Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr

Name: Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr
Author: Ferhat Çiftçi

İsim	Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr
Yazar	Ferhat Çiftçi
Basım Yeri	Mardin Artuklu University - Mardin Artuklu University
Konu	Mukaddime, 2021-11, Vol.12 (2), p.503-525
Tür	Kitap
Dil	ara,eng,tur
Dijital	Evet
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Mektup Kütüphanesi
Demirbaş Numarası	ISSN: 1309-6087, EISSN: 2459-0711, DOI: 10.19059/mukaddime.905849
Kayıt Numarası	cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_bd2b4946527441ff87c79caac262a7a9
Lokasyon	Open Access资源_DOAJ
Notlar	Dilsel ve kültürel ögelerin toplumlar nezdinden önemli bir yeri olduğu malumdur. Toplumlar, bu ögeler sayesinde yaşamlarını devam ettirecek gücü kendinde bulur. Söz konusu ögeler, halk yaşantısının çeşitli ürünleri olarak başlangıçtan bu yana sözlü gelenekle var olmuştur. Sonrasında bunlar, yazılı gelenek içinde de somut bir karşılık göstermiştir. Halk anlatıları, bunlardan olup barındırdığı unsurlarla kültürel dokuyu çeşitli açılardan resmetmektedir. Bu çerçevede kahraman figürü, halk anlatılarında ön plana çıkan ve temsil gücü yüksek olan kültürel değerlerden sayılır. Kimi halk anlatılarında kahramanın yiğitliği ve kurtarıcı rolü; kiminde ise onun üzerinden iletilmek istenen ahlaki dersler baskınlık gösterir. Bu cihetle halk anlatılarının mekânsal ve kültürel farklılıkları yanında evrensel özelliklere sahip bulunduğu da ileri sürülmüştür. Zaman içinde halkbilimi çalışmalarında kahramana odaklanan ve ortak yapısal ilkeler ileri süren kuramlar gelişim göstermiştir. J. G. Von Hahn’ın Aryan Kahramanı Biyografik Modeli, Otto Rank’ın Kahraman Kalıbı, Lord Reglan’ın Geleneksel Kahraman Kuramı ve Eric J. Hobsbawn’ın Sosyal Haydut veya Kahraman Kalıbı halk anlatılarındaki kahramanların metin merkezli olarak incelendiği kuramlardandır. Nitekim araştırmacılar tarafından bu kuramlar dikkate alınmış, incelenen halk anlatılarında kahramanların özellikleri yapısal olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada bir Kürt anlatısı olan Çîroka Sultan û Wezîr, barındırdığı karşılıklar itibarıyla ilgili kuramlardan üçüne göre incelenmiş ve anlatının yapısal anlamda gösterdiği denklikler tespit edilmeye çalışılmıştır.
Detaylı Başlık	Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr

Kaynağa git Mektup Kütüphanesi Mektup Kütüphanesi - Osmanlıca el yazması arama motoru

Mektup Kütüphanesi

Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr

Yazar Ferhat Çiftçi

Basım Yeri Mardin Artuklu University - Mardin Artuklu University

Konu Mukaddime, 2021-11, Vol.12 (2), p.503-525

Tür Kitap

Dil ara,eng,tur

Dijital Evet

Yazma Hayır

Kütüphane Mektup Kütüphanesi

Demirbaş Numarası ISSN: 1309-6087, EISSN: 2459-0711, DOI: 10.19059/mukaddime.905849

Kayıt Numarası cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_bd2b4946527441ff87c79caac262a7a9

Lokasyon Open Access资源_DOAJ

Notlar Dilsel ve kültürel ögelerin toplumlar nezdinden önemli bir yeri olduğu malumdur. Toplumlar, bu ögeler sayesinde yaşamlarını devam ettirecek gücü kendinde bulur. Söz konusu ögeler, halk yaşantısının çeşitli ürünleri olarak başlangıçtan bu yana sözlü gelenekle var olmuştur. Sonrasında bunlar, yazılı gelenek içinde de somut bir karşılık göstermiştir. Halk anlatıları, bunlardan olup barındırdığı unsurlarla kültürel dokuyu çeşitli açılardan resmetmektedir. Bu çerçevede kahraman figürü, halk anlatılarında ön plana çıkan ve temsil gücü yüksek olan kültürel değerlerden sayılır. Kimi halk anlatılarında kahramanın yiğitliği ve kurtarıcı rolü; kiminde ise onun üzerinden iletilmek istenen ahlaki dersler baskınlık gösterir. Bu cihetle halk anlatılarının mekânsal ve kültürel farklılıkları yanında evrensel özelliklere sahip bulunduğu da ileri sürülmüştür. Zaman içinde halkbilimi çalışmalarında kahramana odaklanan ve ortak yapısal ilkeler ileri süren kuramlar gelişim göstermiştir. J. G. Von Hahn’ın Aryan Kahramanı Biyografik Modeli, Otto Rank’ın Kahraman Kalıbı, Lord Reglan’ın Geleneksel Kahraman Kuramı ve Eric J. Hobsbawn’ın Sosyal Haydut veya Kahraman Kalıbı halk anlatılarındaki kahramanların metin merkezli olarak incelendiği kuramlardandır. Nitekim araştırmacılar tarafından bu kuramlar dikkate alınmış, incelenen halk anlatılarında kahramanların özellikleri yapısal olarak belirlenmeye çalışılmıştır. Bu araştırmada bir Kürt anlatısı olan Çîroka Sultan û Wezîr, barındırdığı karşılıklar itibarıyla ilgili kuramlardan üçüne göre incelenmiş ve anlatının yapısal anlamda gösterdiği denklikler tespit edilmeye çalışılmıştır.

Detaylı Başlık Kahraman Odaklı Yapısal Halkbilimi Kuramlarına Göre Kürt Halk Anlatılarından Çîroka Sultan û Wezîr