Yazar
Halîmî, Lütfullâh (d. ? - ö. 902/1496-97’den sonra)
Basım Tarihi
07/12/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - tıbba dair mesnevî
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
gulsen-i-ziba-halimi
Tarih
862/1457-58
Notlar
Halîmî’nin 862/1457-58’de tamamlayıp Fâtih Sultan Mehmed’e sunduğu tıbba dair Farsça mesnevi.Osmanlı Müellifleri’nde (Yavuz ve Özen 1972: 321) eserin adıḲâsımiyyeolarak geçmektedir.Gülşen-i Zîbâ, 7740 beyit olup aruzun “fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilün” kalıbıyla yazılmıştır.Mesnevi “Tabî'iyyât”, “Maraz” ve “Zarûriyyât” adlı üç genel bölümden oluşmaktadır (Uzun 2005: 6). Müellif, eserin ilk bölümünde âlemin yaratılışı, mevsimler, tabiat olayları, gökyüzü ve bunlara bağlı olarak insanın günlük hayatı, beslenmesi, yaşam koşullarının nasıl olması gerektiği ve nelere dikkat etmesi lazım geldiği konularını ele almıştır. İkinci bölümünde bütün hastalıklar ile -kısmen de olsa- tedavi yöntemleri üzerinde durmuştur. Üçüncü bölümünde de alternatif tıp yöntemlerini işlemiştir.Arapça, Farsça, Türkçe, Yunanca ve Süryanice terimler içeren eser, içerdiği terim ve terminoloji ile döneminin tıp dünyası hakkında bilgi vermesi bakımından önemlidir (Vural 2018: 15-18).Gülşen-i Zîbâ'nın, Amasya Dârüşşifâsı için Şerefeddin bin Ali bin Hâcı İlyâs Sabuncuoğlu tarafından 866/1461-62’da nesih hattıyla istinsah edilen bir nüshası Süleymaniye Kütüphanesi Fâtih Nu. 3639’da kayıtlıdır (Erkan 1997: 342).Eser üzerine Emine Vural yüksek lisans tez çalışması yapmıştır (2018).Şairin biyografisi için bk. "Halîmî, Lütfullâh".Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Öğr. Üyesi ASLI AYTAÇ
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Erkan, Mustafa (1997). “Halîmî”.İslâm Ansiklopedisi. C. 15. İstanbul: TDV Yay. 341-343.
Türk Dili ve Edebiyatı Ansiklopedisi(1981). C. 4. “Halîmî”. İstanbul: Dergâh Yay. 50.
Uzun, Adem (2005).Lügat-ı Halîmî (İnceleme-Metin). Doktora Tezi. Erzurum: Atatürk Üniversitesi.
Uzun, Adem (2020).Bahrü’l-Garâyib, Lütfullah Halîmî. Ankara: Pegem Akademi.
Vural, Emine (2018).Lutfullâh Halîmî’nin Gülşen-i Zîbâ Adlı Manzum Eseri. Yüksek Lisans Tezi. Kırıkkale:Kırıkkale Üniversitesi.
Yavuz, Fikri ve İ. Özen (1972).Osmanlı Müellifleri. C. 1. İstanbul. Meral Yayınevi.
Atıf Bilgileri
AYTAÇ, ASLI. "GÜLŞEN-İ ZÎBÂ (HALÎMÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/gulsen-i-ziba-halimi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
