TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE

Name: TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE
Author: Salâhî, Abdullah Salâhaddîn (d. 1117/1705 - ö. 1197/27.12.1782)

İsim	TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE
Yazar	Salâhî, Abdullah Salâhaddîn (d. 1117/1705 - ö. 1197/27.12.1782)
Basım Tarihi:	01/12/2021
Konu	Tekke Edebiyatı - nesir
Tür	Diğer
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	tuhfetul-ussakiye
Tarih	?
Notlar	Asıl adı Abdullah olan Salâhaddîn-i Uşşâkî adıyla tanınan Salâhî mahlaslı şairin Uşşâkî tarikatı dervişlerine yönelik Arapça telif ettiği ileri sürülen eseri. Tekke kültüründe saliklerin bir gün boyunca yapmaları gerekenleri ve tekkenin içinde ve dışarısında davranışlarını düzenleyen, tarikatın zahirine ilişkin konularda saliklere yol gösteren eserler her tarikatta telif edilmiştir. Şeyhler saliklerin tekkede yetişmelerinde kılavuzluk edecek eserler vermişlerdir (Kılıç, 2016: 12). Bu bağlamda yazılan eser, Uşşâkî dervişlerinin günlük olarak yapmaları gereken adap ve usuller hakkındaki bilgeleri içermektedir. Zikredilen tarikatta Üçüncü Pîr (Pîr-i sâlis) olarak kabul görmüş Salâhaddîn-i Uşşâkî’nin Arapça olarak yazdığıTuhfetü’l-Uşşâkiye’yi daha sonra Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî (ö. 1934) Türkçeye çevirmiştir. Uşşâkî tarikatı şeyhlerinden Abdurrahmân Sâmî Efendi, eseri birebir tercüme etmemiştir. Eserde ifade edilen adap ve muhtevaya pek çok eklemeler yapmıştır. Bundan dolayı Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’nin eserinin telif hüviyeti kazandığı söylenebilir (Kılıç, 2016: 11). Ali İhsan Kılıç, Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’ninTuhfetü’l-UşşâkiyetercümesindeUsûl ü Evrâd-ı Uşşâkiye’den faydalanarak ve çeşitli eklemeler yaparak kaleme aldığını dile getirir (Kılıç, 2012: 189). Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’ninTuhfetü’l-Uşşâkiyetercümesini yayımlayan Mahmud Erol Kılıç da müterciminUsûl ü Evrâd-ı Uşşâkiye’den faydalandığı kanaatindedir (Kılıç, 2016: 13-14).Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî’nin hayatı ve eserlerini ele alan Mehmet AkkuşTuhfetü’l-Uşşâkiye’nin Arapça nüshasını bulamadığını belirtir. Eserin Abdurrahmân-ı Sâmî tarafından tercüme edildiğini ve basıldığını ifade eder. Bundan dolayı eserle ilgili bilgileri bu tercümeye dayalı olarak aktarır (Akkuş, 2020: 203). Abdurrahmân Sâmî, tercüme ettiği eserin önsözünde eserin başlığına ve içeriğine dair bilgiler verir: Bu mukaddimeden sonra, burada tahrîr ve tasmim olunan tafsilat, Tarîkat-ı Aliyye-i Uşşâkiyye sâlikleri içinTuhfetü’l-Uşşâkîn[Âşıklara Hediyeler] adıyla adlandırdığım ve Uşşâkî usullerine, tarikat âdâb ve erkânına dair esaslardan ibaret olan kitabımdır ki iki bölüm, bir hâtime [ve bir de tetimme]den müteşekkildir (Kılıç, 2016: 38). Eserin birinci bölümünde Tarîkat-ı Aliyye-i Uşşâkiyye’ye göre farz namazlarda dervişlerin usul ve adapları açıklanır. Her tarikata göre nafile namazlara ilişkin usul ve adaplar hakkında bilgi eserin ikinci bölümünde yer alır. Hatime bölümü tarikat müntesipleri için gerekli olan çeşitli meselelere ayrılmıştır. Tetimmede ise bazı remizler izah edilmiştir (Kılıç, 2016: 38).Şairin biyografisi için bk. “Salâhî, Abdullah Salâhaddîn”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. Osman Kufacı
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Akkuş, Mehmet (2020).Abdullah Salahaddîn-i Uşşâkî: Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Hikemiyat Yay. Kılıç, Ali İhsan (2012). “Abdullah Salâhî Uşşâkî’nin Risâle-i Usûl ü Evrâd-ı Uşşâkiyyesi”.Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi. 13(30): 187-200. Kılıç, Mahmud Erol (2016).Şeyh Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî – Şeyh Abdurrahmân Sâmî-yi Uşşâkî, Tuhfetü’l-Uşşâkıyye (Uşşâkî Sâliklerinin Âdâbı). İstanbul: Sufi Kitap.
Atıf Bilgileri	Kufacı, Osman. "TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tuhfetul-ussakiye. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Aramaya Dön

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kaynağa git

TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE

Yazar Salâhî, Abdullah Salâhaddîn (d. 1117/1705 - ö. 1197/27.12.1782)

Basım Tarihi 01/12/2021

Konu Tekke Edebiyatı - nesir

Tür Diğer

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası tuhfetul-ussakiye

Tarih ?

Notlar Asıl adı Abdullah olan Salâhaddîn-i Uşşâkî adıyla tanınan Salâhî mahlaslı şairin Uşşâkî tarikatı dervişlerine yönelik Arapça telif ettiği ileri sürülen eseri. Tekke kültüründe saliklerin bir gün boyunca yapmaları gerekenleri ve tekkenin içinde ve dışarısında davranışlarını düzenleyen, tarikatın zahirine ilişkin konularda saliklere yol gösteren eserler her tarikatta telif edilmiştir. Şeyhler saliklerin tekkede yetişmelerinde kılavuzluk edecek eserler vermişlerdir (Kılıç, 2016: 12). Bu bağlamda yazılan eser, Uşşâkî dervişlerinin günlük olarak yapmaları gereken adap ve usuller hakkındaki bilgeleri içermektedir. Zikredilen tarikatta Üçüncü Pîr (Pîr-i sâlis) olarak kabul görmüş Salâhaddîn-i Uşşâkî’nin Arapça olarak yazdığıTuhfetü’l-Uşşâkiye’yi daha sonra Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî (ö. 1934) Türkçeye çevirmiştir. Uşşâkî tarikatı şeyhlerinden Abdurrahmân Sâmî Efendi, eseri birebir tercüme etmemiştir. Eserde ifade edilen adap ve muhtevaya pek çok eklemeler yapmıştır. Bundan dolayı Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’nin eserinin telif hüviyeti kazandığı söylenebilir (Kılıç, 2016: 11). Ali İhsan Kılıç, Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’ninTuhfetü’l-UşşâkiyetercümesindeUsûl ü Evrâd-ı Uşşâkiye’den faydalanarak ve çeşitli eklemeler yaparak kaleme aldığını dile getirir (Kılıç, 2012: 189). Şeyh Abdurrahmân-ı Sâmî’ninTuhfetü’l-Uşşâkiyetercümesini yayımlayan Mahmud Erol Kılıç da müterciminUsûl ü Evrâd-ı Uşşâkiye’den faydalandığı kanaatindedir (Kılıç, 2016: 13-14).Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî’nin hayatı ve eserlerini ele alan Mehmet AkkuşTuhfetü’l-Uşşâkiye’nin Arapça nüshasını bulamadığını belirtir. Eserin Abdurrahmân-ı Sâmî tarafından tercüme edildiğini ve basıldığını ifade eder. Bundan dolayı eserle ilgili bilgileri bu tercümeye dayalı olarak aktarır (Akkuş, 2020: 203). Abdurrahmân Sâmî, tercüme ettiği eserin önsözünde eserin başlığına ve içeriğine dair bilgiler verir: Bu mukaddimeden sonra, burada tahrîr ve tasmim olunan tafsilat, Tarîkat-ı Aliyye-i Uşşâkiyye sâlikleri içinTuhfetü’l-Uşşâkîn[Âşıklara Hediyeler] adıyla adlandırdığım ve Uşşâkî usullerine, tarikat âdâb ve erkânına dair esaslardan ibaret olan kitabımdır ki iki bölüm, bir hâtime [ve bir de tetimme]den müteşekkildir (Kılıç, 2016: 38). Eserin birinci bölümünde Tarîkat-ı Aliyye-i Uşşâkiyye’ye göre farz namazlarda dervişlerin usul ve adapları açıklanır. Her tarikata göre nafile namazlara ilişkin usul ve adaplar hakkında bilgi eserin ikinci bölümünde yer alır. Hatime bölümü tarikat müntesipleri için gerekli olan çeşitli meselelere ayrılmıştır. Tetimmede ise bazı remizler izah edilmiştir (Kılıç, 2016: 38).Şairin biyografisi için bk. “Salâhî, Abdullah Salâhaddîn”. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. Osman Kufacı

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Akkuş, Mehmet (2020).Abdullah Salahaddîn-i Uşşâkî: Hayatı ve Eserleri. İstanbul: Hikemiyat Yay. Kılıç, Ali İhsan (2012). “Abdullah Salâhî Uşşâkî’nin Risâle-i Usûl ü Evrâd-ı Uşşâkiyyesi”.Tasavvuf İlmi ve Akademik Araştırma Dergisi. 13(30): 187-200. Kılıç, Mahmud Erol (2016).Şeyh Abdullah Salâhaddîn-i Uşşâkî – Şeyh Abdurrahmân Sâmî-yi Uşşâkî, Tuhfetü’l-Uşşâkıyye (Uşşâkî Sâliklerinin Âdâbı). İstanbul: Sufi Kitap.

Atıf Bilgileri Kufacı, Osman. "TUHFETÜ’L-UŞŞÂKİYE".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/tuhfetul-ussakiye. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].