین ابوکمال الدین نیز از نویسندگان این تفسیر هستند. ملا فناری در مقدمه اثر آورده است که نگارش این اثر (Îsâgûcî) را که برای توجه طلاب (ایهوان) نوشته است، در ساعات اولیه صبح در یک روز زمستانی (اکسریال ایام) آغاز کرده و با اذان مغرب به پایان رسانده است. درباره مجله: سه ویژگی مجله جلب توجه می کند. اولی مجله ای است که بر منطق و بحث متمرکز است. بین آثار یک و دو و آثار پنج و شش رابطه متن-تفسیر وجود دارد. ویژگی دوم این است که اگرچه نام کاتب فقط بر روی دو نسخه نوشته شده است، اما همه نسخه ها از یک نسخ (حافظ حلیل بن اومر) است. زیرا همانطور که کاراکترهای فونت کپی ها شبیه به یکدیگر هستند، کاراکترهای نوشتاری نیز مشابه یکدیگر هستند. به همین ترتیب، در نسخه ها، ورق های تهیه شده به سادگی به شکل نیم دایره با جوهر قرمز یکسان است. ردها شبیه یکدیگر هستند. در سه نسخه اول فقط برگهای اول جدول بندی شده است. دوبیتی با معانی مشابه در کنار برخی از سوابق نسخه برداری وجود دارد. مهمتر از همه این است که برخی از نسخه ها با سنت کپی در تضاد است. در واقع، نسخه اول و دوم از سمت "الف" برگ شروع می شود. اگرچه هیچ سابقه ای از مالکیت در مجله وجود ندارد، نسخ نویس حافظ هلیل ب. می توان گفت که متعلق به اومر است. سومین ویژگی مجله این است که حاشیه های آن کم است. اطلاعات تکمیلی: ششمین اثر مجله با شش اثر است. نسخهای از اثری که در اختیار داریم، قسمت آخر را از دست داده است. بنابراین سابقه کپی برداری وجود ندارد. اما نسخه را حافظ هلیل بن، که نسخهنویس دیگر نسخههای این مجله نیز بوده، نوشته است. باید توسط اومر کپی شده باشد. 113b-115b خالی هستند. چند رکورد اصلاحی در حاشیه وجود دارد. کپی رد می شود.
Bağışçı
Salim Erel
Ciltleme ve tezhip
Sırtı deri kaplı, desenli kağıtlı, mukavva cilt. MS 567, Tezhip özellikleri : 17. resimdeki cetvel kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.
MS 568, Tezhip özellikleri : Metinlerin üst tarafları kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir. MS 570, Tezhip özellikleri : “Kavluhû” kelimeleri kırmızı mürekkeple imlâ edilmiştir.
Dijital koleksiyon
Koç University Manuscripts Collection
Dijitalleştirme özellikleri
Original scanned with Zeutschel OS 12000C A2 scanner and saved as 300 dpi uncompressed tiffs. Display images generated in CONTENTdm as JP2000
Format
jpeg
Kaligrafi stili
MS 568, MS 569 : Talik / Taʿlīq script
Kaynakça ve diğer nüshalar
MS 567: TDVİA. C.40, s.151-52; Berra Kepekçi, Taşköprülüzade Ahmed Efendi'nin "Şerhu Adabi'l-Bahs ve 'l-Münazara" eseri bağlamında münazara ilmi, yayına hazırlayanlar İhsan Fazlıoğlu, İbrahim Halil Üçer. Taşköprülüzade'de bilgi, bilim ve varlık içinde (s.131) İlem Yayınları, 2020, İstanbul, Abduraahim Güzel, İlk Heyet-i İlmiye çalışmaları, alınan kararlar ve dini tedrisat, 2020, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 7, 203,-214. Diğer Nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde Taşköprülüzade'nin şerhiyle birlikte 450 civarında nüshası bulunmaktadır.
MS 568: TDVİA. C.40, s.151-52; Berra Kepekçi, Taşköprülüzade Ahmed Efendi'nin "Şerhu Adabi'l-Bahs ve 'l-Münazara" eseri bağlamında münazara ilmi, yayına hazırlayanlar İhsan Fazlıoğlu, İbrahim Halil Üçer. Taşköprülüzade'de bilgi, bilim ve varlık içinde (s.153-54) İlem Yayınları, 2020, İstanbul. Diğer Nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 100’e yakın nüshası bulunmaktadır.
MS 569: TDVİA. C.30, s.21-22, Hüseyin Aslan, Kadim iki belegat risalesinin mukayesesi: Miftahu'l-Ulum ve Telhisu'l-Miftah, 2019. Rumeli'de Dil ve Edebiyat Araştırmaları Dergisi, 17,597. Diğer Nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 300’e yakın nüshası bulunmaktadır.
MS 570: Diğer Nüshalar: Yazma eser kütüphanelerinde 100’ü aşkın nüshası bulunmaktadır.
MS 571: TDVİA. C.22, s. 488-89. Diğer Nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 400’e yakın nüshası bulunmaktadır.
MS 572: Keşfü'z-zunun, C.1, s.267-69; TDVİ, C22, s.488-89; Ahmet Kayacık, Ehberi'nin ilk şerhleri, 1996 (yayımlanmamış doktora tezi). Erciyes Üniversitesi, Kayseri. Diğer Nüshalar: Eserin Türkiye yazma eser kütüphanelerinde 250’den fazla nüshası bulunmaktadır.
Mürekkep rengi
MS 567, MS 568, MS 569, MS 570, MS 571, MS 572 : Siyah
Müstensih
Seyyid Hafız Halil b. Ömer (MS 569);
Divlevî Hafız Halil b. Ömer (MS 570);
Hafız Halil (MS 572)
Telif hakkı ve kullanım
Bu websitesindeki tüm görüntü ve materyaller görüntüleme amaçlıdır bu nedenle kullanıcılar Koç Üniversitesi'nden yazılı izin alınmaksızın herhangi bir biçimde kopyalama, çoğaltma, herhangi bir biçimde dağıtım, değiştirme, uyarlama veya ekleme yapamazlar. İlgili kanuna istinaden izin verilen eğitim ve öğretim faaliyetleri kapsamında materyallerin kullanımına bağlı şartlar eser sahibi ve/veya Koç Üniversitesi'ne aittir. Daha fazla bilgi için: [email protected]. / All images and materials are for viewing purposes and users may not copy, reproduce, distribute in any form, perform, alter, adapt or add to materials in whatsoever form without express written consent of Koç University. Any educational and academic uses which are permitted under the compliance to the relevant laws must credit the Author and Koç University. For more information, contact us at: [email protected].
