Yazar
Fawzia Gaber, Amal El Emary, Ali Altayesh
Tür
Kitap
Dil
Arapça
Dijital
Evet
Yazma
Hayır
Kütüphane
Danimarka Kraliyet Kütüphanesi
Demirbaş Numarası
ISSN: 2356-9654, EISSN: 2357-0342, DOI: 10.21608/mjaf.2019.15025.1238
Kayıt Numarası
cdi_doaj_primary_oai_doaj_org_article_adf322f005db4e2cb9a9b47ad89ce241
Lokasyon
DOAJ Açık Erişim Dergiler Dizini
Notlar
Derna şehrinin antik camisi, eski Derna şehrinin merkezinde, Al Belad semtinde bulunan, Libya'nın en önemli İslam eserlerinden biridir. 1081 H. / 1663 MS'de Al Hajj Mohamed Bin Al Haj Mahmoud Bay Al Kurmanli tarafından yaptırılmıştır. Derna'da doğmuş ve ilk Osmanlı dönemi sonlarında (H. 1081-1108 / 1670-1696) Derna ve Bingazi'ye vali olarak “Muhammed Bey” olarak atanmıştır. Bu cami, Derna şehrinin en eski camisi olması nedeniyle “Eski Cami” olarak adlandırılmıştır. “Mohamed Bay” tarafından yaptırıldığı için “Körfez Camii” olarak da biliniyordu. Geniş alanı, büyüklüğü ve ihtişamının yanı sıra şehrin en büyük anıtı olması nedeniyle “Ulu Cami” adı da verilmiştir. Ayrıca Al Belad semtinde bulunması nedeniyle “Al Belad Camii” adını almıştır. Büyük alanı, heybeti, kubbeleri ve mermer sütunları nedeniyle oldukça önemli olan bu cami, yaklaşık 2.000 ibadetçiyi ağırlayabilmektedir. Aynı zamanda mimarinin dayanıklılığını, mühendisliğin doğruluğunu ve İslam mimarisinin güzelliğini de yansıtır. Ayrıca Osmanlı dönemi mimari tarzı ile yerel mimari tarzın bir karışımını temsil ediyor; geleneksel olmayan bir cami olduğu için (atriyumu olmayan koridorları vardır). Bu cami, yedi kemere bölünmüş dikdörtgen bir alana ve kıble duvarına paralel altı dikey kiremitlere sahiptir. Üst kısımda kıble duvarına paralel yarım daire şeklinde dikey kemerler bulunmaktadır. Çatı alanı kırk iki kare alana bölünmüş olup, her biri sade ve herhangi bir açıklık veya süslemeden tamamen yoksun, sığ bir kubbe (Aghlabian tarzında) ile örtülmüştür. Caminin kuzey cephesinin doğu ucunda yer alan bir minare bulunmaktadır. Kare planlı, sekizgen gövdeli bir kaide olup, müezzinin ayakta durabilmesi için şerefenin yerini alan minarenin üçüncü katının çekilmesinden kaynaklanan bir koridor takip etmektedir. Bu koridor, sivri Osmanlı minareleri gibi (kalemi seven) sivri bir Osmanlı zirvesine sahip, metal ayak ve hilal ile biten dikdörtgen şeklindeki minare sarayı ile çevriliydi. İçeride ayrıca kenarları zarif gravürlerle oyulmuş (kurum ağacından bir platform) bulundu.
Görüntüle
Majallat al-ʻimārah wa-al-funūn wa-al-ʻulūm al-insānīyah, 2020-01, Vol.5 (19), p.104-130
