Yazar
Sırrî Paşa, Selim Sırrî Paşa, Girit-Kandiyeli (d. 1260/1844 - ö. 1313/1895)
Basım Tarihi
23/12/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - mektuplar
Tür
Diğer
Dil
Arapça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
mektubat-i-sirri-pasa-sirri-pasa
Tarih
1303/1886
Notlar
Sırrî Paşa’nın mektuplarını ihtiva eden eser. Sırrı Paşa’nın valiliği sırasında gerçekleştirdiği resmî ve şahsi yazışmalarını içermektedir. Farklı zamanlarda üç cilt hâlinde Arap harfleriyle basılmıştır.Mensur olarak kaleme alınan eserin ilk cildinde yirmi beş de gazel bulunmaktadır. Başarılı bir vali olduğu kadar güçlü bir de kalem ustası olan Sırrı Paşa, bu yönünü daha ziyade nesirde göstermiştir. O, gazeteciliğe önem vermiş, çıkarılan gazetelerde gereksiz övgüden kaçınılmasını ve halkın anlayacağı bir dil kullanılmasını salık vermiştir. Sırrı Paşa’nınMektûbat’ı dönemin sosyal ve siyasal hayatına dair de önemli kesitler barındırmaktadır. Valilik yaptığı yerlerde ulaşım ve bölgesel kalkınma ve yatırımlara oldukça önem verdiği anlaşılan Paşa, bu türden faaliyetlere önayak olmuştur (Uçar 2013: 192-193). Zira Bağdat valiliği sırasında günümüzde de hâlâ kullanılan ve kendi adıyla anılan Sırrıye Barajı ile Hindiye seddini onun inşa ettirdiği, Hille Kanalı’nın açılmasında önemli katkıları olduğu bilinmektedir (Kurnaz 2009: 128). Öte yandan kamu hizmetlerinde devamın ve bürokrasinin doğru işleyişinin sağlanması, vergilerin doğru ve adil bir şekilde toplanması, yeni eğitim kurumlarının inşası, halka yönelik hizmetlerin devamlılığı, asayiş sorunlarının çözülmesi ve salgın hastalıkların önlenmesi Sırrı Paşa'nın mektuplarındaki dikkat çekici konu başlıklardandır (Karaçavuş 2007).Birinci cilt, Trabzon Valisi Sırrî Paşa Hazretlerinin Bazı Âsâr-ı Hâmesini Hâvî Mecmuadır ismini taşımaktadır. 1301/1884’te Trabzon vilayet matbaasında basılan ilk cilt, 136 sayfadır. İlk cildin ikinci (1303/1887) ve üçüncü baskısı (1309/1892) 206 ve 198+4 sayfa olarak İstanbul’da basılmıştır.Mektûbat-ı Sırrı Paşa, vali-yi vilâyet-i Diyarbakır ismiyle basılan eserin önsözünde kitapçı Arakil; kitabın ilk olarak Trabzon’da basıldığını, buna bazı müsveddelerin ilavesiyle ikinci kez İstanbul’da basıldığını belirtir ve üçüncü baskısını yapmaktan kıvanç duyduğunu ifade eder. Eserin ikinci cildi (Mektûbat-ı Sırrı Paşa) yine İstanbul’da 98+1 (1310/1893), üçüncü cildi ise (Mektûbat-ı Sırrı Paşa, Toplayan: Abdulaziz Tal’at) 255+1 sayfa olarak Diyarbakır’da (1311/1894) basılmıştır (Kurnaz 2000: 138-139). Birden çok baskısının yapılması, eserin beğenildiği şeklinde değerlendirilebilir.Mektûbat-ı Sırrı Paşa,İBB Atatürk Kitaplığı’nda Bel_Osm_K.00170, Bel_Osm_K.00376, Bel_Osm_K.00733/01 ve Bel_Osm_K.00733/02 demirbaş numaraları ile kayıtlıdır. Eserin ilk iki cildi üzerine bir yüksek lisans çalışması (Uçar 2013) yapılmıştır. Ahmet Karaçavuş da Arakil tarafından İstanbul'da basılan nüshayı esas alarak eserin ilk cildiniMektûbat-ı Sırrı Paşaismiyle inceleme ve metin olarak yayımlamıştır (2007).Müellifin biyografisi için bk. " Sırrî Paşa, Selim Sırrî Paşa, Girit-Kandiyeli".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi Hulusi Eren
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Kurnaz, Cemal (2009). “Sırrı Paşa”.Diyanet İslam Ansiklopedisi.C. 37. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yay., 127-129.
Kurnaz, Cemal (2010). “Giritli Sırrı Paşa Hayatı, Eserleri, Şiirleri”.İlmî Araştırmalar: Dil, Edebiyat, Tarih İncelemeleri.9 (2000): 133-160.
Karaçavuş, Ahmet (2007).Sırrı Paşa Mektûbat-ı Sırrı Paşa.Trabzon: Serander Yayınları.
Uçar, Fikret (2013).Mektûbât-ı Sırrı Paşa’nın Transkripsiyonu ve Değerlendirmesi.Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep: Gaziantep Üniversitesi.
Atıf Bilgileri
Eren, Hulusi. "MEKTÛBÂT-I SIRRÎ PAŞA (SIRRÎ PAŞA)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mektubat-i-sirri-pasa-sirri-pasa. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
