نویسنده
موریش (عراقی)، ابراهیم بن شهریار (متولد ?/1209/1213؟ - متوفی ?/1289/90؟)
تاریخ انتشار
02/03/2022
موضوع
ادبیات تکیه - اثر صوفیانه
نوع
دیگر
زبان
فارسی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
lema-at-magribi-iraki-tees-1365
تاریخ
?
یادداشتها
اثر صوفی ایرانی ایراکی که در آن به مفاهیمی چون عشق، معشوق و معشوق می پردازد. این اثر که به نظم و نثر نوشته شده مشتمل بر یک مقدمه و 28 باب به نام لمعه است. زمانی که نویسنده در قونیه بود، در مجالس صدرالدین کونوی شرکت کرد و این اثر را با الهاماتی که از سخنرانی های Fusûsu'l-Hikem و Fütûhâtü'l-Mekkiye دریافت کرد، نوشت. ایراکی در حین نوشتن این اثر، از سبک کار احمد گزالی با عنوان Sevânihu'l-Uşşâka پیروی کرد. در واقع نویسنده ای که پیشگفتار دیوان ایرکی را نوشته در مقدمه این مطلب را بیان کرده است. پس از اتمام کار، ایراکی آن را به صدرالدین کونوی تقدیم کرد و کونوی گفت: ای ایرکی، اسرار سخنان مردان خدا را آشکار کردی، در واقع لمعت جوهر فصوص است. وی با قدردانی از آن گفت: عبدالرحمن کامی زیباترین و توصیفی ترین شرح لمعت را با اثر خود به نام عشیت اللمعت نوشته است. تفسیرهای زیادی در آناتولی و ایران بر لمعت نوشته شده است که نشان می دهد این اثر بسیار خوانده شده و حوزه نفوذ آن گسترده است. سبک لمعت را سعدی شیرازی نوشته است. مثل گلستان ساده، شیوا و شیک است. این اثر که در برخی از نسخههای خطی با نامهای Lema't-i Envâr، el-Lema'tü'l-Kudsiyye fi'l-'Işk و Lema'tü'l-'Uşşâka نیز ذکر شده است، به احتمال زیاد قبل از مرگ Sadreddin-i Konevî نوشته شده است، یعنی قبل از آن، DetradiivAşimerâ3 نوشته شده است. این اثر در خانکه اوحادالدین کرمانی در کرمان است. مؤلف در اثر خود از آیات، روایات، داستان ها، سخنان حکیمان و اشعار عربی بهره برده، مراتب عشق را ذکر کرده و در هر فصل پیوند عاشق و معشوق را بیان کرده است. ایراکی از آغاز تا پایان کار ابن العربی کوشید تا اندیشه وحدت وجود را اثبات کند. لمعثیکری پس از قرن هفتم به همراه آثار ابن العربی به نام های فصوصول الحیکم و فتوحات المکیه به یکی از کتاب های درسی صوفیه تبدیل شد. در کار درست است که مخلوق عاشق را میل کند و معشوق را میل کند. نسخه ای از این اثر به تاریخ 731 در کتابخانه سلیمانیه (شهید علی پاشا شماره 2703، vr.17-35) موجود است. برای شرح حال شاعر ر.ک. «مغریبی (عراقی)، ابراهیم بن شهریار».فرهنگ نامهای ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Alkan, Ercan (hzl.) (2011).Lemaʿât Aşka ve Âşıklara Dair/ Tercüme ve Şerh Ahmed Avni Konuk. İstanbul: İlk Harf Yay.
Bilgin, Orhan (1995) “Fahreddîn-i Irâkî”TDV İslam Ansiklopedisi. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay. 84-86.
Muhammed-ı Hâcevî (1391). “Lemaʿât”Dânişnâme-i Cihân-i İslâm. Tahran: Bunyâd-i Dâiretü’l-Maârif-i İslâm.https://lib.eshia.ir/23019/1/7201
Nesrin Muhteşem (Nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr.
Yetkin, Saffetin (çev.) (1963).Parıltılar/ Fahreddîn-i Irâkî. Ankara: MEB Yay.
Zebîhullâh Safâ(1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.
Zehrâ Hânlerî (1348).Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "LEMA'ÂT (MAĞRİBÎ, IRAKÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/lema-at-magribi-iraki-tees-1365. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
