المؤلف
İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî (d. 25 Zilkâde 791/15 Kasım 1389 - ö. 15 Receb 854/24 Ağustos 1450)
تاريخ النشر
09/08/2022
الموضوع
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - nahiv ilmine dair manzum risale.
النوع
كتاب
اللغة
العربية
رقمي
لا
مخطوط
لا
المكتبة
قاموس أعمال الأدب التركي
رقم السجل
mukaddime-fi-n-nahv-ibn-arabsah
التاريخ
?
ملاحظات
İbn Arabşâh tarafından kaleme alınmışnahiv ilmine dairArapça manzume. Şair, dönemin yaygınlaşan edebî ve ilmî metinlerini üretme biçimi olan manzum ve elfiye türünde bir nahiv eseri olanMukaddime fi’n-Nahv'i kaleme almıştır. Kaside tarzındaki metin iki yüz beyitten oluşmaktadır. Dönemin Kahire’sinde çeşitli ilim meclislerinde ve ders halkalarında talebenin metni kolaylıkla ezberlemesi için kaleme alınan manzum ve muhtasar metinler onu kaleme alan âlimin şöhretini ve ilmi otoritesini artırmaktadır. Nitekim nahiv ilminin tamamını manzum ve muhtasar olarak iki yüz beyitte bir araya getiren İbn Arabşâh dil alanındaki otoritesiniMukaddime fî’n-Nahvisimli eseriyle ortaya koymuştur. Kahire’de ilim meclislerinde okutulan ve şöhret kazanan bu metni İbn Hacer (ö. 852/1449) ve İbn Tagrîberdî (ö. 874/1470) gibi isimler bizzat İbn Arabşâh’tan okumuştur. İbn Tagrîberdî,el-Menhelü’s-Sâfî ve’l-Müstevfî ba´de’l-Vâfîisimli vefeyâtındaMukaddime fi'n-Nahvisimli eserden parçalara yer verirken hocasının manzum metin oluşturmadaki kabiliyet ve hünerine vurgu yapmaktadır. İbn Tagrîberdî hocasından bu eseri okuduğunu ve kendisinden icazet aldığını kaydetmektedir (1984: II/138-139). Sehâvî (ö. 902/1497) iseed-Dav'ü'l-Lâmi'li Ehli Karni't-Tâsi'adlı tabakatında yer verdiği İbn Arabşâh biyografisinde manzume hakkında bilgi vermektedir. Kütüphanelerde nüshası belirlenemeyen bu manzum metnin eldeki parçaları üzerine yapılmış bir çalışmaya rastlanmamıştır.Şairin biyografisi için bk. “İbn Arabşâh, Ahmed bin Muhammed bin Abdullâh bin İbrâhîm bin Muhammed, Şehâbeddîn, Ebu’l-Abbâs, Acemî, Rûmî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Büşra Sıdıka Kaya
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
İbn Tagrîberdî (1984).el-Menhelü’s-Sâfî ve’l-Müstevfî ba´de’l-Vâfî.C. 1-12. Kahire: el-Hey’etü’l-Mısriyyeti’l-Âmme li’l-Kitâb.
Kâtip Çelebi (1971).Keşfü’z-Zünûn an Esâmi’l-Kütüb ve’l-Fünûn. C. 1-2. Ankara: MEB Yay.
Mecdî Efendi (1853)Şekâik Tercümesi. İstanbul: Dârü’t-Tıbaâti’l-Âmire.
Sehâvî, Şemseddîn (2003).ed-Dav'ü'l-Lâmi' li Ehli Karni't-Tâsi'. C.1-12. Beyrut: Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye.
Temîmî, Takiyüddin Abdülkadir (1983).Tabakâtü’s-Seniyye fî Terâcimi’l-Hanefiyye. C.1-4. Riyad: Dârü’r-Rifâî.
Yuvalı, Abdülkadir (1999). “İbn Arabşâh, Şehâbeddîn”.İslâm Ansiklopedisi. C. 19. İstanbul: TDV Yay. 314-315.
Atıf Bilgileri
Kaya, Büşra Sıdıka. "MUKADDİME Fİ’N-NAHV (İBN ARABŞÂH)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mukaddime-fi-n-nahv-ibn-arabsah. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].