نویسنده
ابن عربشاه، احمد بن محمد بن عبدالله بن ابراهیم بن محمد، شهاب الدین، ابوالعباس، عجمی، رومی (متوفی 25 Zilkâde 791/15 نوامبر 1389 - متوفی 15 رجب 854/24 اوت 1450)
تاریخ انتشار
02/04/2022
موضوع
ادبیات مکتوب / ادبیات دیوان - ترجمه مرزبان نام
نوع
دیگر
زبان
عربی
دیجیتال
خیر
نسخه خطی
خیر
کتابخانه
فرهنگ لغت آثار ادبی ترکی
شماره ثبت
fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah
تاریخ
852/1448
یادداشتها
نسخه مرزبان نامه سعدالدین الوراوینی، اثری به سبک کلیله و دیمنه. این اثر توسط شیخ اوغلو صدرالدین مصطفی در قرن چهاردهم به ترکی ترجمه شد. ابن عربشاه این ترجمه را بسط داد و در 852/1448 به عربی با نام فکیهتولحلفا بازنویسی کرد و به سلطان چکمک تقدیم کرد. ابن عربشاه در این کتاب مشتمل بر ده فصل، به سبک خود از فرمانروایان عرب، فارس و ترک سخن می گوید، از بزرگان اسلام نقل قول می کند، درباره چنگیزخان که او را «کافر» می خواند، اطلاعات گسترده ای می دهد و از حمله مغول، تشکیلات، آداب و سنن آن صحبت می کند. متن در کتابخانه دانشگاه استانبول، شماره. 3040 و کتابخانه نوروسمانیه، شماره. دو نسخه در سال 3730 ثبت شده است. Fâkihetü'l-Hulefâ، 16. دوکاکین زاده عثمان بیگ، یکی از معلمان و قضات قرن هجدهم، بخشی از آن را به ترکی ترجمه کرده است. جورج ویلهلم فریتاگ این اثر را در دو جلد با ترجمه و تفسیر لاتین آن منتشر کرد (1832، 1851-1852)، و بعدها نسخهها و انتشارات مختلفی از کتاب انجام شد. شرف الدین یالتکایا نیز فصل دهم متن درباره چنگیزخان را به ترکی ترجمه کرد (1925). برای بیوگرافی مترجم ر.ک. «ابن عربشاه، احمد بن محمد بن عبدالله بن ابراهیم بن محمد، شهاب الدین، ابوالعباس، عجمی، رومی». فرهنگ نام های ادبیات ترکی.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Ismail Aksoyak
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Tercüme
Kaynakça
Çetin, Abdülbaki (2007). “Ebu’l-Leys Semerkandî Tefsirinin Türkçe Tercümesi Üzerine”.Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, (22): 53-101.
Freytag, George Wilhelm Friedrich (1832, 1851-1852).Libri Arabici Fâkihatu’l-Hulafâ ve Mufâkahatu’z-Zurafâ seu Fructus Imperatorum et Iocatio Ingeniosorum Auctore Ahmede filio Mohammedis Cognominato Ebn-Arabschah I-II. Bonnae: Officina Lechneri.
Hüsnü (1935). “İbni Arabşah”.Türkiyat Mecmuası,III:157-182.
İbni Arabşah (2012).Acâibu’l Makdûr(Bozkırdan Gelen Bela). (çev. D. A. Batur). İstanbul: Selenge Yay.
Kafesoğlu, İbrahim (1987).“İbn Arabşah”.İslâm Ansiklopedisi. C. 5/1. İstanbul: MEB Yay. 698-701.
Kehhâle, Ömer Rıza (1993).Mu’cemü'l-Müellifîn.C. II. Beyrut.
Kurnaz, Cemâl ve M. Tatçı (2001).Mehmed Nâil Tuman, Tuhfe-i Nâilî - Divan Şairlerinin Muhtasar Biyografileri. C.II. Ankara: Bizim Büro Yay.
Mcchesney, Robert Duncan (2006). “A Note on the Life and Works of Ibn Arabshâh”.History and Historiography of Post-Mongol Central Asia and the Middle East - Studies in Honor of John E. Woods. Wiesbaden: Harrassowitz Verlag. 205-249.
Mehmed Süreyyâ (1308).Sicill-i Osmânî. C. I. İstanbul.
Özcan, Abdülkadir (1989).Mecdî,Şakâyık-ı Numâniye ve Zeyilleri. C. I. İstanbul: Çağrı Yay.
Yaltkaya, Şerefeddin (1925).“İbn Arabşah: Cengiz Han”.Dârülfünûn Edebiyat Fakültesi Mecmuası,IV (1): 12-44.
Yaltkaya, Şerefeddin, Kilisli R. Bilge (1971).Kâtib Çelebi, Keşf-el-Zunûn An Esâmi’l-Kütübi ve’l-Fünûn. C. I, II. İstanbul: MEB Yay.
Yeni Rehber Ansiklopedisi(1993). C. 9. “İbn-i Arabşah”.İstanbul: Türkiye Gazetesi Yay.http://rehber.ihya.org/yenirehber/ibn-i-arabsah.html[Erişim tarihi: 20.02.2015]
Yuvalı, Abdülkadir (1999). “İbn Arabşah, Şehâbeddin”.İslâm Ansiklopedisi. C. 19. İstanbul: TDV Yay. 314-315.
Atıf Bilgileri
Aksoyak, ismail. "FÂKİHETÜ’L-HULEFÂ VE MÜFÂKEHETÜ’Z-ZUREFÂ (İBN ARABŞÂH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/fakihetu-l-hulefa-ve-mufakehetu-z-zurefa-ibn-arabsah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
