Yazar
Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır (d. 735/1334-35 ? - ö. 812/1410’den sonra)
Basım Tarihi
10/08/2021
Konu
Yazılı Edebiyat / Divan Edebiyatı - sarf konulu kaside
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
mizanu-l-edeb-ahmedi
Tarih
?
Notlar
Ahmedî’nin Arapça sarf kurallarını anlattığı Farsça kasidesi. Toplam 195 beyitten meydana gelen manzume,fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilâtün fâ’ilünvezninde kaleme alınmıştır. Metnin bilinen tek nüshası Konya Mevlâna Müzesi Kütüphanesi, İhtisas, 2524/3 numarada kayıtlıdır.Mîzânü’l-Edebisimli kasidesi,Bedâyi’ü’s-Sihr fî-Sanâyi’i’ş-Şi’r,Mirkâtü’l-EdebveMi'yârü’l-Edeb’le birlikte Ahmed b. Hâcı Mahmûd el-Aksarâyî tarafından 22 Ramazan 835/24 Mayıs 1432’te istinsah edilen mecmuanın içinde yer almaktadır (Temizel 2018: 127).Mîzânü’l-Edeb’in kim için ve ne zaman telif edildiği tam olarak bilinmemektedir. Ancak içinde yer aldığı mecmuadaki bilgiler,Mîzânü’l-Edeb’in de tıpkıMirkâtü’l-EdebveMi'yârü’l-Edebgibi Îsâ Bey’in oğlu Hamza Bey için yazılmış olabileceği düşündürmektedir.Ahmedî’ninMîzânü’l-Edeb’i kaleme alırken de hangi kaynaklardan yararlandığı, kimleri ve hangi eserleri örnek aldığı, bu eserindeki konularla ilgili Arapça örneklerin kime veya hangi esere ait olduğu kesin bir veri bulunmamaktadır. Ancak eserdeki 127. beyitte "Mef'ûl’de nakil, hazf ve vav’da kifayet olursa zayid harfin hazfi, Kitâb’ın sahibine göre uygundur.” ifadesinden Sîbeveyhî’nin (ö.180/796?)el-Kitâbisimli eserinden yararlanıldığı sanılmaktadır (Temizel 2018: 128).Manzume, Allah’a hamd u sena ve Hz. Peygamber’e salât ve selâmdan sonra sarfın tarifi ve vezin, mizan ile mevzunun açıklanmasıyla başlamaktadır. Eserde sarf bilgisi ile ilgili 23 konu yer almaktadır ve her konuya birbirinden farklı uzunlukta en az 2, en fazla 19 beyit ayrılmıştır (Kartal 2015: 3).Ali Temizel, Ahmedî’ninMîzânü’l-Edeb'inive diğer Farsça eserlerini incelediği bir doktora tezi hazırlamıştır (2002).Şairin biyografisi için bk. “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü.
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Dr. Emrah Gülüm
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum
Niteliği
Telif
Kaynakça
Kartal, Ahmet. “Ahmedî, Tâceddîn İbrâhîm bin Hızır”.http://teis.yesevi.edu.tr/madde-detay/ahmedi-taceddin-ibrahim-bin-hizir[Erişim tarihi: 09.08.2021]
Temizel, Ali (2002).Ahmedî'nin Farsça Eserleri -Tenkitli Metin-İnceleme-Tercüme ve İndeks-. Doktora Tezi. Ankara: Ankara Üniversitesi.
Temizel, Ali (2018). “Ahmedî'nin Farsça Eserleri”.Ahmedî Sempozyumu Bildirileri Kitabı.(ed. A. Yıldız). Sivas: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Yay. 109-132.
Atıf Bilgileri
Gülüm, Emrah. "MÎZÂNÜ’L-EDEB (AHMEDÎ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/mizanu-l-edeb-ahmedi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].