Yazar
Yâr Ali Çelebi (d. ?/? - ö. 818/20.04.1415)
Basım Tarihi
29/11/2021
Konu
Divan-Tekke Edebiyatı - şerh
Tür
Kitap
Dil
Farsça
Dijital
Hayır
Yazma
Hayır
Kütüphane
Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü
Kayıt Numarası
lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi
Tarih
812/1409
Notlar
Yâr Alî (Yâr Alî-i Şirâzî)’nin Fahreddîn-i Irâkî’ninLemaʿâtadlı eserine yazdığı Farsça manzum-mensur şerh. Eserin asıl adı kaynaklardael-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿâtolarak zikredilmiştir. Eserde,Lemaʿât’taki anlaşılması zor tasavvufî, felsefî kavramlar açıklanmış, Arapça kelime ve ıstılahlar izah edilmiştir. 812/1409’de yazılan, bir mukaddime ve dört lem‘adan oluşanLemahâtdakik, derli toplu, özlü ve öğretici bir eserdir.İlk lem‘a bu âlemin konusu ve ilkeleri; ikinci lem‘a Allah’ın varlığı ve Yaratıcı'nın gerekliliği; üçüncü lem‘a gaybet, Allah’ın varlığı, Allah’ın birliği ve tekliği; dördüncü lem‘a Allah ve varlıkla ilgili mertebeler hakkındadır. Eserin mukaddimesine göre buLemaʿât’a yazılan ilk şerhtir. Müellif, eseri ömrünün sonlarında arkadaşlarının ve etrafında bulunanların istekleri neticesinde kaleme almıştır. Eser Allah’a hamd, Hz. Peygamber ve ashabına övgü ile başlamış,Lemaʿâthakkında kısaca bilgi verilmiş ve nedenle bu eserin yazıldığı ifade edilmiştir. Müellif daha sonraLemaʿât’taki cümle ve ibareleri “söz”, “uyandırma”, “temsil”, “tamamlama”, “îzâh”, “sual”, “cevap” gibi başlıklar altında açıklamıştır. Yâr Alî eserinde ayet ve hadislerden, mutasavvıfların ileri gelenlerinin sözlerinden, İbnü’l-Arabî’ninFusûsu’l-HikemveFütûhâtü’l-Mekkiyye,Sadreddîn-i Konevî’ninMiftâhu’l-gaybveNefehâtü’l-ilâhiyyeadlı eserlerinden istifade etmiştir. Eserde Mevlânâ Celâleddîn, Aynülkudât Hemedânî, Attâr-i Nîşâbûrî, Senâî-yi Gaznevî, Evhadüddin-i Kirmânî ve İbnü’l-Fârız’ın adları yâd edilmiştir.Lemahât’ı taklit eden bir müellif 864/1460 yılındael-Tenbîhât fî şerhü’l- Lemaʿâtadında bir eser kaleme almıştır.Lemahât’ın bilinen üç nüshası Tahran Meclis-i Şûrâ-yı Millî Kütüphanesi’ndedir (nr. 092022139; nr. 077987; nr. 066967).
ISBN
978-9944-237-87-1
Madde Yazarı
Doç. Dr. Çetin Kaska
Alfabesi
Arap
Yapısı
Manzum-Mensur
Niteliği
Telif
Kaynakça
Alî, Şeyhü’l-İslâmî - Şehre, Ensârî (1380). “Mu’arif Kitâbu’l-Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât (Şerhî-i Zibâ ve Kohen ez Lemaʿât-i Irâkî)”.Mecelle-i Dânişkede-i Edebiyyât ve ‘Ulûm-i İnsânî-i Dânişgâh-i Tahran2/2: 1-11.
Hânlerî, Zehrâ (1348).Ferheng-i Edebiyyât-ı Fârsî. Tahran.
Muhteşem, Nesrin (Nşr.) (1372).Mecmûâ-i Âsâr-i Fahreddîn-i Irâkî. Tahran: İntişârât-i Zevvâr.
Reşnûzâde, Bâbek (1383). “Lemahât fî Şerhi’l-Lemaʿât”.Dânişnâme-i Edeb-i Fârsî/ Edeb-i Farsî Der Ânâtûlî ve Bâlkân.Tahran: Sâzmân-i Çâp ve İntişârât-i Vezâret-i Ferheng ve İrşâd-i İslâmî. 729.
Safâ, Zebîhullâh (1373).Târîh-i Edebiyyât der Îrân. Tahran: İntişârât-i Firdevs.
Atıf Bilgileri
Kaska, Çetin. "LEMEHÂT/el-LEMEHÂT FÎ ŞERHÜ'L-LEMA'ÂT (YÂR ALİ ÇELEBİ)".Türk Edebiyatı Eserler Sözlüğü,http://tees.yesevi.edu.tr/madde-detay/lemehat-el-lemehat-fi-serhul-lemaat-yar-ali-celebi. [Erişim Tarihi: 25 Ağustos 2025].
