GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)

Name: GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)
Author: Ali Ufkî Bey (d. ?/? - ö. ?/1675?)

İsim	GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)
Yazar	Ali Ufkî Bey (d. ?/? - ö. ?/1675?)
Basım Tarihi:	26/09/2022
Konu	Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - gramer kitabı
Tür	Diğer
Dil	Belirlenmemiş dil
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	grammatica-turcico-latina-turkce-gramer-ali-ufki-bey
Tarih	1666/67
Notlar	Ali Ufkî Bey’in, Türkçenin gramerine dair kitabı. 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin çağdaş bir grameri niteliğinde olan eser (Argunşah 2022: 299), Latince kaleme alınmış olup 53 yapraktan müteşekkildir. Metin, ses bilgisiyle başlayıp şekil bilgisiyle devam etmektedir. Evvela harekeler ve çeşitli işaretler açıklanmış, ardından “Türkler, Farslar ve Arapların Kullandığı Doğu Alfabesi Şeması” başlığıyla alfabe ve harflerin bitişme hususiyetleri aktarılmış, söz konusu harflerin bulunduğu diller belirtilmiş ve söz konusu harfler ilgili dilde bazı kelime örnekleriyle gösterilmiştir. Daha sonra “Fiil” başlığıyla fiiller bölümüne geçilmiş olup söz konusu kısım, kitabın en hacimli bölümünü oluşturmaktadır. Filler, etken ve edilgenliklerine göre tasnif edilmiş, fiil çekimleri gösterilmiş, birleşik fiiller, yardımcı fiiller, bildirme eki gibi konular işlenmiş ve fiilimsilere değinilmiştir. Fiil bölümünün ardından gelen isim bahsinde, isim türleri çeşitli tasniflerle izah edilmiş ve ismin hâlleri konusuna değinilmiştir. Ardından zarflar, bağlaçlar, edatlar ve ünlemler ele alınmıştır. Bu bölümün ardından gelen cümle örnekleri faslında çeşitli kullanımlar üzerinde durulmuş ve açıklamalara yer verilmiştir. Sonrasında cümle bahsine geçilerek cümle yapıları incelenmiş ve bazı eklerin konu edilmesiyle gramer bölümü tamamlanmıştır. Eserin son kısmında ise çeşitli metin örneklerine yer verilmiştir (Argunşah 2022: 299-300).Basılmamış olan eserin tek nüshası Bodleian Kütüphanesi Mr. Hyde 43 (BDP 1787) numarada kayıtlı olup metin üzerine Fafo Telatar, Yaşar Tokay ve Nurdan Besli’nin ortak yayımladıkları bir kitap mevcuttur (2020). Mustafa Argunşah ise söz konusu neşre dair bir makale kaleme almıştır (2022).Müellifin biyografisi için bk. “Ali Ufkî Bey”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Araş. Gör. Kerem Kaan Akhan
Alfabesi	Arap-Latin
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Argunşah, Mustafa (2022). “Grammatica Turcico-Latina’nın Yayımı Üzerine Görüşler”.Dil Araştırmaları,(30): 297-313. Telatar, Fafo, Y. Tokay, N. Besli (2020).Ali Ufkî Bey (Alberti Bobovy), Grammatica Turcico-Latina (1666). Ankara: Grafiker Yay.
Atıf Bilgileri	Akhan, Kerem Kaan. "GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/grammatica-turcico-latina-turkce-gramer-ali-ufki-bey. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)

Yazar Ali Ufkî Bey (d. ?/? - ö. ?/1675?)

Basım Tarihi 26/09/2022

Konu Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - gramer kitabı

Tür Diğer

Dil Belirlenmemiş dil

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası grammatica-turcico-latina-turkce-gramer-ali-ufki-bey

Tarih 1666/67

Notlar Ali Ufkî Bey’in, Türkçenin gramerine dair kitabı. 17. yüzyıl Osmanlı Türkçesinin çağdaş bir grameri niteliğinde olan eser (Argunşah 2022: 299), Latince kaleme alınmış olup 53 yapraktan müteşekkildir. Metin, ses bilgisiyle başlayıp şekil bilgisiyle devam etmektedir. Evvela harekeler ve çeşitli işaretler açıklanmış, ardından “Türkler, Farslar ve Arapların Kullandığı Doğu Alfabesi Şeması” başlığıyla alfabe ve harflerin bitişme hususiyetleri aktarılmış, söz konusu harflerin bulunduğu diller belirtilmiş ve söz konusu harfler ilgili dilde bazı kelime örnekleriyle gösterilmiştir. Daha sonra “Fiil” başlığıyla fiiller bölümüne geçilmiş olup söz konusu kısım, kitabın en hacimli bölümünü oluşturmaktadır. Filler, etken ve edilgenliklerine göre tasnif edilmiş, fiil çekimleri gösterilmiş, birleşik fiiller, yardımcı fiiller, bildirme eki gibi konular işlenmiş ve fiilimsilere değinilmiştir. Fiil bölümünün ardından gelen isim bahsinde, isim türleri çeşitli tasniflerle izah edilmiş ve ismin hâlleri konusuna değinilmiştir. Ardından zarflar, bağlaçlar, edatlar ve ünlemler ele alınmıştır. Bu bölümün ardından gelen cümle örnekleri faslında çeşitli kullanımlar üzerinde durulmuş ve açıklamalara yer verilmiştir. Sonrasında cümle bahsine geçilerek cümle yapıları incelenmiş ve bazı eklerin konu edilmesiyle gramer bölümü tamamlanmıştır. Eserin son kısmında ise çeşitli metin örneklerine yer verilmiştir (Argunşah 2022: 299-300).Basılmamış olan eserin tek nüshası Bodleian Kütüphanesi Mr. Hyde 43 (BDP 1787) numarada kayıtlı olup metin üzerine Fafo Telatar, Yaşar Tokay ve Nurdan Besli’nin ortak yayımladıkları bir kitap mevcuttur (2020). Mustafa Argunşah ise söz konusu neşre dair bir makale kaleme almıştır (2022).Müellifin biyografisi için bk. “Ali Ufkî Bey”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Araş. Gör. Kerem Kaan Akhan

Alfabesi Arap-Latin

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Argunşah, Mustafa (2022). “Grammatica Turcico-Latina’nın Yayımı Üzerine Görüşler”.Dil Araştırmaları,(30): 297-313. Telatar, Fafo, Y. Tokay, N. Besli (2020).Ali Ufkî Bey (Alberti Bobovy), Grammatica Turcico-Latina (1666). Ankara: Grafiker Yay.

Atıf Bilgileri Akhan, Kerem Kaan. "GRAMMATİCA TURCİCO-LATİNA/TÜRKÇE GRAMER (ALİ UFKÎ BEY)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/grammatica-turcico-latina-turkce-gramer-ali-ufki-bey. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].