MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)

Name: MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)
Author: Hasan Halvetî (d. ?/1380? - ö. 845/1441)

İsim	MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)
Yazar	Hasan Halvetî (d. ?/1380? - ö. 845/1441)
Basım Tarihi:	21/02/2022
Konu	Tekke Edebiyatı - Müzîlü'ş-Şükûk
Tür	Kitap
Dil	Arapça
Dijital	Hayır
Yazma	Hayır
Kütüphane:	Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası	muzilu-s-sukuk
Tarih	1429-1441
Notlar	Müzîlü’ş-Şükûk,Hasan Halvetî'nin tasavvufî mensur eseri. Hasan Halvetî (d. 138?- ö. 1441)Müzîlü’ş-Şükûk,Hasan Hâce’nin Emir Sultan’ın 1429’da vefatından sonra Arapça kaleme aldığı tasavvufla ilgili eseridir. Hasan Hâce ile alakadar kaynaklarda sıkça zikredilen bu eser, Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesinde 1701 numarayla Ulucami kısmına kayıtlı olup Bursalı Mehmet Tahir Efendi tarafından Cami-i Kebir Kütüphanesine bağışlanmıştır (Mehmet Tahir 1972: 105). Mustafa Utku eseri Türkçeye aktarıp “Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri” adlı çalışmasının içinde yayımlamıştır. Bu çeviriden eserin yedi bâb ve elli altı fasıl üzerine tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Eser şu bâblardan oluşmaktadır (Utku 2011: 213-326): “Birinci bâb şeyh edinmenin vacipliği; ikinci bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemi tanımak; üçüncü bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemin âlini sevmek; dördüncü bâb kalbin aydınlanması; beşinci bâb Allâh’ın kuluna verdiği nimetleri görmek; altıncı bâb nefsin kusurlarını ve şeytanın tuzaklarını görmek; yedinci bâb niyet ve arzuyu Allâh’a itaate yöneltmek”ten bahseder.Müzîlü’ş-Şükûk’un girişinde Emir Sultan’dan yer yer bahsedilmesi araştırmacıların bu eseri bir Emir Sultan Menâkıbnâmesi olarak değerlendirmelerine sebep olmuştur (Uludağ 2005: 44; Liman 2007: 47; Utku 2011: 214; Kahraman 2009: 13). AncakMüzîlü’ş-Şükûk’ta, yukarıdaki bâb adlarından da anlaşılacağı üzere tasavvufî meseleler ele alınmıştır ve bundan dolayı da tasavvufî hüviyet taşımaktadır. Her ne kadar bazı eserlerde, “Zâhirüni halk begendi sûfî koydurdun adun / Bâtınun dahı arıtgıl varısa Hakdan udun” beytinin Müzîlü’ş-Şükûk’ta geçtiği (İsmail Beliğ 1287: 80; Atlansoy 1998: 242; Tek 2007: 82) ifade ediliyorsa da bu bilgi yanlıştır. Hüsâmeddin Bursevî bahsi geçen eserinde “dahi Türkî kelimât-ı manzûmeleri dahi vardur ki manîdârlar olup cümleden biri bu beyt-i şerîf ki” (Husâmeddin Bursevî t.y., vr.: 89b) izahıyla yukarıdaki beyti vermektedir. Nimetullah Efendi ise “Bu beyit dahı Hˇâce Hazretinündür.” (Nimetullah Efendi t.y., vr.: 50a) demektedir ki bu ifadelerden Hasan Hâce’ninMüzîlü’ş-Şükûk’un haricinde de eserlerinin mevcudiyeti anlaşılmaktadır.Müellifin biyografisi için bk “Hasan Halvetî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN	978-9944-237-87-1
Madde Yazarı	Doç. Dr. SİNAN UYĞUR
Alfabesi	Arap
Yapısı	Mensur
Niteliği	Telif
Kaynakça	Atlansoy, Kadir (1998).Bursa Şairleri Bursa Vefeyatnamelerindeki Şairlerin Biyografileri.Bursa: Asa. Hüsâmeddin Bursevî (t.y.).Menâkıb-ı Emir Sultân.Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu. no: 457. İsmail Beliğ Efendi-i Burusevî (1287).Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân. Bursa: Hüdavendigar. Kahraman, Nurettin (2009).Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsâmeddin Bursevî) İnceleme ve Metin. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Liman, Hatice (2007). "Emir Sultan Menâkıbnâmeleri ve Yahyâ bin Bahşî’nin Menâkıb-ı Cevâhir Adlı Eseri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve ErguvanToplumsal Bir Çağrı.Bursa: Uludağ. 47-50. Mehmet Tahir Efendi (1972).Osmanlı Müellifleri(C. 1-3). İstanbul: Meral. Nimetullah Efendi (t.y.).Menâkıb-ı Emir Sultân.Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Efendi Koleksiyonu, Tek, Abdurrezzak (2007). "Emir Sultan Dergâhı Postnişînleri".(ed. E.Keskin). Emir Sultan ve Erguvan “Toplumsal Bir Çağrı” .Bursa: Uludağ. 81-93 Uludağ, Süleyman (2005). "Osmanlı Dönemi Tasavvuf Düşüncesinin Bazı Temel Kaynakları". (hzl. A. Y. Ocak).Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler.Ankara: TTK Yay. 19-45. Utku, Mustafa (2011).Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri.İstanbul: Uludağ. Uyğur, Sinan (2013).Hasan Hâce B. Yûsuf (Rumeli-Yenişehir, 138? – Kudüs, 1441) ve Eserleri.Ekev Akademi Dergisi.Yıl: 17 (Güz 2013). 57: 283-294. Uyğur, Sinan (2016a).Hasan Halvetî’nin Dîvân-ı İlâhiyât’ı (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım).Erzurum: Fenomen. Uyğur, Sinan (2016b).Hasan Halvetî’nin Sülûki’l-Âşıkîn’i (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım).Ankara. Altınordu.
Atıf Bilgileri	UYĞUR, SİNAN. "MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/muzilu-s-sukuk. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].

Kaynağa git Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)

Yazar Hasan Halvetî (d. ?/1380? - ö. 845/1441)

Basım Tarihi 21/02/2022

Konu Tekke Edebiyatı - Müzîlü'ş-Şükûk

Tür Kitap

Dil Arapça

Dijital Hayır

Yazma Hayır

Kütüphane Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü

Kayıt Numarası muzilu-s-sukuk

Tarih 1429-1441

Notlar Müzîlü’ş-Şükûk,Hasan Halvetî'nin tasavvufî mensur eseri. Hasan Halvetî (d. 138?- ö. 1441)Müzîlü’ş-Şükûk,Hasan Hâce’nin Emir Sultan’ın 1429’da vefatından sonra Arapça kaleme aldığı tasavvufla ilgili eseridir. Hasan Hâce ile alakadar kaynaklarda sıkça zikredilen bu eser, Bursa İnebey Yazma Eser Kütüphanesinde 1701 numarayla Ulucami kısmına kayıtlı olup Bursalı Mehmet Tahir Efendi tarafından Cami-i Kebir Kütüphanesine bağışlanmıştır (Mehmet Tahir 1972: 105). Mustafa Utku eseri Türkçeye aktarıp “Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri” adlı çalışmasının içinde yayımlamıştır. Bu çeviriden eserin yedi bâb ve elli altı fasıl üzerine tanzim edildiği anlaşılmaktadır. Eser şu bâblardan oluşmaktadır (Utku 2011: 213-326): “Birinci bâb şeyh edinmenin vacipliği; ikinci bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemi tanımak; üçüncü bâb Rasûlullâh sallallâhu aleyhi vesellemin âlini sevmek; dördüncü bâb kalbin aydınlanması; beşinci bâb Allâh’ın kuluna verdiği nimetleri görmek; altıncı bâb nefsin kusurlarını ve şeytanın tuzaklarını görmek; yedinci bâb niyet ve arzuyu Allâh’a itaate yöneltmek”ten bahseder.Müzîlü’ş-Şükûk’un girişinde Emir Sultan’dan yer yer bahsedilmesi araştırmacıların bu eseri bir Emir Sultan Menâkıbnâmesi olarak değerlendirmelerine sebep olmuştur (Uludağ 2005: 44; Liman 2007: 47; Utku 2011: 214; Kahraman 2009: 13). AncakMüzîlü’ş-Şükûk’ta, yukarıdaki bâb adlarından da anlaşılacağı üzere tasavvufî meseleler ele alınmıştır ve bundan dolayı da tasavvufî hüviyet taşımaktadır. Her ne kadar bazı eserlerde, “Zâhirüni halk begendi sûfî koydurdun adun / Bâtınun dahı arıtgıl varısa Hakdan udun” beytinin Müzîlü’ş-Şükûk’ta geçtiği (İsmail Beliğ 1287: 80; Atlansoy 1998: 242; Tek 2007: 82) ifade ediliyorsa da bu bilgi yanlıştır. Hüsâmeddin Bursevî bahsi geçen eserinde “dahi Türkî kelimât-ı manzûmeleri dahi vardur ki manîdârlar olup cümleden biri bu beyt-i şerîf ki” (Husâmeddin Bursevî t.y., vr.: 89b) izahıyla yukarıdaki beyti vermektedir. Nimetullah Efendi ise “Bu beyit dahı Hˇâce Hazretinündür.” (Nimetullah Efendi t.y., vr.: 50a) demektedir ki bu ifadelerden Hasan Hâce’ninMüzîlü’ş-Şükûk’un haricinde de eserlerinin mevcudiyeti anlaşılmaktadır.Müellifin biyografisi için bk “Hasan Halvetî”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.

ISBN 978-9944-237-87-1

Madde Yazarı Doç. Dr. SİNAN UYĞUR

Alfabesi Arap

Yapısı Mensur

Niteliği Telif

Kaynakça Atlansoy, Kadir (1998).Bursa Şairleri Bursa Vefeyatnamelerindeki Şairlerin Biyografileri.Bursa: Asa. Hüsâmeddin Bursevî (t.y.).Menâkıb-ı Emir Sultân.Süleymaniye Yazma Eserler Kütüphanesi Pertev Paşa Koleksiyonu. no: 457. İsmail Beliğ Efendi-i Burusevî (1287).Güldeste-i Riyâz-ı İrfân ve Vefeyât-ı Dânişverân. Bursa: Hüdavendigar. Kahraman, Nurettin (2009).Menâkıb-ı Emir Sultan (Hüsâmeddin Bursevî) İnceleme ve Metin. Yüksek Lisans Tezi. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Liman, Hatice (2007). "Emir Sultan Menâkıbnâmeleri ve Yahyâ bin Bahşî’nin Menâkıb-ı Cevâhir Adlı Eseri". (ed. E. Keskin). Emir Sultan ve ErguvanToplumsal Bir Çağrı.Bursa: Uludağ. 47-50. Mehmet Tahir Efendi (1972).Osmanlı Müellifleri(C. 1-3). İstanbul: Meral. Nimetullah Efendi (t.y.).Menâkıb-ı Emir Sultân.Millet Kütüphanesi, Ali Emiri Efendi Koleksiyonu, Tek, Abdurrezzak (2007). "Emir Sultan Dergâhı Postnişînleri".(ed. E.Keskin). Emir Sultan ve Erguvan “Toplumsal Bir Çağrı” .Bursa: Uludağ. 81-93 Uludağ, Süleyman (2005). "Osmanlı Dönemi Tasavvuf Düşüncesinin Bazı Temel Kaynakları". (hzl. A. Y. Ocak).Osmanlı Toplumunda Tasavvuf ve Sufiler.Ankara: TTK Yay. 19-45. Utku, Mustafa (2011).Emir Sultan Hazretlerinin Menkıbeleri.İstanbul: Uludağ. Uyğur, Sinan (2013).Hasan Hâce B. Yûsuf (Rumeli-Yenişehir, 138? – Kudüs, 1441) ve Eserleri.Ekev Akademi Dergisi.Yıl: 17 (Güz 2013). 57: 283-294. Uyğur, Sinan (2016a).Hasan Halvetî’nin Dîvân-ı İlâhiyât’ı (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım).Erzurum: Fenomen. Uyğur, Sinan (2016b).Hasan Halvetî’nin Sülûki’l-Âşıkîn’i (Giriş-İnceleme-Metin-Dizin-Tıpkıbasım).Ankara. Altınordu.

Atıf Bilgileri UYĞUR, SİNAN. "MÜZÎLÜ'Ş-ŞÜKÛK (HASAN HALVETÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/muzilu-s-sukuk. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].